༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲུང་མ། ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ།

ཞོགས་པ་ངས་མཆན་ཞིག་བཞག་པ་དེ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བསུབ་པར་བློ་ཕམ་ཡོད།

ངས་རྡོ་རྗེ་གླིང་དང་ཁེ་ན་ཌ་ལ་ངོ་ཤེས་ཚོར་ཁ་པར་བཏང་སྟེ་ཁང་རྡོར་རྩད་བཅད་པ་ཡིན། ཁོ་ངོ་ཤེས་མཁན་ཚོས། ཁོ་ཤེས་ཡོན་ལེགས་ཀྱང་རྟག་པར་རི་ལ་ཤོར་འགྲོ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་ཁྱད་མཚར། རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ། ལྷག་པར་ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཟེར། ཁྱོད་ལ་དོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། ངས་མུ་མཐུད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དྲ་གྲོགས་ཚོ། གཟབ་གཟབ་གནང་དགོས།

ཁང་རྡོར་ཁྱེད་རང་གི་སྲུང་མ་གསར་པ་འདི། དོད་རྒྱལ་ལྟར་ཏང་ལ་བེད་ཡོད་སྲིད།

ཆབ་སྲིད་ནང་དད་པ་དམ་ཚིག་ཟེར་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཟེར་བ་དེ། ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མྱོང་ཡོད་དམ་མེད་ཟེར་བ་ཡིན། ཡང་ན། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཡོད་འོས་དང་མི་འོས་ཟེར་བ་ཡིན་གསལ་པོ་རང་མི་འདུག

གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་དོན་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཟིགས་ན། ཆབ་སྲིད་ནང་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གམ། དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་གཙོ་བོ་རྒྱལ་རྒྱུད་ལྷ་ནས་མཆེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ། གནམ་གྱི་བུ་ཡིན་པར་སྒྲོག་པ། དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་བཤད་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་དབར་མནའ་ཤག་བསྒྲིགས་ཏེ་དམ་ཚིག་སྲུང་བ་འདི་ཡང་སྔ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནང་མང་།

དེང་སྐབས་ཀྱང་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད། ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་སོགས་སུ་དད་པ་འདི་ཆབ་སྲིད་དང་ཁ་མ་བྲལ་བར་གནས་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་དད་མེད་པའི་སྲིད་དོན་པ་ཚོས་ཀྱང་རང་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཆེད། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་ལ་བསྟུན་ནས་ཟློས་གར་སྣ་ཚོགས་འཁྲབ་བཞིན་མཆིས།

ཐ་ན་སྲིད་དོན་དང་འཕྲུལ་ལས་ལག་རྩལ་སོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་བརྩི་བའི་ཨ་རིའི་ནང་དུའང་འོས་བསྡུའི་སྐབས་ཆོས་ལུགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དཔེར་ན། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་བྷུ་ཤིས་འོས་བསྡུའི་སྐབས་རང་ཉིད་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཡིན་པར་ནན་བཤད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རང་རེ་བོད་ལ་མཚོན་ན། དད་པ་འདི་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་རེད། ང་ཚོའི་གཞུང་ལ་དད་པ་ཞུ་ཡུལ་གྱི་བླ་ཆེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། གཞན་དམག་དཔུང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ཚགས་ཚུད་པོ་གང་ཡང་མེད། མང་ཚོགས་ལ་དད་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། དེ་མིན་གྱི་ཤེས་ཡོན་དང་མཐོང་རྒྱ་ཡོད་པ་དཀོན། དེར་བརྟེན་དད་པ་འདིས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ང་ཚོར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ངས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་པ་ནས་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་དོན་གྱི་ལས་འགན་ཁུར་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཐད་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

སྲིད་དོན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་གི་ནང་དུའང་། ཆོས་ཀྱི་དད་པ་འདི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་དང་རྙོག་དྲ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་སྲིད་པའི་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་འདུག་ལ། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དང་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གཉིས་ཀ། གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་རེད།

ད་དུང་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རིང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་སྲིད་དོན་ཚན་རིག་གི་ནང་དུ་སྡེ་ཚན་གསར་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ལ་Political science of religion ཟེར། བོད་སྐད་དུ་རོབ་སྒྱུར་བྱས་ན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཚན་རིག་ཟེར་བ་རེད། འདི་ནི་དེང་སྐབས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་གཞུང་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་རེད། ཧ་ལམ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཚང་མའི་ནང་འདིའི་སྡེ་ཚན་བཙུགས་ཡོད། འདིའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གི་དྲྭ་ཐག་འདི་རེད།
http://en.wikipedia.org/wiki/Political_science_of_religion

སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་གཉིས་མི་སྒེར་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་ནས་ཁ་འཕྲལ་མི་ཐུབ་པས། ཚོགས་སྡེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཁ་འཕྲལ་མི་ཐུབ་པ་ནི་དངོས་ཡོད་ཡིན།

ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་དུ་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་སུ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཡོད། དཔེར་ན། འཚེ་བ་སྤོངས་བ་དང་དམག་འཁྲུག རྒྱལ་སྲིད་དང་དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཡོད་མེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཁོར་རྒྱུག་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཉེས་དམིགས་ལྟ་བུ་རེད།

ཇི་སྲིད་ཆོས་ལུགས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གི་སྐད་ཆ་ཡང་གནས་ངེས་རེད།

ད་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ཅུང་ཟད་ཞུས་ན། རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རང་གི་བླ་མ་ལ་བརྩི་མིན་གྱི་གནད་དོན་འདི་གང་ཟག་སྒེར་སོ་སོའི་ཆོས་དད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་རང་རེའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཕྱིན་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་འགྱུར་བ་མ་སོང་བར་དུ་དེ་ནི་ངེས་པར་དུ་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
སྲིད་ཕྱོགས་ནས་གང་ཉིད་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པར་བརྩི་བ་དང་མཉམ་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་འདྲ་མིན་བཅངས་ཆོག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་བཙུགས་ཆོག་པ་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཡིན་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ཀྱང་རེད། དེར་བརྟེན། ༸གོང་ས་མཆོག་རང་གི་བླ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བླ་མའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་ཡིན་གཅིག་འབྲང་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་སྙམ།

འོན་ཀྱང་མང་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། དེ་གཉིས་དབྱེ་འབྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ད་རིང་པོ་ཆགས་སོང་། འདིར་མཚམས་བཞག་གི་ཡིན།

