དེ་ནས་ངས་ས་ལེ་རྒྱ་འཁྲབ་མིན་དེ་ཡང་མི་གཞན་ལ་ཇུས་ཏོག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་བཞིན་ངས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་ནག་ཐིག་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པ་རྩ་བ་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད།
སྤྱིར་ན་འུ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་སྔ་མོ་ནས་གཅིག་ལ་མི་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ངེད་གཉིས་ཀྱི་སེམས་སུ་གསལ་བ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཉིད་ནས་གོང་གི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚིག་དེ་ལ་བལྟས་ན། ད་གཟོད་འུ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་གླེང་གཞི་ངོ་མ་དེ་འགྱུར་ཚར་འདུག ངས་བཤད་པ་ནི་བོད་མི་སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་ནས་འགོ་བཙུགས་དེ་བོད་ཀྱི་འཆི་གསོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ར་གླེང་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཉིད་ནས་སྐྱེ་བོ་སྒེར་ནི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་གླེང་བ་དེ་ཡིས། ད་གཟོད་འུ་གཉིས་་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་གླེང་ཡང་དགོས་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་མ་སོང་།
ལྷག་པར་དུ། རིགས་ཞེན་གྱི་སྙིང་རྩ་མཁྲེགས་ཤིང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་གཤོག་རྩལ་རྒྱས་ཤིང་། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རིག་པ་རྣོ་བའི་བདག་གི་སྤུན་མཆེད་ཉིད་ལ་ངས་སྔ་མོ་ནས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རེད་དེ། ད་རེབས་ཀྱི་མི་རིགས་ཤིག་གི་འཆི་གསོན་གྱི་སྐོར་ལ་བོད་མི་སྐྱེ་བོ་སྒེར་ནས་བཟུང་དེ་བོད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས། ད་གཟོད་འུ་གཉིས་ཀྱིས་ཁང་ཆུང་འདི་ནས་སྐད་ཆ་གང་ཞིག་བཤད་ཀྱང་། ཁྱེད་རང་ནི་སྐྱེ་བོ་སྒེར་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་མི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ཤོར་ཚར་བ་དེ་རེད།
ད་ནི་མི་རིགས་ཤིག་འཇིག་དགོས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འཇུག་དགོས་མིན་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། ཤེས་རམས་པ། སློབ་སྟོན་པ། གཤེས་གཤེན་པ། ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་སོགས་ནས་ཇི་ལྟར་ཐག་བཅད་ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཐད་དུ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཚུལ་གང་ཡོད་ལགས།
དེ་མིན་སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་འཚོ་བ་སྐྱིད་མིན་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་ཡོད་པར་གླེང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་དོན་ཡང་འཁྱོང་གི་ཡོད་ཟེར་ན། ངས་ཇི་སྲིད་བར་དུ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་དང་ཁྱེད། དྲ་ཐོག་གི་སྤུན་ཟླ་ང་ཚོ་ཚང་མ་ད་ལྟ་གང་དུ་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟས་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་བའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན།
ཞོར་དུ། དྲ་ཐོག་གི་སྤུན་ཟླ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འདིས་ཆ་ཤས་བླངས་པ་དེར་དགའ་ནས་ཡོད་ལ། ཞོར་དུ་བསམ་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་དག་ཡང་ཀློག་ཡོད།
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
