ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་གསང་ཐབས་དང་མྱུར་མགྱོགས།  གཡོ་སྒྱུའི་ལམ་ནས་དབང་ཆ་ཇི་ལྟར་འཇུས་སམ།    

རྩོམ་པ་པོ།      Cris Buckley  ཁེརིསེ་བྷག་ལེ། རྫ་ཆུའི་ཉི་འོད་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཟླ་དང་པོའི་ནང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་གྲས་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་གསང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་གལ་འགངས་ཅན་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་ནི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་ཡུན་ཚད་བཀག་མེད་པར་བཏང་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིན་ལ་མི་རབས་ཤིག་གི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་སྣེ་ཁྲིད་དུ་འཇུག་མིན་ཐད་ཀྱི་གནད་དོན་ཡིན་པ་རེད། པེ་ཅིང་དུ་ཚོགས་པའི་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དེའི་ནང་ཁོང་ཚོས་(ཚོགས་ཞུགས་པ)སྐུ་ཞབས་་་

མོ་ཌིའི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ “ཏག་སེ་” (Card) རྩེ་བ་ནི་ཀླེན་རྟགས་ཡིན་པ་མཁྱེན་དགོས།

རྩོམ་མཁན།  ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་ལྡན། (P. Stobdan) སྒྱུར་མཁན། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་མཛད་སྒོར་བཅར་མི་འོས་པའི་སློབ་སྟོན་བརྡ་ཐོ་ཞིག་བཏང་བ་དེས། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་བློ་ཕམ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྐུ་སྒེར་ལ་སྟབས་མི་བདེ་བ་བཟོས་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ལྟར། རྒྱུན་ལྡན་བཞིན་མི་ཁག་ཅིག་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཚད་ལས་འདས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་བརྗོད་དོན། རྒྱ་གར་་་

སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་དང་སྙིང་རྗེ།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་བཞི་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པ།  ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རོ་བྷེར་ཊི-རོར་སེར་གྱིས་བྱིས་པ་ཟླ་བ་བཞིར་སོན་པ་ན། “ང” ཡི་འདུ་ཤེས་ལྡན་འགོ་རྩོམ་པར་བརྗོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་གསུང་རྒྱུར། “ང” ཡི་འདུ་ཤེས་དེ་བྱིས་པ་ཨ་མའི་མངལ་ན་ཡོད་དུས་ནས་ཡོད་པར་འདོད། མངལ་ན་ཡོད་པའི་བྱིས་པས་མཚམས་རེར་ཨ་མར་རྐང་གཏད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་མར་བརྡ་ལན་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། མིང་་་

སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་དང་སྙིང་རྗེ།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་བཞི་པའི་ཚན་པ་དང་པོ།  ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། “སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་བཞི་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་ནི། སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་དང་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་འདི་རེད། དེ་བས། དེ་རིང་འདི་འདྲའི་དྲི་བ་ཞིག་ལ་ལན་བསྐྱོན་དགོས་ཏེ། དེང་གི་སློབ་གསོའི་ཁྲོད་དུ་ཁེར་གཙང་དང་ཆ་ཚང་རང་བཞིན་གྱི་བཟང་སྤྱོད་སློབ་གསོ་ཞིག་དགོས་སམ་མི་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་་་

སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་གོམ་ཁ་གོ་ལའི་ཁྱོན་དུ་སྙེག་པ།

རྩོམ་པ་པོ། ཁི་རི་སི་ཁྲོ་ཧྥིར།(Christopher Walker) ཝོལ་ཁིར། ལའད་རེ། སྒྲའེ་མོང་ཌི།(Larry Diamond ) མར་ཁི། ཕི་ལད་ཁྲི་ནིར། (Marc F. Plattner སྒྱུར་པ་པོ། གཅན་སྣང་བ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། (ཧྥ་རན་སི།) དམངས་གཙོ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་གཞན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་བྱེད་དུ་བཟོས་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའི་འགོ་རྩོམ་གྱིན་ཡོད། གོ་ལའི་རང་བཞིན་གྱི་འཇམ་པོའི་སྟོབས་ཤུགས(Soft Power)་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ཅིག་དམངས་གཙོ་ལམ་ལུགས་དང་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་(Authoritarianism)གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འབྱུང་གི་ཡོད་རུང་། ཕྱོགས་གཅིག་གི་ངོས་ཁོ་ནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲན་་་

ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་གྱི་བཀའ་ལན་དང་། བདག་གི་འཆར་སྣང་།

                                                 ལྷ་རུའི་བུ། ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་ལྔ་པའི་ལས་ཉིན་དགུ་པའི་ཚོགས་ཐུན་དང་པོའི་མཇུག་ཙམ་ལ། ཆེས་བཀུར་བར་འོས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བློ་བཟང་ཆོས་འབྱོར་ལགས་ཀྱིས། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དང་འབྲེལ་ནས་དཔལ་ལྡན་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་མཆོག་ལ། ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་༠༣ཚེས་༠༨ལ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་དུས་བབ་གསར་ཁང་གི་དྲ་གནས་ཐོག བདག་གི་བརྩམས་ཆོས་༼ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ལགས། དྲི་བ་ཞིག་ཡོད།༽ ཅེས་པའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་་་

སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པའི་སྐོར་གྱི་སྦྱོང་བརྡར།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་གསུམ་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པ། ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། དེ་རིང་གི་ཞབས་བཀྱག་ཚ་བོའི་སྟེང་དུ་སྡོད་མཁན་གསུམ་པ་ནི། འབུམ་རམས་པ་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་ལགས་རེད། ཁོང་ནི་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་གསུང་སྒྱུར་བ་རེད། ཁོང་གིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་གནས་བླངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ཀེམ་བྷི་རི་ཇི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་འབུམ་རམས་པའི་མཚན་གནས་ཀྱང་བཞེས་འདུག ནང་ཆོས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་་་

སློབ་གསོའི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པའི་སྐོར་གྱི་སྦྱོང་བརྡར།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་གསུམ་པའི་ཚན་པ་དང་པོ། ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། སེམས་དང་སྲོག་ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་བགྲོ་གླེང་ཉིན་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱ་ནི། བགྲོ་གླེང་གི་ཡིག་ཆ་དག་ལ་བལྟས་ན། གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་སྟེར་ཡོང་བས། ང་ཚོ་ཟུར་ཉན་པ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། གོ་བ་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ནས་དཀའ་ཁག་ཡོད་པར་འདོད། ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པར་ད་དུང་དུས་ཚོད་གཅིག་འདུག་ཅིང་། རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་་་