དེ་རིང་རེ་གཟའ་ཉི་མའི་གུང་གསེང་དང་སྐབས་བསྟུན་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དྲ་རྒྱ་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱས་རྗེས། ཁང་རྡོར་ལ་ཞུ་དགོས་པའི་རྨོངས་འཆར་འགའ་ནི་འདི་ལྟར། ༡༽ ཁང་རྡོར་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་ཁོང་སློང་གཙོར་བཟུང་གིས་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་དེ་དང་འདི་ཞེས་ས་རིས་ཐང་གསལ་ནང་བཞིན་བྱེད་ཐུབ་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས། རང་བྲིས་རྩོམ་ཐུང་དེ་ལ་ནང་འགལ་དང་སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་པ་བྱུང་འདུག་པ་དང་། རང་ཉིད་རང་དབང་དཔྱད་བརྗོད་པར་རློམ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བག་ཞའི་རྣམ་པ་ཡང་མང་ཙམ་མངོན་ཡོང་།
༢༽ རྩོམ་སྒྲོམ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ལ་འདོད་མོས་མེད་པ་ཤུགས་ཆེར་བསྟན་འདུག་པའི་ཁར། ད་བར་ཁོང་གིས་གནང་བའི་ཕྱག་ལས་ཀྱིས་བོད་ལ་དེ་ཙམ་ཕན་ཐོགས་མེད་ཚུལ་དང་། བོད་མི་ཚོས་ཁོང་ལ་དད་མོས་བྱེད་ལུགས་རྣམས་ཀྱང་འགྲིག་རྟགས་མིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་འབའ་ཞིག་་་ཡིད་ལ་བསམ་པ་གཞན་བྱས་ནས། །ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཞན་བྱེད་པའི། །ཟོལ་གྱིས་དབང་མེད་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། ཡིན་ན་ཡང་། རང་ཉིད་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་འཕོངས་ལྡག་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་པ་གཏན་ནས་བརྗོད་མི་འདུག་པ་དེ་ཡ་མཚན་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད། དེ་བས་ན་རྩོམ་ཐུང་དེ་ནི་དད་གུས་འབུར་འཛོམས་ཀྱི་སྐྱོན་གཏམ་འབའ་ཞིག་ཆགས་འདུག
༣༽ དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་ལ། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་དགོས་པའི་ངེས་པ་དེ་ཙམ་ཨེ་ཡོད་སྙམ། སྤྱིར་བཏང་དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡོང་བ་ལ་དཀའ་ཁག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་། དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚར་ནས་ཡུན་རིང་སོང་ཡང་དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡོང་བ་ལ་ཇི་འདྲའི་དཀའ་ཁག་དང་རྩོད་རྙོག་ཆེན་པོ་མང་དུ་བྱུང་འདུག་ཨང་། ཕྱི་ནང་གི་དོན་དག་མང་པོ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་གཞན་བསྟུན་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་དེ་བས་ཀྱང་དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལས་སླ་བོར་ཡོང་ཐབས་མེད་པའི་དོན་གནད་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་གཏོང་ཐུབ་མི་འདུག ཁང་རྡོར་གྱིས་བཏང་བའི་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་ཙམ་ནི། གོང་རིམ་གྱི་བཀའ་བཀོད་རྣམས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འབུར་འཛོམས་ཡིན་པར་བསྒྲགས་པའི་འཆལ་གཏམ་དེ་རིགས་རེད་ལ། དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ལ་ཐུག་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་གོ་སྐབས་ཀྱང་འབྱུང་།
༤༽ བོད་མི་སུ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བླ་ན་མེད་པར་བཀུར་འོས་པ་ལ་དད་གུས་དང་བསྟོད་བསྔགས། རང་ཅག་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྐུ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་དྲིན་ཆེན་སོགས་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། ཁྱེད་ལ་མི་བཟོད་པའི་ན་ཚ་དེ་འདྲ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་གི་ཡོད་དམ། རང་རེར་དམངས་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡོང་མིན་གྱི་གཞི་རྩ་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུ་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་འདས་པའི་མི་ལོ་ ༣༦༠ ལྷག་གི་རིང་བོད་མི་དམངས་མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པར་བཤད་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མོས་མཐུན་མེད། དེ་ནི་ཁྱེད་ལ་རྒྱ་གྲོགས་མང་བས་དེ་དག་གི་ཤན་ཞུགས་འདྲ་མིན་འགྲོ་སྙམ། སྐབས་དེའི་ཡུལ་དུས་གནས་གསུམ་དང་། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས། བོད་མི་མང་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས། བོད་མི་མང་གི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས། བོད་མི་མང་གི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད། རྒྱལ་སྤྱི་ལ་མ་བྱུང་ཡང་བོད་དང་ས་འབྲེལ་ལམ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་གནས་སྟངས་བཅས་ཕྱོགས་མང་པོར་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདོད། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པས་རིག་གནས་ལ་གསན་སྦྱོང་གནང་སྐབས་སྐྱ་བོའི་རྟེན་ཅན་སྨོན་འགྲོ་ལོ་ཙཱ་པ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་དུས། གདན་ས་ཁག་གིས་གཙོས་པའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁོང་ལ་གླེང་རྙོག་དང་ལྟ་སྟངས་ངན་པ་ག་འདྲ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དེ་ཡང་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཟུར་མཚོན་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་བཤད་མ་དགོས་པ་བྱོས། དེ་དག་ནི་ཁང་རྡོར་གྱི་རྨོངས་འཆར་ལྟར་གྱི་དཀོན་མཆོག་གོང་ཕུད་དང་བསམ་ཚུལ་འབུར་འཛོམས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དོན་དངོས་སུ་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་ཤེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་་་བོད་གཞུང་སྐུ་དྲག་མི་དྲག ། ཁ་ལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།། ལག་ཏུ་གསོལ་ངན་ནག་པོ།། ཅན་རྣམས་དང་དེའི་ཕྱོགས་གཏོགས་བཅས་པའི་གོང་རྒོལ་རྒྱལ་འཛོམས་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་ཡོད། ཁང་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཁྲིད་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་མ་གཏོགས། དེའི་གོང་རོལ་གྱི་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་དང་། ཕག་གྲུ ས་སྐྱ། དེ་ལས་ཡར་དེད་ན་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་དག་གི་བྱུས་ཉེས་དང་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དེ་དག་གི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་མི་དཀྱུས་མ་ཚོ་ལ་ཕན་པའི་སློབ་གྲྭ་འདྲ་བཙུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ།
༥༽ རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནོར་འཁྲུལ་འབྱུང་སྲིད་པ་ལྟར། ཁོང་གིས་ཅི་མཛད་ཡང་དག་པ་དང་ཅི་གསུང་ལེགས་བཤད་དུ་ངེས་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཟུང་ནས་ཁོང་གི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀུན་ལ་ཞྭ་དཔེི་ལྷམ་འགེབས་བྱས་ན་ཧ་ཅང་མི་རིགས་སོ། དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤོར་བུའི་སྒོར་མོ་ལ་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཇི་བཞིན། ཁྱེད་ཀྱི་ཁ་ནས་ཀྱང་སྐད་ཆ་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་དངོས་སུ་བཤད་འདུག་ལ། དེ་འབྲེལ་ཁང་རྡོར་གྱི་རྩོམ་དེའི་དོན་ཚན་དྲུག་པར་་་རྒྱ་ནག་གི་ནང་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཁྱུ་གཅིག་ཡོད་རེད། ངྷ་རམ་ས་ལས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་ནང་དབུ་མའི་ལམ་དང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་བསྟོད་པ་འཐེན་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་ཁྱུ་གཅིག་ཡོད་རེད། ཅེས་སོགས་བྲིས་འདུག་སྟབས། དོན་དུ་ཁང་རྡོར་ཁྱེད་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་དུ་གཏོགས་སམ་ཞེས་ཀྱང་འདྲི་འདོད་བྱུང་སོང་།

ཨ་རོགས་འཇིགས་བྲལ་བ་ཁྱེད་ཆུང་དུས་ལུག་རྫི་འགྲོ་མྱོང་ཡོད་ས་མ་རེད་དམ།
ང་ཅོ་རི་སྐྱེས་ནས་ད་ལྟར་བར་དུ་མི་ལུག་ཁྲིད་ནས་འགྲོ་མཁན་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་དུ་ཨ་མ་ལགས་རེ་གཉིས་ཀྱིས་ལུག་ཁྲིད་ནས་འགྲོ་བ་མཐོང་མྱོང་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སུ་ལ་ཡང་མི་ལུག་ཁྲིད་ནས་འགྲོ་མཁན་མཐོང་མྱོང་མེད་ད།

ཨོ་གཅིག་ལྷག་ཤག་་་་་་ལྷོ་ཨ་མེ་ཀའི་མི་རིགས་དམར་པོ་ཚོས་ལུག་སྐེ་རིང་པོ་ཞིག་ཁྲིད་ནས་འགྲོ་བ་བརྙན་འཕྲིན་ནང་དུ་མཐོང་མྱོང་ཡོད་རེད་ལགས།

ཁྱེད་ཀྱི་ལན་དེར་ཚིག་ལན་རེད་འདུག་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་ལན་རེད་མི་འདུག
ལུག་རྫི་ལུག་གི་ཆེད་དུ་རེད་དམ།
ལུག་ལུག་རྫིའི་ཆེད་དུ་རེད་དམ།་་་་་་ཨ་འཇིགས་བྲལ་བ་ཏོག་ཙམ་གསལ་རེ་འགྲོ་སོང་ངམ།
གོང་གི་ལུག་ཁྲིད་མཁན་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་དབང་དེ་འདྲའི་འདྲ་བ་ལ་ཨང། གསུང་དང་ཁང་གསར་ལགས།

བཤད་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད།
བླུན་པོ་རང་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་ལྟར།།
རང་ཉིད་བླུན་པོའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་བ།།
འདི་ནི་མཁས་པའི་དམ་ཚིག་དང་པོ་སྟེ།།
སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་འབད་པས་སྲུང་བར་གྱིས།།ཞེས་སྤྱི་འཐུས་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་མཆོག་གི་ཀྱང་ལུང་འདིར་ཡང་ཡང་བེད་སྤྱོད་གནང་གིན་ཡོད། ཡིན་ཀྱང་ཁང་གསར་ལགས་ང་ལ་དྲི་བ་གཅིག་རང་གཅིག་ཡོད།
ལུག་རྫུ་ལུག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ།
ལུག་ལུག་རྫུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ།
དེང་སང་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ལུག་རྫུ་ལུག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དང་མེད། ཧཧཧཧཧཧཧཧཧཧཧ

