སུམ་རྟགས་འཆད་ཁྲིད།

དྲ་གྲོགས་དགའ་བ་ལགས། ཁྱེད་ལ་ངོ་མ་གྲྭ་བའི་གཤིས་ཀ་ལྡན་གི། འདི་གལ་ཆེན་རེད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ། མཚན་ཉིད་པའི་ཨུ་ཚུགས་ལྗི་བ་འདྲ། །རི་ཁྲོད་པའི་ཨུ་ཚུགས་གཡག་དང་འདྲ། །ཞེས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པ་རེད་ལ། ང་ཚོ་གྲྭ་བ་མཚན་ཉིད་པ་དག་གིས་གདན་ས་ཆེན་མོའི་ཆོས་གྲྭ་ནང་ནས་ཟླ་བ་རེ་ལ་དམ་བཅའ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གཏོར་གི་ཡོད་པ་རེད། དམ་བཅའ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཤོར་གི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཕྱོགས་ལ་ཨུ་ཚུགས་མི་བྱེད་པ་འདི་གྲྭ་བ་མཚན་ཉིད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཨང་གི་དང་པོ་ཞིག་རེད། ཤེས་ཡོན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འདི་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང་ཨ་མདོ་རྒད་པོ་ཚོས་འདིའི་ཕྱོགས་ནས་སྒོ་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་ཀི་མི་འདུག དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དྲང་བདེན་དང་རང་ལྟ་མཁྲེགས་བཟུང་མི་བྱེད་པའི་གཤིས་ཀ་འདིར་ང་ཧ་ཅང་དགའ་གི། ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་པ་བཞིན་ཐ་སྙད་རིག་གནས་གཞུང་ཆེན་མོར་ལྟ་བུའི་གེགས་སུ་སོང་ན་མི་འགྲིག་གི། བསྡུས་གྲྭ་སྐབས་སུ་སྙན་ངག་ལ་དབྱིངས་ཞུགས་སོང་ན་གཞུང་ལ་ལྟ་བུའི་གེགས་སུ་བུད་འགྲོ་གི། ཡང་ཆུང་དུས་ནས་སྙན་ངག་ལ་མ་བལྟས་ན་ལོ་རྒན་པ་ཆགས་དུས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་ཡོང་མི་ཐུབ་ཀི། འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་རིག་གནས་གཉིས་ཀྱིས་འགལ་བའི་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡིན་པ་འདྲ།
གཞན། དྲ་གྲོགས་ཁྱེད་ཀྱིས་ངས་རེ་མདོ་བའི་རྩོམ་ཡིག་གཤག་གཏུབ་བྱས་ནས་རེ་མདོ་བ་ནག་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་ད་དུང་ཡིན་ནའང། གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ན་ིངས་རེ་མདོ་བ་ནག་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད། ང་ལ་ཁོང་གི་རྩོམ་རིག་སྟེང་ན་དགའ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། ད་དུང་རྨོག་རུའི་སྐོར་ལའང་ངས་དྲང་མོར་བཤད་ཡོད་སེམས་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ངས་དགེ་བསྐོས་ལགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཁོའི་ཕྱོགས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ཡིན་ནའང། རིགས་མ་ཆུམས་པ་དང་གསལ་ཆ་མ་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ་ཡོད་ན་རྗེན་འཆར་གསལ་བཤད་གནོངས་དང་དགའ་བསུ་ཡོད། དེ་ལུགས་ཐུགས་འཇགས་འཚལ།

དྲ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ལས་ཀ་ལས་དུས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་རིང་ཁྱེད་ཅག་གིས་དྲ་ཐོག་ནས་མཆན་བུ་བཏབ་པ་འདི་དག་ཡང་ངེད་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་རེད།
ཡིན་ནའང།  དྲ་་གྲོགས་དགའ་བ་ལགས་ཀྱིས་ ༼ ངའི་བསམ་པར་གདན་ས་ཁག་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འབྲི་རྩོམ་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་ལས་རིག་གནས་ལ་མཁས་པ་མང་པོ་དགོས་དོན་མེད་སྙམ། ༽ འདི་ཡི་ནང་དོན་གོ་གི་མི་འདུག རིག་གནས་མཁས་མང་པོ་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རེད།

སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་མི་འདོད་གཞན་དུ་གྱིས། །
དེ་མིན་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མ་སྦྱངས་པར། །
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མི་འཐོབ་ཅེས། །
རྒྱ་གར་མཁས་པ་བྱམས་པ་མགོན་པོས་གསུངས། །

བོན་རྒྱ་བུ་རྒོད་པོ་བྱེད་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་བཟང་གི བོད་གཞིས་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་སའི་དགེ་བཤེས་ཚོའི་ནང་དུ་རིག་གནས་གཞུང་ཆེན་མོར་བལྟ་བའི་གེགས་ཡིན་ཟེར་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་གནང་མཁན་རིགས་ཤིག་གང་དུ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དྲང་མོར་བཤད་ན་གཞུང་ཆེན་མོ་སློབ་པའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུར་རིག་གནས་མི་ཤེས་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་གཞུང་ཆེན་མོའི་འཆད་ཉན་ལ་ཞུགས་ན་གོ་བའི་ས་ཆོད་མ་འདྲ་བ་ཞིག་འོང་། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་དུ་གནས་པའི་སྐད་ཡིག་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་ན། སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་དེའི་བརྗོད་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་བཞག་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གྱི་གོ་བ་ཇི་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་རྙེད་དཀའ། དམིགས་བསལ་བ་རེ་ཟུང་ཡོང་སྲིད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཕ་ས་ལྟ་བུའི་གདན་ས་ཁག་ཏུ་ཡི་གེའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་བཞིན་པ་འདིར་ངས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྙིང་ནས་ཡི་རང་བྱེད། ཡི་གེའི་རིག་གནས་འདི་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་འཇུག་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ་དཔེ་ཆར་བལྟ་བའི་གེགས་སུ་མ་སོང་བ་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས། ངའི་བསམ་པར་གདན་ས་ཁག་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འབྲི་རྩོམ་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་ལས་རིག་གནས་ལ་མཁས་པ་མང་པོ་དགོས་དོན་མེད་སྙམ།