བློ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ལགས་ཀྱི་ནེ་ཞོན་༼antion༽ཟེར་བའི་ནང་ལ་རིགས་འདྲ་མིན་ཡོད་ཆོག་གི་འདུག་ཟེར་བའི་དཔེ་དེ་ངའི་སྣང་བ་འགྲོ་སོང་། དེ་ཁྱེད་རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་ན་ང་ལ་ཐབས་ཤེས་བྲལ། ཁྱེད་རང་གི་མིང་དབྱིན་ཡིག་ནང་ལ་བྲིས་པ་དེ་ངས་སྣང་བ་ཞེ་དྲག་འགྲོ་སོང་།
དྲ་གྲོགས་ཐ་སྐར་ལགས། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ནས་རྐུན་རྒྱབ་ཇག་ལངས་བྱས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་པ་ནི། སྤྲེལ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟུང་ནས། །མཇུག་མ་མེད་ཅེས་བགད་ལ་ལྟོས། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ལ། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ནས་ཀྱང་ཡང་སྤྲུལ་ག་གེ་མོ་རེ་རྒྱ་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་མི་རིགས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཚུལ་བཀོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་ནའང་ཁྱོད་ནས་ད་དུང་དཔེ་ཡག་པོ་ཞིག་བཀོད་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གི་རང་མཚང་རེ་ཕྱི་རུ་བཏོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ཟེར་བ་དེས་སྐབས་འགར་རྩོམ་ཡིག་ལེགས་པོ་བྲི་ཞིང་སྐབས་འགར་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་པའི་ཚོག་ཉོག་ཅན་མང་དུ་བྲི་གི་འདུག སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཁ་སང་བཤད་པའི་དཔེ་དེ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་གཞུང་ནང་མི་རིགས་དབྱེ་བ་མེད་པར་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་ལས་གཞན་དུ་ཅི། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་ཐོངས།
བརྗོད་བྱ་འདིའི་སྒང་གི་ཆེས་མཐའ་མིའི་མཆན། ང་བོད་པ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ང་བོད་པ་ཡིན་པས་ངའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་ཡང་བོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་བོད་མི་རིགས་ཡིན་མིན་གྱི་ས་མཚམས་ལ་ཐིག་ཞིག་འཐེན་འདོད་ཡོད་ན། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ལགས་ཀྱི་ངའི་ཟིན་བྲིས་ནང་ལ་དཔེ་ཡག་པོ་ཞིག་བཞག་འདུག་པས་དེ་ལ་ཐེངས་གཅིག་གཟིགས་རོགས། ད་ཁྱོད་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཟེར་བའི་རྩོམ་ཡིག་ལ་མཆན་ཞིག་འབྲི་རུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པས་བརྗོད་བྱ་འདི་བསྐྱུར་རྒྱུ་ཡིན།
ཁྱེད་རང་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་པ་མ་རེད་ཟེར་མཁན་གཏན་ནས་ཡོང་མ་རེད་ལགས། འོན་ཀྱང་། ཁྱེད་རང་ལ་ཡོང་སྲིད་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་བོད་མི་ཡིན་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན་དུས། དེ་ཡི་ཐད་དུ་ཉིད་ནས་བསམ་གཞིག་རླབས་ཆེན་གནོང་རོགས་ཞུ། ད་དུང་། ཉིད་ནས་གསུངས་མ་ཐག་པ་བཞིན། ཉིད་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་དང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་བསྐྱེལ་སྟངས་བོད་རིགས་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་དང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་གླེང་བྱེད་མིན་དེ་ཡང་སྐུ་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་ལ། ཐོབ་ཐང་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་མི་རིགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཐུགས་སུ་འཇག་པར་ཞུ། བདག་གི་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་ཟབ་པའི་སྤུན་མཆེད་ཐ་ཧྭར་ལགས།