གཤམ་གྱི་དྲི་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འདི་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ལན་ཡོད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ཅོ་རི་ཉི་མ་ལགས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རིང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་ལུང་དྲངས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། གཞོན་སྐྱེས་མང་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དྲངས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ། ཁོང་ལ་དགག་པ་དང་ཟུར་ཟ་བྱེད་མཁན་མང་བ་ལས་འདི་ལྟར་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་མ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ལ་ལམ་སེང་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་ཐུབ་པ་མཁྱེན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་རྣམས་དྲང་པོར་བྲིས་པ་རེད་མ་གཏོགས། མང་ཚོགས་ལ་བསྟུན་ཏེ་སྐད་ཆ་ལ་བཤད་ཚོད་གནང་མེད། ཁོང་གིས་ལེགས་བཤད་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད།
བླུན་པོ་རང་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་ལྟར།།
རང་ཉིད་བླུན་པོའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་བ།།
འདི་ནི་མཁས་པའི་དམ་ཚིག་དང་པོ་སྟེ།།
སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་འབད་པས་སྲུང་བར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་ཡོད།

དེ་རིང་ང་ཚོས་སྐད་ཆ་འདི་ཚོ་བཤད་པར་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་ནག་པོ་ཆགས་སྲིད་པ་རེད། ཉུང་མཐར་ཡང་ཟུར་འབུད་བྱེད་སྲིད་པ་རེད། གོ་གནས་མི་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་རིང་ང་ཚོས་གོམ་པ་གང་སྤོས་པ་དེས། མ་འོངས་པའི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པར་གོམ་པ་གང་གིས་སྟབས་བདེ་རུ་སོང་བ་རེད། མ་འོངས་པའི་དཔྱོད་ལྡན་ཚོར་རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་གོམ་པ་གང་གིས་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། དེར་བརྟེན། བླུན་པོས་བལྟས་ན། གོ་གནས་ལ་དགའ་བ་ཚོས་བལྟས་ན། མིང་གྲགས་ལ་ཞེན་པ་ཚོས་བལྟས་ན། འདི་ནི་ཆོ་མེད་ལྟ་བུར་མངོན་སྲིད་ཀྱང་། རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཚོའི་གཤེགས་ཤུལ་འདི་ག་རང་རེད། གནད་ལུགས་ཀྱི་མདུན་དུ་ང་ཚོ་ནོར་མེད། གཞན་གང་གི་མདུན་དུ་ནོར་ནའང་ནོར།

དེ་རིང་དུས་ཚོད་ཀྱི་བར་གསེང་ཞིག་ནས་དུས་བབ་ཀྱི་དྲྭ་བའི་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ་མིག་ཉུལ་ཐེངས་ཤིང་བྱས། ཁང་སར་རྒད་པོ་སླེབས་ནས་འདུག སྐད་ཆ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་བཤད་བཞིན་འདུག ཁོང་གིས་ཁུར་ཡོང་བའི་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་ཚུལ་དྲྭ་དཔོན་གྱི་གཙོ་བྱས་པའི་དྲྭ་གྲོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་བཞིན་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད། འོན་ཀྱང་གུས་མོས་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གནད་དོན་རེ་ཟུང་གི་ཐད་ངེད་གཉིས་རྦད་དེ་བསམ་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། གཤམ་དུ་གུས་མོས་ཉིད་ལ་དྲི་བ་འདྲ་བའི་བསམ་ཚུལ་ཁག་ཅིག་འདོན།

ཉིད་ཀྱིས་བསམ་ན་བོད་དོན་འདི་མི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད་དམ། ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་ཞིག་གི་གཞི་རྩའི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་ཞིག་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་སུས་མཚོན་ཐུབ་ཀི་རེད།

བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཟེར་ན་ག་རེ་ལབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

གོང་ས་མཆོག་གི་མཚོན་གི་རེད་དམ། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་མཚོན་གི་རེད་དམ། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་མཚོན་གི་རེད་དམ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མཚོན་གི་རེད་དམ།

མ་གཞི་བོད་དོན་ཟེར་ན་དཀའ་ངལ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་སམ། ཡང་ན་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། གལ་སྲིད་དཀའ་ངལ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་ཚེ་དཀའ་ངལ་མྱོང་མཁན་ཚོ་སུ་རེད།

ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཚོར་ལན་སྟབས་བདེ་ཞིག་རྒྱོབ་དང་དེ་ནས་གུས་མོས་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་ཁོམ་གསེང་ཞིག་ལ་བསམ་ཚུལ་ཁག་ཅིག་འབྲི་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད།

འཇིགས་བྲལ་བསྟན་འཛིན་ལགས། གཤམ་གསལ་ནི་ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། དུས་ཚོད་དབང་གིས་རྒྱས་པོ་བྱུང་མ་སོང་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཞིབ་ཚགས་ཀྱང་བྱེད་ཁོམ་མ་བྱུང་། ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་སྲིད།

༡༽ རྡོག་རྡོག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་དུམ་བུ་མང་པོར་ཡང་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་འདིས། དོན་དུ་རྡོག་རྡོག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། བཟོ་ཐུབ་རུང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་རྣམ་པས་བཟོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་དོན་ངོ་མའི་རྡོག་རྡོག་མ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད།

༢༽ མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ངས། བསམ་བཞིན་དུའམ་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བཤད་ཡོད། བསམ་བཞིན་དུ་བཞག་ཡོད་དང་མེད་ཐག་བཅད་མེད། ད་ལྟའང་བསམ་བཞིན་དུ་བཞག་པ་མིན་པར་ཐག་གཅོད་ཀྱི་མེད། བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་ཡང་ཐག་གཅོད་ཀྱི་མིན།
ང་རང་ལ་མཚོན་ན། དེ་དོགས་པའི་གཞི་ཞིག་རེད། དོགས་པ་དེ་ལ་གཞི་རྩ་མེད་པ་ཡང་མ་རེད། སྐུ་དྲག་གི་བུ་ཕྲུག་དེ་ཙམ་མང་པོ་ 1959 གོང་རྒྱ་གར་ལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་འདུག བོད་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་ཤེས་འདུག དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་ཤེས་འདུག དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བཏང་བ་རེད། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནག་ལའང་མང་པོ་བཏང་འདུག འོན་ཀྱང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་དཀྱུས་མའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་མི་འདུག ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་རྩེར་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་དུས་དང་། སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་གིས་ལྷ་སར་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་དུས། གདན་ས་གསུམ་གྱིས་དངོས་སུ་ཐོན་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་འདུག རྡོབ་རྡོབ་ཚོས་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་འདུག ཁ་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལུགས་བོད་ལ་དར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཤད་འདུག རྒྱ་ནག་གོ་མིང་ཏང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༨ ལོར་ལྷ་སར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པར་གང་ཡང་བཤད་མི་འདུག
དེ་ནས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་སླེབས་རྗེས་ཐོག་མར་ཆབ་མདོ་དང་དེ་ནས་ལྷ་སར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་འདུག སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོའི་དབུ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཐོའི་ནང་དུ་༸རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་དང་གདན་སའི་མཁན་པོ། དམག་སྒར་གྱི་དམག་དཔོན། བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་སོགས་ཆེ་ཆེ་བཙན་བཙན་ཚང་མ་བཞག་འདུག དེ་ལ་གདན་ས་གསུམ་སོགས་སུས་ཀྱང་ངོ་རྒོལ་བྱས་མི་འདུག རྒྱལ་རྩེར་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ ༡༩༢༣ ལོར་བཙུགས་པ་རེད། ལྷ་སའི་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ ༡༩༤༤ ལོར་བཙུགས་པ་རེད། ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱིས་ཆབ་མདོར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་རེད། ༡༩༥༢ ལོར་ལྷ་སར་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱིས་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ་རེད། ལོ་ཚིགས་དེ་དག་ལ་ཞིབ་པར་གཟིགས་དང་། བར་ཐག་རིང་པོ་མ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བསམ་བློའི་གོ་རྟོགས་ལའང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཅང་སོང་མེད། སྔ་མ་གཉིས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དང་ལེན་བྱས་པ་རེད། སྔ་མ་གཉིས་འཛུགས་མཁན་རིམ་པ་བཞིན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་རེད། ཕྱི་མ་གཉིས་འཛུགས་མཁན་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་རེད། དེ་ཚོ་བསམས་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
བོད་པའི་མི་དྲག་དང་བླ་ཆེན་རྣམ་པ་རྒྱ་གར་ལ་ཡང་ཡང་ཕེབས་ཀྱི་འདུག རྒྱ་ནག་ལའང་ཡང་ཡང་ཕེབས་ཀྱི་འདུག བལ་ཡུལ་ནི་བཤད་མི་དགོས། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཚོ་གཟིགས་རྗེས་གནད་འགག་མི་མཁྱེན་པ་ཅང་ཡོད་མ་རེད་སྙམ། དེར་བརྟེན་ང་འདི་ལ་དོགས་པ་ཡོད། ད་ལྟ་ངས་མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པ་འདི་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་རེད་དང་མ་རེད་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་ཞུ་གི་མིན། མུ་མཐུད་དེ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
བོད་དུ་སྔོན་མ་དར་བའི་བསམ་བློའི་གཞུང་ལུགས་ནི་ད་ལྟའང་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གོང་མ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་བསྒྲགས་པ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་གོང་མ་ཤམ་བྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་གྱི་སྤྲུལ་པར་བསྒྲགས་པ་དང་ཆ་འདྲ་བར། དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འདི་བདུད་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་འདིར་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྙོག་པོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད།
བཙན་བྱོལ་ནང་། བཟང་བཟང་བླ་མ་དང་ངན་ངན་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ད་ལྟའང་བརྟན་པོ་རེད། དེའི་ཐོག་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་ལམ་ལུགས་མེད། འགྱུར་ལྡོག་ཚང་མ་སྒང་ནས་མར་ཡོང་བ་མ་གཏོགས་འོག་ནས་ཡར་འགྲོ་ས་མེད་པར་བརྟེན། བོད་པའི་སྲིད་དོན་ནང་འཛུལ་ཏེ་ལས་ཀ་བྱེད་དོན་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཉུང་ཉུང་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་འདོད་ཡོད་པ་དང་ཞུགས་མཁན་མང་པོ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་བོད་པའི་སྲིད་དོན་པ་བྱེད་འདོད་མེད་པ་རེད། ལས་འགུལ་བ་བྱེད་འདོད་པ་རེད། འདི་ཚོ་གནད་འགག་རེད།

