ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོའི་ཨ་རྒྱ་གཉིས་དང་ང་ཚོ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོ་ཚེས་མ་ཐག་ངྷ་རམ་ས་ལའི་ཕྱོགས་ནས་ལོ་འདིར་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཁ་གཡང་བསྒྲགས། ཡིན་ཡང་། པེ་ཅིན་དང་ཝ་ཤིན་ཊོན་གྱི་སྲིད་དོན་དགེ་བཤེས་དག་གིས་ལོ་འདི་ཡང་འགལ་ཟླའི་རྣོ་ངར་ཆེ་ཞིང་དྲག་པོའི་གདོང་ལེན་མང་བའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ལུང་བསྟན་མཛད།

ཚེས་གཅིག་ཉིན་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ལོ་གསར་པ་འདིའི་ནང་དུ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཡོད། འདི་ནི་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་གི་ཐུགས་རེའམ་སྨོན་ལམ་ཙམ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ཁོང་གི་བཀའ་མོལ་གྱི་དངོས་ཤུགས་གང་དུའང་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་འོས་པའི་དན་རྟགས་འདྲ་ཅི་ཡང་མེད།

ཕྱི་ལུགས་ལོ་གསར་མ་ཚེས་གོང་དེར་ཀྲུང་གོའི་དབུས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་ ༢༠༡༠ ལོ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཞིང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་འཚོགས་པའི་ལོ་རེའི་ཁྲིམས་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་རྒྱ་ནག་གི་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཡཱང་ཧན་ནན་ཟེར་བས་བཤད་དོན། ༢༠༡༠ ལོའི་རྒྱལ་ནང་གི་དཀའ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་གི་ལས་དོན་དེ་ཡིན་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་རྒོལ་སྟོབས་ཤུགས་དག་གིས་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞ་ི་སློང་བ། དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་གྱིས་ཟིང་ཆ་དང་འཁྲུག་ཆ་བཟོ་བར་གོ་སྐབས་འཚོལ་གྱིན་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་གི་ཕྱོགས་ལ་མུ་མཐུད་ཛ་དྲག་གིས་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་ལ། ལོ་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་གི་ལས་དོན་ཐད་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་ས་གཙོ་བོར་བོད་དང་ཞིན་ཅང་གཉིས་བཞག་ཡོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཉེན་བརྡ་འདིས་བསྟན་པ་ནི་ ༢༠༠༨ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་དང་ཞིན་ཅང་ས་ཁུལ་ལ་བཟུང་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེར་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་མིན་ལ། ས་ཁུལ་འདི་གཉིས་མུ་མཐུད་ནས་ཉེན་རྟོག་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ངམ་དྲག་ཆས་སྡེ་ཚན་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་དང་ལྟ་རྟོག་གི་འོག་འདུག་དགོས་པ་དང་། དགོས་མཁོ་ནམ་བྱུང་ལ་དྲག་པོའི་རྒོལ་རྡུང་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་སྐྱོང་འདིའི་འོག་ཏུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྐྱོད་དང་འདུ་འཛོམས། ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་སོགས་ལ་སྔར་བཞིན་དམ་དྲག་བྱ་དགོས་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གིས་ལོ་འདིར་སྟོན་ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་གཅིག་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་མ་བྷ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་མཛད་རིམ་དེའི་ཐོག་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན། མཇལ་འཕྲད་འདི་ལ་ལོ་སྔོན་མ་ནས་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་འཚོལ་བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་། ད་ལྟའི་བར་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་བཞག་ཡོད། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་དྲ་ངོས་སུ་བཀོད་པའི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་ཁོང་དང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་དུས་ཚེས་ད་དུང་གསལ་བསྒྲགས་གནང་མེད་ནའང་། ཉིན་ཤས་གོང་ཨ་རིའི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཤིག་གིས་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་དེ་ནི་ལོ་འདིའི་ཕྱི་ཟླ་ ༢ པའི་ནང་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། གང་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་དང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་པེ་ཅིན་དང་ཝ་ཤིན་ཊོན་གྱི་སྲིད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་གིས་ད་ལྟ་ནས་ཉེན་བརྡ་བཏང་སྟེ། འདིས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བར་དོ་ཕོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེའི་ཁར་ཨ་རིས་ཐའེ་ཝན་ལ་གོ་མཚོན་བཙོང་འཆར་དེས་ཨ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྨ་ཁ་ཇེ་ཟབ་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བཤད་ཡོད།

ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཨ་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སུན་ཀྲུ་འབོད་པ་ཞིག་གིས། ཨ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་འགལ་བ། ཐའེ་ཝན་ལ་གོ་མཚོན་བཙོང་བ། ཨོ་བྷ་མ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་བཅས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་རྣམས་ནི་མཉམ་གཅིག་ཏུ་ལོ་འདིའི་ཟླ་ངོ་དང་པོ་བཞིའི་རིང་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད།

རྒྱ་ནག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་འགའ་རེས། ཨ་རིས་ཐའེ་ཝན་ལ་གོ་མཚོན་བཙོང་བ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཇལ་འཕྲད་སོགས་རྒྱ་ནག་ལ་གནོད་གཞིའི་སྲིད་བྱུས་དག་སྤེལ་སྐསབ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་མཉམ་ལས་མང་པོ་ཞིག་མཚམས་འཇོག་དགོས་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་གྱོང་ཆེ་ཞིང་གནོད་གཞིའི་རིགས་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་ཞེས་ཕྱིར་ཨ་རིའི་ཐོག་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་པར་བཤད།

ཨ་རིའི་སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་སྐོར་ཞིག་གིས། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་མཐུན་ཕྱོགས་བཟོ་ཐབས་སུ་རྒྱ་ནག་ལ་བསྟུན་རྒྱུ་མང་དྲགས་སོང་ལ། ད་ནི་ལོ་གསར་པ་འདི་ཚེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཨ་རིའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱ་དགོས་པར་འདུག རྒྱ་ནག་ལ་བསྟུན་མཁས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་དོན་གང་ཡང་འགྲུབ་རྒྱུ་མེད་ཚུལ་གླེང་། ལོ་གསར་པ་འདི་མགོ་བཙུགས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་དག་གིས་ལོ་འདིའི་ཨ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་བྱུས་ཀྱི་རྩེད་འགྲན་དེ་ཇི་ལྟར་མགོ་འཛུགས་སྐོར་གླེང་གི་ཡོད།

ཨ་རིའི་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་མཐུད་པ་ཟུར་པ་ལྕམ་ པོ་ལ་ རྗེ་ ཌོབ་རེན་སུ་ཁེ་ PAULA J. DOBRIANSKY ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་ཀྱི་སྟེང་བཀོད་དོན། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གང་འདྲ་ཞིག་བཏང་ནའང་དེས་པེ་ཅིན་ལ་སྤྱོད་པ་ངན་པ་སྤེལ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཅི་ཙམ་བསྟུན་མཁས་བྱས་ན་པེ་ཅིན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཇེ་སྡུག་ལ་འགྲོ་བར་གླེང་། ཆེད་རྩོམ་དེའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་ལོ་སྔོན་མར་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་མ་གནང་བ་དེས་ཨ་རིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ལྟ་ཚུལ་སླེབས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་སྤེལ་ནི་སྲིད་གཞུང་འདིའི་ཕྱི་སྲིད་ཀྱི་ལྟེ་བ་མིན་པའི་བསམ་ཚུལ་སྤྲད་ཡོད། ལྟ་ཚུལ་འདི་ལ་གང་མྱུར་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་བོད་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ལོ་རབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་མིའི་རང་སྐྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཨ་རིའི་གཞུང་གི་ལངས་ཕྱོགས་འདི་ལ་རྒྱབ་བཤོལ་བྱས་ཚེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས། སྲིད་འཛིན་དང་༧གོང་ས་མཆོག་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་བོད་མིའི་ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་ལ་སྔར་བཞིན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་སྐོར་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་འཇུག་རྒྱུ་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་འབོད་སྐུལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་བསྒྲགས་དགོས་སྐོར་བཤད་ཡོད།

འདི་ལྟར་ད་ལྟའི་ཨ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་། བོད་དང་ཨ་རིའི་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་ཕྱོགས་བཅས་ལ་བལྟས་ཚེ། བཀའ་ཁྲིའི་ཐུགས་རེ་ལྟར་ལོ་འདིར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཁ་ཐུག་ཏུ་མི་མཐོང་ལ། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཀྱང་མུ་མཐུད་ནས་ཛ་དྲག་གི་ངོ་བོར་གནས་རྒྱུ་རེད། དེར་བརྟེན་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་ནས་ཛ་དྲག་གི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད་པ་དང་། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བར་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་མངོན་པའི་སྐབས་འདིར་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གཞིས་ལུས་མི་དམངས་དང་བོད་དོན་གྱི་གནས་བབ་ངོ་སྤྲོད་བརྒྱུད། བོད་དོན་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་ཅིག་ལ་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་གོ་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ནི་སྐབས་ཐོག་གི་ལས་འགན་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ནག་ཚང་ལུང་རིགས་རྒྱལ།