སྙིང་ཉེ་བའི་སྤུན་གྲོགས་ལགས། ད་རེས་ཀྱི་གཏམ་འདི་འུ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་འདིའི་སྒང་གི་གཏམ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་པའི་རེ་བ་ཡོད། གོང་གི་ལྗང་མདོག་ནང་གི་ཚིག་རྐང་དེ་གཉིས་ངས་བྲིས་པ་ཡིན་པ་ངོས་ཟིན་སོང་། ཚིག་རྐང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ང་བསྐྱུར་བཏང་བ་འདྲ་བོ་དང་ངས་བོད་མི་རིགས་བཞག་ནས་བྲོས་འགྲོ་བ་འདྲ་བོ་གང་ཡང་སྟོན་གྱི་མེད། ཚིག་རྐང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན་ང་རང་སྒེར་གྱི་མི་ཚེ་དེ་སུ་ལ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པར་མཐོང་གི་མེད་པ་དང་བོད་སྤྱི་བའི་དོན་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་ཡང་མཐོང་གི་མེད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་མི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་བཤད་འདོད་ཡོད་པ་དང་བོད་སྤྱི་བའི་ལས་དོན་དང་ལྷན་དུ་བསྲེས་འདོད་ཡོད་ན། ངས་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མེད། ལྷག་པར་དུ་ངས་བོད་སྤྱི་བའི་ལས་དོན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་བོད་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་སོགས་མི་གཞན་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདྲ་རྒྱག་དགོས་པ་རེད་བསམ་གྱི་མེད། མཐའ་མཇུག་ཚིག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ང་བོད་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།
སྒང་གི་ལྗང་འདོག་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་ནི། ཉིད་ནས་བདག་ལ་ལན་དུ་བྲིས་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་བཀའ་ལོག་འདྲ་གང་ཡང་ཞུས་མེད། ཁྱེད་རང་གིས་ང་ལ་བྲིས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཞིབ་མོ་ཞིག་གཟིགས་ནས་ད་གཟོད།ངས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་ལ་ལན་ཞིག་གནོང་དང་། ད་གཟོད་བཤད་རེས་ཉན་རེས་རེད་ཡ་་་
ཁྱོད་ཀྱིས་ང་སྒེར་ཡིན་བོད་མི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་བཟོད་འདྲ་བོ་ཞིག་བྲིས་འདུག ངས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བོ་ཞིག་ཤེས་མ་སོང་། སྟབས་ཀ་འགྲིག་ན་ལན་ཞིག་རྒྱག་རོགས།
ངས་དྲ་ཐོག་གི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་འུ་གཉིས་ཀྱི་ཉོག་གཏམ་ལ་ཉན་འདོད་ཡོད་པ་ཡེ་ནས་ཤེས་མ་སོང་། འུ་གཉིས་ཀྱི་ཁ་བརྡའི་ནང་ན་ཆ་ཤས་ལེན་དགོས་པའི་གནད་དོན་འདྲ་ཡོད་པར་མ་བསམ།
བསམ་ཚུལ་རིང་བོ་དེ་བོར་ནས་ཐུང་ཐུང་ཞིག་འདི་རུ་ཤར་རྒྱགས་ཤིག་གིས་བྲིས་འདུག དགའ་ནས་ཡོད། བསམ་ཚུལ་ག་ལེར་ཤོད་དང་། ཁང་ཆུང་ནང་དུ་འུ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཉན་མཁན་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག ཁོང་ཚོས་ཀྱང་ཁ་བརྡའི་གོ་སྐབས་དེ་ལེན་འདོད་ཡོད་རབས་ཡང་ཡང་གསུང་གི་འདུག ད་ནི་འུ་གཉིས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་གི་སྤུན་ཟླ་དག་གི་དྲི་བ་དྲི་ལན་དག་ལ་ཡང་ལན་རེ་བཏབ་ན་འོས་པོ་འདུག་པར་སྙམ་ལགས།
ངས་ལན་རིང་ཐག་ཆོད་གཅིག་བྲིས་ཡོད་མོད་ད་ལྟ་རང་བརླགས་སོང་བས། ཡང་བསྐྱར་འབྲི་འདོད་མི་འདུག ང་རང་སྐྱེ་བོ་སྒེར་རེད་བོད་མི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ཚར་བ་རེད་ཟེར། ངས་ཇོ་བོ་རིན་པོ་འདིའི་གོ་དོན་རྟོགས་མ་སོང་། ངས་གོང་གི་བསམ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་༼བཤད་སྟངས་ཞིག་མཁྱེན་ཡོད་ཤག་ཡིན་༽ག་རེ་བཤད་ཡོད་ཟེར་ན་ང་བོད་པ་ཡིན་ངས་བོད་པའི་སྤྱི་དོན་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཟེར་ནས་བྲིས་ཡོད།
ཡང་བསྐྱར་འུ་གཉིས་བསམ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་དགའ་འོས་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེས་འུ་གཉིས་ལ་རང་དབང་གི་མགོ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟོན་གྱི་འདུག དེ་ཙམ་བྱ།