༣༽ དོན་ཚན་འདི་ལ་གནས་སྐབས་གང་ཡང་ཞུ་དགོས་མི་འདུག

༤ གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་ལམ་གྱི་ཐག་གཅོད་འདིའི་ཐད་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ག་རེ་གསུངས་ཀྱི་རེད་གསུངས་འདུག དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བབས་ན། ང་རང་ཚོའི་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་གཏོང་བའི་དུས་ལ་སླེབས་མེད། དེ་ནི་ང་ལྟ་བུས་ཀྱང་གསལ་པོ་ཤེས་ན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ལོས་མཁྱེན། དེར་བརྟེན། གཅིག་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་དེ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཁྲིམས་མཐུན་རེད། གཉིས་ནས་ད་ལྟའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཞིག་རེད། གསུམ་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཟུར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མགོ་མ་ཚོས་པ་ནས། མགོ་ཚོས་པ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་བརྒྱུད་རིམ་འདིའི་ནང་གི་ཟློས་གར་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་མོ་རེད། དེར་བརྟེན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་རྒྱ་བོད་གཉིས་སྨན་གྱི་ཞི་བའི་གྲོས་མོལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡིན་གསུངས་ངེས་རེད།
ལྷག་པར་དུ་དཀའ་རྙོག་རྣམས་ཞི་བའི་གྲོས་མོལ་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དེ། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆབ་སྲིད་ཙམ་ཡིན་ས་མ་རེད། ཁོང་གི་གཞི་རིམ་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་ཡིན་ས་རེད། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་མང་ཆེ་བའི་ནང་དེ་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གསུངས་འདུག

༥ ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་བཞུགས་ཐོག་འདིར་གནད་དོན་གང་ལའང་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོས་སྦྱང་བཤད་བྱས། ཐབས་ལམ་གང་ལའང་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། མང་ཚོགས་རང་གིས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་འཁྲིད་དགོས་པ་དེ། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་རེད་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད། དེར་བརྟེན། རྟག་པར་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་འབབ་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་མངོན་ཤེས་ལྟ་ཅི་རྗེས་དཔག་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྲུང་མ་ཐ་ཆད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་རེད། ཟེར་བ་འདི་ལ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། རེ་བར་འདིའི་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་མང་ཙམ་འབྲི་རོགས་ཅེས་སེམས་གཏིང་ནས་སྐུལ་མ་ཞུ་བ་ཡིན།

༦ སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་དང་བླ་མ་སོགས་ཡོངས་རྫོགས་བློས་གཏོང་གནང་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པར་དགའ་གུས་ཡོད།

ཁང་གསར་རྒད་པོས་བཤད་པ་ལྟར་རང་བཙན་གཙང་མ་བརྩད་ན་ཡང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དགོས་དོན་མེད་ཁུ། རྒོད་པོ་འདིའི་སྐད་ཆ་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་གསལ་བཏང་བའི་རིགས་ལམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ལྟ་བུ་མངོན་འདུག འོན་ཀྱང་ཨུ་ཚུགས་ལ་ཨ་རིག་གླེན་པའི་རྒད་པོ་ཞིག་གི་གཤིས་ཀ་འདུག གང་ལྟར་ཟིན་བྲིས་པ་ངར་བ་ཟེར་ན་ཁོ་འདྲ་རེད།

སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ལགས། ངས་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ལྷག་གི་ནང་ལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་གོང་དུ་ཆ་ཚང་དྲངས་ཟིན། ཞིབ་ཙམ་བཤད་ན་སྐད་ཆ་འདི་རེད། ༼ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་མངོན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། སྒྲོམ་གཞི་དེས་ང་ཚོ་ཆིག་སྒྲིལ་ཡོང་བར་ཕན་བཞིན་ཡོད་ལ་མང་ཚོགས་རང་གིས་མདུན་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་གནོད་བཞིན་ཡོད། མི་མངོན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་དེའི་དབང་གིས་ང་ཚོའི་ལམ་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གང་ལའང་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ན། འོག་ནས་སྒང་ལ་ཡར་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་ག་དུས་ཡིན་ནའང་སྒང་ནས་མར་བཀའ་ཕབ་སྟེ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འབྱུང་བཞིན་པ་རེད། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། བསམ་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མཉམ་དུ་མ་བརྩིས་པར། བསམ་ཚུལ་རིགས་ཤིག་གིས་བསམ་ཚུལ་རིགས་ཤིག་ལ་དབང་བསྒྱུར་དང་འབུར་འཇོམས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་མ་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་ཞེས་པ་དེ་དང་ཏག་ཏག་གོ་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།༽ཅེས་པ་འདི་རེད།
དོན་དངོས་སུ་སྐད་ཆ་འདིའི་ནང་མང་པོ་ཞིག་ཚུད་ཡོད་རེད། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཡར་དད་གུས་དང་ཡིད་ཆེས་ཞུ་བ་དང་། དད་གུས་ཞུ་ཡུལ་གྱི་མཛད་བཟང་། བར་གྱི་ཆབ་སྲིད་པ་ཚོས་དེ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་སོགས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་རེད། འབྲེལ་བ་དེ་ངས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནོར་བའམ་ཕན་འབྲས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་མེད་ལ། བཟང་ཆ་ཅན་ཞིག་ཏུའང་འགྲེལ་བཤད་བྱས་མེད། འོན་ཀྱང་དེས་དཀའ་ངལ་ཁག་ཅིག་བསྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་རེད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་གནད་འགག་འདི་གཟིགས་ཏེ་བར་ལམ་ནས་ཕྱེད་བགྲེས་ཡོལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གནང་བཞིན་ཡོད།
འོན་ཀྱང་བསྟན་འཛིན་ཕན་བདེ་ལགས་སོགས་ཀྱིས། ༼མི་མངོན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་༽དེ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་ཁྲི་ལ་ཟེར་བར་ངོས་འཛིན་གནང་བ་རེད། དེ་ཁོང་ཅག་གི་ངོས་འཛིན་རེད། ངས་མཛུབ་བཙུགས་བྱས་པ་མ་རེད། ངས་དེ་གཙོ་གནད་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་པ་མ་གཏོགས། སྒྲོམ་གཞི་ཆ་ཚང་བ་དེ་ག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་མེད།
ད་ངའི་གཟས་ས་དེ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁོང་གི་སྲུང་མ་ཉུང་ཤས་ཙམ་མིན་པ་དེ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཡོད།
སྐད་ཆ་གསལ་ཙམ་བཤད་ན། སྒྲོམ་གཞི་འདི་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་རེད། སྒྲོམ་གཞི་འདི་གཏོར་ན་མི་འགྲིགས་ལ། བཞག་ནའང་དཀའ་ངལ་ཅན། ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་དུས་ཚོད་རིང་པོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡག་ཤོས་ནི་འདི་ལྟར་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སད་དགོས་པ་དེ་རེད།

