ཁ་སང་ཕ་མ་དང་སློབ་གྲོགས་མང་པོའི་རེ་བ་དང་སྨོན་འདུན་ཁྲོད་ནས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ས་སཱོལ་གྱི་ནང་སློབ་ཕྲུག་འབུམ་ ༥ ལྷག་རྒྱལ་ཡོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ལ་དབུ་འཁྱུད་བྲིས།
བྷི་བྷི་སི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གྱི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༤༠ ཐོག་རྒྱལ་ས་སོལ་(Seoul)ནང་སློབ་མ་འབུམ་ ༥ ལྷག་གིས་ལོ་ངོ་ ༡༢ རིང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཇུག་མཐར་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཚུད་རྒྱུགས་ཆེན་མོའི་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། ཚུད་རྒྱུགས་དེས་སློབ་མ་སོ་སོའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང་། མ་འོངས་པའི་བྱ་བ། ཐ་ན་མ་འོངས་པའི་བཟའ་ཟླ་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། སྔར་རྒྱུན་ལྟར་འདི་ལོ་ཡང་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་མཁན་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མ་དང་སྤུན་མཆེད་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། སོ་སོའི་ཕྲུ་གུར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་བརྒྱབས་པ་མ་ཟད། རྒྱུགས་རའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཕ་མ་དང་སློབ་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་འདུན་གྱི་ཤིས་ཚིག་དང་བྱི་རིལ་སོགས་སྤྲད་དེ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་བསྟན་ཡོད་འདུག
རྒྱལ་ཡོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཚུད་རྒྱུགས་དེ་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༨ རིང་ཀོ་རི་ཡ་སྐད་ཡིག་དང་། དབྱིན་ཇི། ཨང་རྩིས། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག ཀོ་རི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས། ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཐོག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཚུད་རྒྱུགས་སྐབས་རྒྱལ་སའི་ཁྲོམ་ར་དང་དངུལ་ཁང་རྣམས་སྒོ་བརྒྱབས་པ་མ་ཟད། འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་རིགས་དང་། གནམ་གྲུ་འཕུར་བསྐྱོད། དམག་གི་སྦྱོང་བརྡར་ཡང་གནས་སྐབས་རིང་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་ཚུད་རྒྱུགས་ལ་རྗེས་ལུས་མི་ཐེབས་ཆེད་གཞུང་ལམ་གྱི་རླངས་འཁོར་སྟངས་འཛིན་བྱས་པ་མ་ཟད། རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་སློབ་མ་མང་པོ་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་རླངས་འཁོར་གྱིས་ཛ་དྲག་ངང་བསྐྱལ་ཏེ་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་སུ་བཅུག་ཡོད་འདུག
འདི་ལོ་ཐེངས་དང་པོར་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་མཁན་རང་ལོ་ ༡༨ ཡིན་པའི་སློབ་མ་ཀོ་ཡུན་སུའུ་(Ko Eun-Suh)ཡིས། ང་ཚོ་ལ་མཚོན་ན། སུའུ་ནུང་(Suneung)ཚུད་རྒྱུགས་ཆེན་མོ་འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་སྒོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་དེ་རིང་གི་ཚུད་རྒྱུགས་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་ལོ་ ༡༢ རིང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་རེད། ང་ལ་ཚུད་རྒྱུགས་འདིར་ཐེངས་ ༥ ཞུགས་མྱོང་བའི་ངོ་ཤེས་གྲོགས་པོ་ཡང་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཨཱལ་ཇཱ་ཛི་རའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་ལོ་ ༢ སྔོན་ལ་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་པར་འདི་ལོ་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་བསྐྱར་ཞུགས་བྱས་པའི་སློབ་མ་ལི་ཡུན་སུའུ་(Lee Yeon-soo)ཡིས། ཡིག་རྒྱུགས་འདི་ཁོ་ནས་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཚུད་རྒྱུགས་ཉིན་དགེ་རྒན་དང་། སློབ་མ་གཞོན་པ། ཕ་མ་བཅས་རྒྱལ་སྒོའི་རྩར་ལངས་ཏེ་ང་ཚོར་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བའི་སྨོན་ཚིག་བརྗོད་པ་དང་། རེ་འགས་འཕྲེད་དར་འཁྱེར་ནས་ང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྤར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོ་ཚོར་བློ་ཕམ་སྐྱེ་རུ་མི་འཇུག་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་དེས་ང་ཚོར་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་གནོན་ཤུགས་ཤིག་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཚུད་རྒྱུགས་དེའི་ཆེད་དུ་སློབ་མ་མང་པོས་རང་སྲོག་བཅད་པ་དང་། ནད་གཅོང་གིས་མནར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོན་མྱོང་ཡོད་འདུག་པ་དང་། ལོ་རེར་ཚུད་རྒྱུགས་ནང་ཞུགས་མཁན་སློབ་མ་བརྒྱ་ཆ་ ༢༠ ཙམ་གྱིས་རྒྱུགས་འཕྲོད་ཀྱི་མེད་འདུག
རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཚུད་རྒྱུགས་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་སའི་རྒྱལ་སྒོར་ཁ་པར་དང་ཆུ་ཚོད་སོགས་འཕྲུལ་རིགས་བཀག་སྡོམ་ཆེད་ཞིབ་བཤེར་འཕྲུལ་ཆས་བཙུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱུགས་ར་ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་ཡོང་ཆེད་ཡིག་རྒྱུགས་དོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀོ་ལམ་གྱོན་མི་ཆོག་པ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་སར་ཁ་ལག་དང་། ཚགས་པར། དཔེ་ཆ་སོགས་གང་ཡང་འཁྱེར་ཆོག་གི་མེད་པ་རེད། སློབ་མ་ཕལ་ཆེ་བས་ཚུད་རྒྱུགས་འདི་བརྒྱུད་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་གི་མཐོ་སློབ་ཡག་གྲས་ཤིག་ལ་དམིགས་ཚད་མ་བཟུང་བར་ “མཁའ་དབྱིངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ” ཞེས་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་མིང་གྲགས་དང་མཐོང་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སཱོལ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(Seoul National University)དང་། ཀོ་རི་ཡ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན (Korea University) ། ཡོན་སཱེ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(Yonsei University)བཅས་གང་རུང་ནང་ཚུད་རྒྱུའི་རེ་བ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཚུད་རྒྱུགས་འཕྲོད་པའི་སློབ་མའི་ནང་ནས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ཙམ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། བརྒྱ་ཆ་ ༢ ཙམ་གྱིས་མ་གཏོགས་མཁའ་དབྱིངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་འདུག གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་གསུམ་དེ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard University)དང་། ཡཱེལ (Yale University)། ཡང་ན་ཨོ་སི་ཧྥོ་ཊི་(Oxford University)དང་ ཀེམ་པི་རེ་ཇི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན(Cambridge University)་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག
རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཚུད་རྒྱུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དེར་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཚུད་རྒྱུགས་ཀྱི་དྲི་ཤོག་རྣམས་གཞུང་རང་གིས་སྟངས་འཛིན་ནན་མོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ལྟར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ ༥༠༠ ལྷག་འདེམ་སྒྲུག་གིས་ཟླ་གཅིག་གི་རིང་རི་སྡེ་ས་ཁུག་གཅིག་ལ་རང་གི་སྤུན་མཆེད་དང་ནང་མི་སོགས་སུ་ལའང་འབྲེལ་བ་བྱས་མི་ཆོག་པར་ཆེས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་ཚུད་རྒྱུགས་ཀྱི་དྲི་ཤོག་རྣམས་སྒྲིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་འདུག
ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་སློབ་ཚུད་རྒྱུགས་དེ་ཐོག་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོ་ནས་མགོ་འཛུགས་ཀྱིས་སྒྱུར་བཅོས་རིམ་པ་ ༡༢ ཙམ་ཕྱིན་ཚར་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཚུད་རྒྱུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་གཏན་འབེབ་བྱས་ཏེ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་འགར་གཞུང་གི་ཚུད་རྒྱུགས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་སོ་སོའི་འདོད་མོས་བཞིན་ཚུད་རྒྱུགས་གཏོང་ཆོག་པ་བཟོས་ཡོད་ཀྱང་། དུས་ཚོད་དང་སྤྱི་སྙོམ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞུང་རང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་དུས་གཅིག་གནས་གཅིག་ལ་ཚུད་རྒྱུགས་གཏོང་བཞིན་ཡོད་འདུག འདི་ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚུད་རྒྱུགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དེ་བདུན་ཕྲག་འདིའི་གཟའ་མཇུག་ཙམ་ལ་འཐོན་གྱི་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།