༢༽ ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བ་གཉིས་པ་དེས་ང་རང་ཡ་མཚན་སོང་། ངས་སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ཟེར་དུས་མི་སྤོབས་པ་ཅན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིན་ཡོད་མ་གཏོགས། ལག་གཅིག་གིས་བླ་མ་དང་ལག་པ་གཞན་དེས་རྒྱ་མི་དྲངས་ཡོང་སྟེ་འཇིགས་སྐུལ་གནང་མཁན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ད་ཁྱད་མི་འདུག ངའི་ལས་འགན་དེ་ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་གསལ་པོར་ཞུ་རྒྱུ་དེ་རེད།
དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་སླེབས་རྗེས་དམངས་གཙོའི་ལམ་དུ་མ་ཕེབས་རང་ཕེབས་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ནི་དཔྱོད་ལྡན་སུས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་རྒྱ་གར་འདི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་མིན་ན། བོད་གཞུང་འདི་དམངས་གཙོར་བསྒྱུར་དགོངས་ནའང་བསྒྱུར་ཐབས་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་འང་གསལ་པོ་རེད། ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནང་བའི་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་དམངས་གཙོའི་སྐོར་དེ་གསལ་མེད། གསལ་མེད་པ་དེ་ཅི་རེད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ལས་མེད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ལ་དམངས་གཙོ་མེད་པ་དེ་ག་རེད། དེར་བརྟེན། བོད་པའི་གཏམ་དཔེ། ལུང་པ་ཆུས་འཁྱེར་ན་རྡོ་ལེབ་སྐམ་པོར་གནས་མི་ཐུབ་ཅེས་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
འོན་ཀྱང་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་ཡོང་དུས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དམངས་གཙོའི་ཐད་མཛད་རྗེས་གང་ཡང་མེད་པ་འདྲ་བོ་ཞིག་ལ་བརྩིས་ན་ནོར་བ་རེད། ས་མཐའ་ལུང་ཁུག་གི་ཞིང་པ་དང་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ། རུག་རུག་བཟོས༌ཏེ་སློབ་སྦྱོང་གནང་། རྩ་འཛུགས་བཟོས། རྙིང་ཞེན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་དེ་ཚོར་གོ་སྐོན་སློབ་གསོ་མཛད། ཕྱིའི་དམངས་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་ཧ་ཆང་ལེབ་བཤུས་མ་ཡིན་པར། རང་རེའི་གནས་སྟངས་ལའང་བསྟུན། དེ་ཡང་དུས་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་པར་གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཚད་གཞི་འདི་ཙམ་བར་བསྐྱལ་བ་འདི་རླབས་ཆེན་རེད། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་གཟིགས་རྒྱང་རིང་བའི་མཛད་པ་ཞིག་བསྐྱངས་ཐུབ་མེད་ཚེ། དེ་རིང་ངས་ཁེ་ཎ་ཌ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཉན་པ་དང་། དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་བཀའ་གཅིག་གནང་འཕྲལ་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད།
ངས་《༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ནས་བརྩིས་པའི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ལས་སྣེ་ཚོས། བསམ་བཞིན་དུའང་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར། བོད་མི་དམངས་རྣམས་མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པ》ཞེས་པ་དེ། ལོ་གསུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད་ལེན་མ་བྱས་པའི་གནད་འགག་ཤེས་ཆེད་དུ་བཤད་པ་རེད། དེ་ལ་གནད་འགག་ཅིག་དགོས་ངེས་རེད། བོད་ཡོངས་ལ་བུ་དཔའ་བོ་བརྒྱ་དགོས་སྟོང་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་ག་རེ་བྱས་ནས་འདི་མུར་ལྷག་པ་རེད། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་མ་རེད། གཞུང་གིས་དམངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་མ་སྤྲད་པ་དེ་ག་རང་རེད།
མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོ་མུན་ནག་ཡིན་པའི་དབར་ཁྱད་པར་ཕྱེ་དགོས་རེད། གལ་སྲིད་དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གོ་གི་འདུག་ན། ངས་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ཐལ་དྲག་པ་རེད། ངའི་ཞེ་འདོད་ནི། བོད་མི་དཀྱུས་མ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་མ་སྤྲད་པ་དེ་ག་རང་ལས་གཞན་གོ་ས་མེད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་རེད་དམ་མ་རེད་ཟེར་ན། བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་མ་རེད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱིའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་མེད་པར་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕྱིའི་དབང་བསྒྱུར་སླེབས་པ་རེད། མཐོ་རིམ་གྲལ་རིམ་འོག་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་རེད་དམ་ཟེར་ན། མ་རེད། མཐོ་རིམ་གྲལ་རིམ་རང་འཇགས་གནས་ཡོད་ལ། མཐོ་རིམ་གྲལ་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་མང་པོ་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་ནི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་དགོས་མཁོ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཞུ་གི་ཡོད།

༣༽ དོན་ཚན་བཞི་པའི་གོ་དོན་ནོར་ས་མེད། བཟང་བཟང་བླ་མ་དང་ངན་ངན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་དེ་དོར་དགོས་ཟེར་བ་ཡིན། ནོར་ན། སུས་ནོར་ནའང་ནོར་བ་རེད། འགྲིགས་ན། སུས་འགྲིགས་ནའང་འགྲིག་པ་རེད། དམངས་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྟ་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་ན། དོན་ངོ་མའི་དམངས་གཙོ་ཡོང་གི་མ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་གནད་དོན་འདི་མི་ཚང་མས་ཐོས་ན་ཞེད་དགོས་ས་ཞིག་ལ་འཐེན་སྙིང་འདོད་ན་དེ་ངའི་ལག་པ་ལ་མེད། ཁྱེད་རང་གི་ཕྱག་ལ་ཡོད་རེད། ཀློག་པ་པོ་ཚོའི་ཕྱག་ལ་ཡོད་རེད།

༤༽ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཤོག་ཁ་ཀ་དང་ཁ་གཉིས་ཡོད་ན། ཀ་པས་དཔའ་བོར་བརྩི་བ་དེ་ཁ་པས་དགྲ་ལ་བརྩི་བ་རེད། ཁ་པས་དཔའ་བོར་བརྩི་བ་དེ་ཀ་པས་དགྲ་ལ་བརྩི་བ་རེད། དེ་གཅིག་རེད། ངེད་གཉིས་ཀ་བོད་མི་རེད། དབུ་མའི་ལམ་འདི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་ཕན་རྩོད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ངེད་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བསྟོད་པ་འཐེན་མཁན་དང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་༼བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དབུ་མའི་ལམ་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་རྣམས་ཕུད་༽གཉིས་ལས་སྔ་མ་དཀར་པོར་བརྩི་དགོས་པ་དེ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
འོན་ཀྱང་ད་དུང་ང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། བོད་རང་བཙན་རྩོད་མཁན་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་མནར་གཅོད་ཕོག་ཡུལ་གཙོ་བོ་རེད་ལ། བཙན་བྱོལ་ནང་དུའང་རང་བཙན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་སྟེ་མདུན་དུ་ཐོན་མཁན་རྣམས་དངོས་ཤུགས་གང་ཐད་ནས་ཟུར་འབུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་དུ། དེ་རིང་ངས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་པ་དང་། ཟིན་བྲིས་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་བའི་དབང་གིས། ང་རང་གི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་མིན་ངས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་ཆུང་དུས་ནས། རང་མགོ་རང་གིས་བསྐོར་མི་ཤེས་པའི་གཤིས་ཀ་འདིས། ངས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དྲང་པོ་མ་བཤད་པར་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག
ད་ནི་གསལ་པོ་ཆགས་པའི་རེ་བ་ཡོད། གསལ་པོ་ཆགས་པའི་རེ་བ་ཡོད། གསལ་པོ་ཆགས་པའི་རེ་བ་ཡོད། གལ་ཏེ་གསལ་པོ་མ་ཆགས་ནའང་ང་ལ་འགྱོད་པ་མེད། ངས་ཤོག་བུ་དཀར་པོའི་ཐོག་ཏུ་ཡི་གེ་ནག་པོ་བྲིས་ཏེ་གསལ་པོ་གང་ཐུབ་ཐུབ་བཟོས་ཟིན། གོ་ཡང་མ་གོ་མདོག་མདོག་གནང་མཁན་ཚོས་གོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ནམ་ཡང་བཟོ་མི་ཐུབ་པ་ངས་ལོས་ཤེས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

དྲྭ་རོགས་ཚོ། དཔྱད་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་ཙམ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ངས་སྤེལ་བའི་ཟིན་བྲིས་《བསམ་ཚུལ་འབུར་འཇོམས་དང་འུར་རྒྱག་པ།》ཞེས་པ་དེ་ཆ་ཚང་འདིར་བཀོད་ཡོད། དེ་མིན་གྱི་ཟིན་བྲིས། 《ཕྱིའི་ཆར་ཐག་ཆོད་ཀྱང་ནང་གི་ཐིགས་ཐག་ཆོད་ཡོད་དམ་》ཞེས་པ་དེར་ཡང་གཟིགས་རོགས།
༡༽ བསམ་ཚུལ་འབུར་འཇོམས།

ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་དང་རྒྱ་གར་ནང་བཞུགས་པའི་བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ་བསྐོངས་ཏེ་ཉན་ཞིབ་ཅིག་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད། ཉན་ཞིབ་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཉན་ཞིབ་བདག་སྤྲོད་གནང་བྱེད་དུ་འགྱུར་རམ་ཡང་ན་འབུར་འཇོམས་བྱེད་ཆས་སུ་འགྱུར་གཉིས་ལས་ཕྱི་མར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་ཟིན།
ཚོད་དཔག་བྱས་ན། མཐའ་མ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལའང་འགྲོ་ལམ་གཅིག་ལས་མེད་པ་སྟེ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གང་གནང་ལ་མོས་མཐུན་གཙང་མ་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་རེད།

སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་འཚོགས་ནའང་འདྲ། དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་ནའང་འདྲ། ཉན་ཞིབ་ཚོགས་ནའང་འདྲ། འགྲོ་ལམ་འདི་ཙམ་ལས་མེད་པ་དེ་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་རེད་དམ་གནོན་ཤུགས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་རེད།

དོན་དངོས་སུ། སི་ཊའི་སི་སྦག་གི་གྲོས་འཆར་དང་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་འཆར་སྣང་གིས་མིང་བཏགས་ཏེ་རྩིས་མེད་དུ་སོང་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་ཆོལ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཅིང་མང་གཙོ་ཡིན་པའི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཞེས་པ་དེ། རིམ་པས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལག་བསྟར་ཡོང་ཐབས་ཞེས་པར་བསྒྱུར་བ་དེར་མང་ཚོགས་ནང་བསམ་ཚུལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པ་དེ་གནོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་སྦས་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད།

བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་ལས་དོན་ཁྲོད་དུ། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་ཤག་གིས་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ལ་ཧ་ཅང་བསྟུན་ཐལ་ཆེ་བའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་སྟེ༌རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཡོང་བའི་སྐད་འབོད་ཙམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང་བའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་དང་། བར་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་བོད་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཆེའི་མིང་ཚིག་རྣམས་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་བཀོལ་མི་ཆོག་པའི་བཀོད་ཁྱབ་གནང་བ། ཐ་མར་བོད་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་གདེང་ཚོད་ཅི་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ལག་ཏུ་བཞག་པ་ནི་ཡ་ཡུད་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཐག་གཅོད་ཡིན་པས། བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་ལྡན་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་ཐད་སེམས་འཚབ་དང་སེམས་ངལ་ཡོང་བ་ནི་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ད་ཆ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་འདིའི་ཐད་བསམ་ཚུལ་ཞིག་གླེང་ཡོང་དུས། བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་འདི་དག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དེ་ལྟར་གནང་ཆོག་པར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོད། གནང་བ་དེ་འགྲིག་འདུག་གམ་མི་འདུག མི་འདུག་ན་མ་འོངས་པར་བྱེད་ཕྱོགས་གསལ་པོ་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། ཚིག་གཞན་གྱིས་བཤད་ན། འགྲིག་མི་འདུག་ན་མ་འོངས་པར་འགན་ཡོངས་རྫོགས་གྲོས་ཚོགས་རང་གིས་འཁྱེར་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། ༸གོང་རིམ་ནས་བཀའ་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་། གཤམ་འོག་ན་དད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པའི་མང་ཚོགས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའི་མདུན་དུ། ད་ཆ་གྲོས་ཚོགས་ལ་འགྲོ་ལམ་གཞན་ག་རེ་ཡོད་དམ།

ངས་སྙིང་པོ་ག་རེ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ན། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་མངོན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། སྒྲོམ་གཞི་དེས་ང་ཚོ་ཆིག་སྒྲིལ་ཡོང་བར་ཕན་བཞིན་ཡོད་ལ་མང་ཚོགས་རང་གིས་མདུན་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་གནོད་བཞིན་ཡོད། མི་མངོན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་དེའི་དབང་གིས་ང་ཚོའི་ལམ་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གང་ལའང་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ན། འོག་ནས་སྒང་ལ་ཡར་འགྱུར་བ་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་ག་དུས་ཡིན་ནའང་སྒང་ནས་མར་བཀའ་ཕབ་སྟེ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འབྱུང་བཞིན་པ་རེད།

མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། བསམ་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མཉམ་དུ་མ་བརྩིས་པར། བསམ་ཚུལ་རིགས་ཤིག་གིས་བསམ་ཚུལ་རིགས་ཤིག་ལ་དབང་བསྒྱུར་དང་འབུར་འཇོམས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་མ་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་ཞེས་པ་དེ་དང་ཏག་ཏག་གོ་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།།
༢༽ འུར་རྒྱག་པ།

དེང་རབས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ནང་། མི་གཟུགས་པོ་ཆུང་བ་ཚོས་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་སྐད་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་རང་ལུས་སྟོབས་ཆུང་སྟབས་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་ཆེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཤུགས་ཆེ་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད་ཟེར།

ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་འུར་གཏམ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཏག་ཏག་མི་ཆེན་གྱི་བསམ་ཚུལ་གྱིས་མནན་པའི་མི་ཆུང་གི་བསམ་ཚུལ་རེད། འུར་གཏམ་དེ་ཚོ་འུར་བརྒྱབ་སྟེ་མ་བཤད་ན་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་བརྟེན་འུར་རྒྱག་པ་ནི་དགོས་མཁོ་ཞིག་རེད་ལ་ཐབས་ཤེས་ཤིག་རེད། འུར་རྒྱག་སྟངས་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། སྐད་ཆའི་ནང་མི་བདེན་པའི་ཆ་བསྲེས་པའམ། འགན་ལྗིད་པའི་གནད་དོན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་མིན་དང་། གྲོས་ཚོགས་ལ་བསྟན་མིན་གྱི་གླེང་ཕྱོགས་བཟོས་པ་ལྟ་བུ་རེད།
ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། གནོན་ཤུགས་ཐེབས་པའི་མི་དེ་ཚོས་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་ཀྱང་། ཤུགས་ཆེ་ཙམ་དང་ངར་ཙམ་མ་བཤད་ན་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་གི་མ་རེད་དྲན་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་གྲོས་ཚོགས་ནང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་ལངས་མཁན་མང་ཆེ་བས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས། སྐད་ཤུགས་དང་ངར་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོ་སྣང་འདྲེན་ཐབས་ཤིག་རེད།

གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་སུ་སྤྱད་པའི་བྱེད་ཐབས་དེ་ནི་རལ་གྲི་སོ་གཉིས་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེས་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་རང་གི་སྐད་ཆར་གཞན་གྱིས་དོ་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཚབས་ཆེའི་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་བཞིན་ཡོད།། །།

ཁང་རྡོར་ཁྱེད་ཀྱིས་ངས་དྲི་བར་དྲི་ལན་ཚང་མིན་འདུག་ཁྱེད་བརྒྱ་ཆ་འཕྲོད་མ་སོང་དགོངས་(Fail)
རེད་ཡ་ཁྱེད་ཀྱི་ང་ལ་དྲི་ལན་གནང་བ་དེ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་མ་རྩོམ་གཉིས་ལ་ཞིབ་སྡུར་མཛོད་འགལ་བ་མི་འདུག་གམ། མ་རྩོམ་ནང་་ ༡༩༥༩ གོང་དུ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཁྲིད་པའི་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་བོད་མི་དཀྱུས་མ་ཚོ་ལ་ཕན་པའི་སློབ་གྲྭ་ག་ཚོད་བཙུགས་འདུག་གམ། དྲི་ལན་ནང༌། ཕན་ཡོད་མེད་ཐད། ཕན་པའི་ཆ་ཡོད་ལ་གནོད་པའི་ཆ་ཡང་ཡོད་རེད། ཁག་མེད་ཁྱེད་དཀའ་ལས་ཁག་འདུག མགོ་སེར་གྱི་རྐུབ་ལ་བཞེད་དྲག་མ་རྒྱུགས་ལོ། ནད་ངན་གོས་ཡོངས། ཁ་བརྡ་ཡིན་ལོ། ཤ་ཚའི་ཁ་ན་གཏམ་སྙན་མེད་ཟེར་། སྐུ་རྩེ་ཡིན། སྙིང་མི་དགའ་མ་བྱེད་ལོ། སྐུ་རྩེ་ཡིན་ཧཧཧཧ།

ད་རེས་ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་ཡིག་ཡག་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག བག་ལེབ་གཅིག་རྔན་པ་སྟེར་འདོད་བྱུང་སོང་།

ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱི་སྲུང་མའི་སྐོར་གྱི་འབྲི་རྩོམ་འདི་ནི་བེད་མེད་སྟོང་བཤད་ཅིག་རེད་འདུག

ཁང་གསར་ཚང་གི་སྒོར་ཁུག་ཁྱི་སྤྱང་གིས་འཐེན་རྒྱང་བྱེད་ཀྱིན་འདུག།

ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས། གནད་ཆེ་ས་ནས་གླེང་བའི་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་མཐུད་སྤེལ་རོགས།
ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲུང་མ་མཆན་ལན་དང་བཅས་པ་ཞིབ་བཀླགས་བྱས་རྗེས་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུར།
༡ ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་། ཁོང་གིས་དམངས་གཙོ་གསོལ་རས་གནང་བ་རེད། ཁོང་བླ་ན་མེད་པ་རེད། དེའི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་སྨྲས་ན་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་རེད། ངོས་ལེན་མེད། ངོ་རྒོལ་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད། སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་དེ་ང་ཚོ་རྡོག་རྡོག་བཟོི་ཐུབ་ན། སྐད་ཆ་འདི་ག་རང་གིས་ང་ཚོ་དུམ་བུ་མང་པོར་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་པའི་ཐད་ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལ། ཚིག་དུམ་འདི་མཐོང་ཡོང་དུས་གནས་ཚུལ་དངོས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་བོད་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་རེད། སྐད་ཆ་འདི་རིགས་ཤོད་མཁན་ཚོས་མང་ཚོགས་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་ཚོ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མང་གཙོ་ཡོང་དགོས་ན་མི་མང་ལ་གོ་རྟོགས་གནད་སྨིན་སྤེལ་དགོས་པ་དེ་དྲན་ཡོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་བྱེད་ཚུལ་འདིས་མི་མང་ནང་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ལུས་པོ་མནན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། སེམས་པ་མནན་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་རྡོག་རྡོག་ཟེར་བ་དེ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་ན་དེ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་བྱེད་སྟངས་འདི་ག་རང་གིས་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ཡི་ག་ལོག་སྟེ་སྤྱི་སེམས་ཉམས་པ་དང་ཐ་ན་བོད་ནང་ཁུལ་དུམ་བུར་གཏོང་གི་རེད། མ་ཟད་བྱེད་སྟངས་དེ་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ནང་འཁོད་པ་ཡིན་ན་བྱེད་མཁན་དེར་མ་འོངས་མི་རབས་ཚོས་བཟོད་སྒོམ་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཡང་རྡོག་རྡོག་ཟེར་བ་འཁུམ་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ་གི་ཡོད་ན་འཇོམས་པའི་འོག་ཏུ་འཁུམ་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་བདེན་པ་རེད།
༢ ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་༸རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགན་ལེན་པར་ཤོག་ཟེར་ན་ཁག་པོ་ལོས་བྱེད། ཅེས་པ་དེ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མུན་འཐོམ་དུ་ཤེས་བཞིན་བཞག་པ་མིན་པར་འགོ་ལུས་ཡོངས་མུན་འཐོམ་དུ་ལུས་འདུག་སྙམ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་བོད་རང་དུ་དར་པའི་བསམ་བློའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཚིམས་ཏེ་གསར་དར་རིག་གསར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ནང་ཁུལ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་མགོ་འཐོམ་ནས་ལུས་འདུག་སྙམ། བར་སྐབས་རྗེས་སུ་ལུས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཐབས་དང་། བོད་ཁམས་ཡོངས་གཞུང་གི་འབངས་ཞབས་སུ་འཇུག་ཐབས་བྱས་པ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆུན་ཐུབ་མི་འདུག འདི་དག་རྗེས་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་ཤེས་བཞིན་མུན་འཐོམ་དུ་བཞག་པར་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་སྙམ། དེ་བཞིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨུ་ཚུགས་ངང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་བཅུག་ན་ཡང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོའི་འོག་བཙན་བྱོལ་གྱི་དུས་ཡུན་མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་བོད་མི་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་ལ་ཤ་ཞེན་དང་། ལྷག་པར་ཁོང་གིས་གཅེས་སྐྱོང་འོག་ཆིག་སྒྲིལ་བྱུང་བ་ལས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་རང་ས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཡག་པོ་ཞིག་སད་ཐུབ་མི་འདུག དེ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གསུམ་འདུག་སྙམ། ༡ སྔར་གྱི་གཞུང་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་རྒྱུན་འཇགས་གཤིས་ཀ་དང་། ༢ བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ལ་ཆབ་སྲིད་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བའི་མ་འདང་པས་འགན་ཁུར་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱོ་བ། ༣ གནས་ཚང་གི་རང་དབང་འོག་སྡུག་བསྔལ་མིག་མཐོང་དང་རང་མྱོང་མ་བྱུང་བ་བཅས་རེད་འདུག་སྙམ། འདི་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གནས་ཤིག་མ་རེད་རྩ་བ་ནས་ཟེར་མི་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ང་ཚོ་འདི་ལྟར་གླེང་བཞིན་པ་འདི་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འགན་ལེན་གྱི་བཀའ་མོལ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་འདུག
༣ ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་། རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི། ཁེ་ཎ་ཌ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྱི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་། ཐད་ཀར་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདི་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ཤེས་ན། དངོས་གནས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་གནས་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་མཐོང་གི་རེད། ཅེས་པ་འདི་དོན་དངོས་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་སྤྱིའི་རྩ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་གནས་བབ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ལམ་ནས་འགྲོ་འདུག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དོན་དངོས་ལ་གང་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ལ་བསམ་ཤེས་མི་ཐུབ་ལ། དད་འདུན་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་བོད་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་རབས་བརྗེས་ཏེ་མང་གཙོ་འདི་གང་འཚམས་ཡར་རྒྱས་སོང་ཡོད་པར་བརྗོད་ཆོག ཡིན་ནའང་མང་ཚོགས་ལ་མང་གཙོའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་༼བདག་དོན་༽མེད་པ་དེས་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་དེ་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་དུ་གྱུར་ཏེ་ ང་ཚོའི་མང་གཙོ་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕམ་ཉེས་ངོས་ཟིན་ཏེ་ཁེ་ཕན་འདིའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་དེ་རིང་གི་གཏམ་བརྗོད་འདི་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཡང་དོན་དངོས་རེད། ཁྱོད་ལ་མང་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡིན་སུས་ཟེར་གྱི་འདུག་ན་རྫུན་མ་རེད།

ངས་ཁང་གསར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དང་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ན་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་དང་འགལ་བའི་རིགས། ཁོང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀི་ཡོད་པའི་གོ་བ་ཞིག་རྙེད་ཀི་མི་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཅི་མཛད་ལེགས་པར་མཐོང་བས་མོས་གུས་བགྱིད་ཟེར་བ་འདི་ཚོ་ཏག་ཏག་ཅིག་བསྡད་ཨེ་ཡོད་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།ཤཀྱཱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ནི་བསྲེག་བཅད་བརྡརགསུམ་གྱི་བྱས་ཆོག་པ་འདི་རེད་གསུངས་ཡོད་ཀི། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་ཟེར་བ་འདི་ལ་ཁོང་གིས་གདེང་འཇོག་ཚད་མེད་གནང་གི། དེ་བས་ཁང་གསར་གྱི་རྩོམ་འདི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་དང་འགལ་འདུགབསམ་མཁན་ཚོས་འགལ་ལུགས་འགལ་ཚུལ་ཞིག་གསུང་ན་གསལ་བོ་ཆགས་ཀི་རེད།
མ་གཞི་ང་ཚོའ་སྤྱི་ཚོགས།་བསམ་བློ་གསར་བ་དང་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ། སྒེར་ཚུགས་ཅན་འདི་འདྲ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

རང་བཙན་གཙང་མ་ལགས། དེའི་སྐོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བའི་རྣམ་ཐར་ཀློག་དང་ཁྱོད་ལ་གསལ་བོ་ཆགས་ངེས་ཤིང་། དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་བོ་ཞིག《དུ་ཀུ་ལའི་གོས་བཟང་》དུ་ཡང་གང་འཚམ་ཞིག་གསལ། ཡིན་ནའང་སོག་པོས་བོད་ཁམས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དང་བོད་སྡེ་བ་གཞུང་གི་མགོར་སྡུག་ཕབ་པ་ནི་གསལ་བོ་ཡིན། དེའི་ལན་པ་དེ་ལྔ་བ་ཆེན་མོར་འབབ་མིན་མི་ཤེས།

མུ་ཏིག་ཆུང་ཆུང་གིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གིས་གཅིག་མ་འགྲིག་པ་སོགས་གཏམ་འཆལ་བཤད་པ་དེ་ལ་ཁང་གསར་གྱིས་ལན་ཡག་པོ་བརྒྱབ་འདུག

ངས་ནི་ཁང་གསར་གྱི་སྐད་ཆ་གོ་སོང་། ཁང་གསར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དད་པ་ཡོད་ཟེར། བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞུང་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བླ་མ་ལས་གལ་ཆེ་ཟེར། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ལ་བབས་པ་དེ་ཡང་འགངས་ཆེན་རེད་ཟེར། བབས་སྟངས་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་མ་སོང་ཟེར། བོད་མིས་ད་ལྟ་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཟེར། འགན་འཁྱེར་མ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་ཁག་མེད། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་གཞུང་གིས་སློབ་སྦྱོང་མ་སྤྲད་པར་བཞག་པ་རེད་ཟེར། འདི་ཚོ་མགོ་ཚོས་པ་བྱེད་ས་འདུག་གམ། ཆོ་མེད་པ་རང་རེད།

ང་རང་གིས་གཅིག་མགོ་ཚོས་མ་སོང་། དེ་སྐད་ཆ་འདྲི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་དངོས་གནས་མ་ཤེས་པར་དྲིས་པ་ཡིན། ཁང་གསར་གྱིས་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་བཀའ་ཤོག་མ་གནང་བ་དང་སོག་པོ་ལ་དབང་ཆ་སྤྲད་པ་ཟེར་བ་ཞིག་བྲིས་འདུག དེ་ག་རེ་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་གསལ་པོ་གསུངས་རོགས་གནང་།

ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁང་གསར་བའི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ཐད་ལ་ལྟ་ཚུལ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་འབུལ་མཁན་ནི་རི་བོང་རྭ་རུ་གྱུར་འདུག ངས་བལྟས་ན་མཆན་བུ་ཇི་ལྟར་མང་བ་དེ་ཚང་མ་བསྐྱར་བཤད་ཡང་བཤད་ཤ་སྟག་རེད། དེ་ལྟར་སོང་ན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས་མི་ཐུབ།

འདི་མུར་སོང་ན་ཚིག་རྩུབ་དང་འཕྱ་དམོད། ཟུར་ཟ་དང་དམའ་འབེབས་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་འདུག་པས། དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མ་མཐོང་། མི་དང་མིའི་བསམ་ཚུལ་ཐད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྟ་ཚུལ་འདོན་ཆོག་ཀྱང་། མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་དང་དོན་མེད་འཆལ་གཏམ་སྨྲས་ན་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་འདྲེའོ།།

བདག་ལ་མཚོན་ན་ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་ལ་གདེང་འཇོག་གང་འཚམས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་རང་གོས་བཏོན་པའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་རང་རེར་མཚོན་ན་ཅུང་ཚད་ལྡན་གྱི་གྲལ་དུ་འཇོག་དགོས་པ་རེད། ཁོས་དུས་ནམ་ཡང་མི་སུ་ཡི་ཟིན་བྲིས་སོགས་སུ་མཆན་དང་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཀྱང་། ཚགས་ཚུད་དང་། བསམ་གཞིག་གི་རིན་ཐང་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་འབྲི་བ་ནི་དྲ་ངོས་འདིའི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དྲ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ཡིན། དེའི་སྟབས་ཀྱིུས་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་སོགས་ལ་མི་དགྱེས་པའི་མི་རེ་འགའ་ཡང་འབྱུང་སྲིད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།

གང་ལྟར་གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལ་བསམ་ཚུལ་འབུལ་ཐུབ་ན་དེ་ལྟར་དང་། གལ་སྲིད་བསམ་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་དོན་མེད་དུ་སྡིགས་མོ་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་ལེགས་སོ།།

དྲ་གྲོགས་བོད་རང་བཙན་ཟེར་བས་འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་འདུག དོན་དག་རྡོག་རྡོག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ལ་བབས་ཟིན་པ་རེད། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་༼རང་དབང་༽ཐོག་ནས་ཐག་བཅད་པ་རེད། བཀའ་ཤག་དང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྱི་འཐུས་ལ་དབང་ཆ་གནང་ཡང་། ཁོང་ཚོས་རང་འཇགས་ཡར་ཕུལ་བ་རེད། དེའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་སྐྱོན་ག་རེ་འདུག མ་འགྲིགས་པ་ཅི་བྱུང་སོང་། རྩོད་གཞི་གཙོ་བོ་འདི་རེད། དེ་ལ་གསལ་བཤད་གནང་རོགས། ཅེས་བཤད་འདུག དེ་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་སྤྱི་འཐུས་ཤིག་གིས་གསར་ཤོག་ཐོག་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་བཞག་རྗེས་བཤད་འདུག བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་སུ་ཚང་མའི་ངག་གོམས་སུ་གྱུར་ཟིན་པའི་བརྗོད་ཚིག་དུས་ནས་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་གནང་རོགས་ཞེས་བསྐྱར་དུ་འགན་ཁུར་ཡོངས་རྫོགས་༧གོང་ས་མཆོག་གཅིག་པུའི་སྐུ་ཕྲག་ཏུ་བཀལ་ཡོད་པ་དང། སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་འགན་གང་ཡང་ཁུར་རྒྱུ་མིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གྲོས་ཆོད་དེ་སྤྱི་མོས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་མཁན་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དབང་འཕྲོག་མཁན་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་བརྗོད་བབས་ལ་བརྟེན། སྤྱི་མོས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་མི་བྱེད་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པའང་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་རེད།

ཀུན་དགའ་བདེ་ཆེན་གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཨ་ཆད་ཨུ་ཐུག་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེས་ཅི་གང་ཕན་གྱི་མ་རེད། ཁང་གསར་ལ་དོ་ཟླ་བྱེད་འདོད་པ་ཚོས་དེ་ག་རང་བྱེད་ན་འགྲིག་་གི། བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་དེ་ག་རང་བྱེད་དགོས་རེད། ད་དུང་བསམ་བློ་མཐུན་མཁན་ཡོད་ནའང་དེ་ག་རང་མཐུན་ཕྱོགས་ནས་གླེང་དགོས་རེད།
གཡུགས་ཤོག་ཟེར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གུས་བཀུར་མེད་པའི་རྟགས་རེད། ཁང་གསར་གྱི་འབྲི་རྩལ་དང་ཤེས་རྒྱ་ལ་དོ་ཟླ་མེད་སོང་ན་ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ལ་དོ་ཟླ་མེད་སོང་བ་རེད། རྩོམ་ཡིག་དེ་ལ་དོ་ཟླ་མེད་ཚུལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ལག་མ་ཁེལ་བ་རེད། དེ་ཡིན་ཁང་གསར་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་ཚོ་ཕམ་སོང་ནི་རེད།་གནས་ལུགས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཕམ་སོང་ནི་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ན།ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ད་ག་རང་དོན་ལ་གནས་སོང་ནི་རེད། ཁང་གསར་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་ཚོས་ཁོ་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་རེད། གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཕམ་ནས་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་ན་དེ་ལ་བསམ་བློ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་བགྲོ་གླེང་བྱེད་སའི་གར་སྟེགས་མེད་སོང་བ་རེད། ཐབས་ཤེས་ཡོད་ནི་མ་རེད།

དྲྭ་རོགས་ཚོ། ད་ཁ་ཁར་བསྡད་ན་ཡག་ས་རེད། ཁང་རྡོར་འདི་ལ་མང་པོ་བཤད་ན་ངན་དུ་ངན་དུ་འགྲོ་གི་འདུག ཁོའི་འབྲི་རྩལ་དང་ཤེས་རྒྱ་ལ་དོ་མཁན་ནི་ང་རང་ཚོའི་ནང་ལ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག ཚང་མས་ཆ་ལེ་ཆོ་ལེ་འདྲ་ཞིག་བཤད་པ་ཙམ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོས་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་བཏོན་ན། ཁོ་ལ་ཆེད་མངགས་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་འདྲ་བོ་རེད། ཁོ་བར་ལམ་སྐད་གྲགས་བཟོ་མཁན་ང་རང་ཚོ་རེད། ད་གཡུགས་བཞག་ན་ཁོ་འཇམ་ཐིང་ངེར་འགྲོ་གི་རེད། ཁ་ཡ་མ་བྱེད།