ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བཙུར་བའི་གྲྭ་བཙུན། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་སྦར་བའི་མེ་ལྕེ།

ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ

གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་བདེན་དོན་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་ཆེད་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རླབས་ཆེན་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཆུ་དང་མེ་ནང་དུ་མཆོང་མཁན་དང་། གྲི་མདུང་དང་མེ་མདའི་ཁ་རུ་མཆོང་མཁན་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ང་ཚོར་གསལ་བོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན་<<མདོ་མཛངས་བླུན་>>ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་དེའི་ནང་དུ་ཆེས་གནའ་སྔ་མོའི་ནང་པའི་དགེ་ཚུལ་ཞིག་གིས་བུ་མོ་མཛེས་མ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་འདོད་པའི་བདེ་བར་རོལ་ནས་རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་མ་འདོད་པར་གྲི་ཆུང་ཞིག་གིས་རང་གི་མགྲིན་པའི་འཕར་རྩ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཉེ་རབས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་ཨ་མདོའི་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིའི་ཡང་སྤྲུལ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་བླ་མར་སྐུར་བ་འདེབ་མ་འདོད་པར་རང་གི་མགྲིན་པ་བཅད་དེ་སྐུ་སྲོག་དོར་བ་སོགས་བདེན་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོིའི་སྣང་བརྙན་གསོན་པོ་རེ་རེ་བཞིན་ད་དུང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ངོ་རུ་ཡལ་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད།

ཉེ་ཆར་བོད་ནང་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་དང་འབོད་སྒྲའི་ཆེད་དུ་རང་ལུས་མེ་རུ་སྦར་བ་དེར་ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན་སྐྱི་གཡའ་བ་དང་འཇིགས་སྐྲག་འཕེལ་བ། ཡིད་སྐྱོ་བ་དང་ངར་ཤུགས་རྒྱས་སུ་འཇུག་པ་སོགས་སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་གི་གྲུབ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལྡན་ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པའི་རང་རེའི་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་རྨང་གཞིར་བཟུང་སྟེ་བལྟས་ཤིང་། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་དྲང་ཐིག་ཅིག་ལག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་གྲྭ་བཙུན་འདི་དག་གིས་དོར་བའི་ཚེ་སྲོག་གི་རིན་ཐང་དང་དེས་བསྒྲགས་པའི་འབོད་སྒྲ་དེ་ཚོའི་ཐག་ཉེ་རུ་བཅར་བར་བྱའོ།།

དེ་ཡང་བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་དམག་འཁྲུག་དང་དབང་སྒྱུར་གྱིས་བཞག་པའི་ཤ་འཁོན་དང་ཞེ་འཁོན་དྲག་པོ་གནའ་ནས་ད་བར་མེ་མུར་ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་འབར་ཆོག་ཆོག་དང་འཚིག་ཆོག་ཆོག་ཅིག་གི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད་ཅིང་། ཡང་རྒྱ་བཟའ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་བོད་དུ་ཡོང་བའི་གཉེན་ཉེའི་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་མོ་ཞིག་དང་དབོན་ཞང་རྡོ་རིང་བཙུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ལམ་དང་། རྒྱ་པཎ་གཉིས་དང་ཀརྨ་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་སྐོར་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་བློན་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཧ་ཅང་ཟབ་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་གནའ་ནས་ད་བར་ཡོད་པའི་ཞི་དྲག་གི་འབྲེལ་ལམ་རིང་མོ་འདིའི་ཁུག་པ་རུ། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ལོ་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་བོད་རྒྱའི་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་དགྲར་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་དྲག་པོ་ཞིག་བསླངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ལོ་དེ་བར་དུ་བསྒོམས་པའི་བཟོད་སྒོམ་གྱི་མཐའ་རྒྱ་རལ་བའི་དཔང་རྟགས་སུ་བོད་ས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་ཞིག་བསླངས་པ་དང་། རྒྱ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་སའི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་རྒྱ་རིགས་བུ་མོ་འགའ་ཚོང་ཁང་མེ་རུ་བསྒྲོན་པའི་ཁྲོད་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་། བོད་པ་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོས་དུ་ནག་ལང་ལོང་དུ་འཕྱུར་བའི་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚོང་ཁང་དང་དངུལ་ཁང་སོགས་ལ་གཏོར་བཅོམ་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་ཡང་སྐོར་སྐྱར་སྐོར་གྱིས་བསྟན་པའི་སྒུལ་ཤུགས་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཚོག་རྒྱུའི་ཨོ་ལིམ་ཕིས་ཁུ་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབར་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཀྱང་ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་ཚོས་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་སྔ་ན་མེད་པ་ཞིག་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་ཨོ་རྩེད་དཔལ་འབར་འཕྲོག་རྩོད་ཀྱི་དོན་སྐྱེན་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གང་སར་སྡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་རྒྱལ་ཞེན་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཅན་ཚོ་ཁོང་ཁྲོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལངས་པ་རེད།

སྔོན་ཆད་གོང་ས་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་ཏུ་ཕེབས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ངོ་རྒོལ་གྱི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། སྲིད་གཞུང་དེ་དང་དེ་ཚོར་ཏྰ་ལའི་བླ་མར་སྣེ་ལེན་མཇལ་འཕྲད་བྱས་ན་མི་འགྲིག་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། རྒྱ་མི་རིགས་འདུ་འཛོམ་གྱིས་ཏྰ་ལའི་བླ་མའི་སྲིད་དོན་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ཞིག་དེ་ཙམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། ཨོ་རྩེད་དཔལ་འབར་འཁོར་སྐྱོད་ལ་གཏོར་བརླགས་དང་ས་བྱིའི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་རྗེས་ནས་བཟུང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐུལ་མ་དང་མ་སྐུལ་དང་བླངས་སོགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕེབས་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་ཚོིས་ངོ་རྒོལ་རྗེས་འདེད་བྱེད་པའི་ལེ་ཚན་གསར་པ་ཞིག་གི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད།

སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ས་གང་སར་དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་དང་ཉེན་རྟོག་པ། སོ་ཉུལ་དང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པའི་སྤྱང་ཁྱི་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཏེ། བོད་མི་ཚོར་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་ལྷོད་ལྷོད་ཅིག་རོལ་ཐབས་མེད་པར་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་འཇིགས་སྐྲག་དང་དངངས་འཚབ་ཁོ་ནའི་འོག་གནས་དགོས་པ་ཞིག་བཟོས་དང་བཟོ་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་གཞུང་དང་མི་དམངས་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་པའི་བརྩེ་དུང་ལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་ཅིག་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པའི་དྲག་གནོན་གྱི་མེ་ལྕེ་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་བོད་གཞུང་ངམ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུག་ཅིག་ད་དུང་གནས་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲི་དང་བཀའ་བློན། དེ་ཚོའི་ལས་ཁུངས་དང་འཛམ་གླིང་གང་སར་བོད་དོན་ངོ་སྤྲོད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་འཕྱར་བ་དང་རྒྱལ་གླུ་གཏོང་བ་སོགས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་བྱེད་སྒོ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ལས་འགུལ་འདི་དག་ད་དུང་མུ་མཐུད་དེ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། གཞོན་ནུ་ཚོགས་པས་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཁ་གཡང་སྒྲོག་བཞིན་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ལ་ངར་ཤུགས་འཕེལ་དུ་བཅུག་པ་སོགས། གནའ་སྔ་མོའི་སྒི་རིག་གི་བསམ་བློ་བ་གྲགས་ཅན་ཕིས་ལ་ཁྲོ་ཡི་<<ཕུགས་བསམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་>>ལྟ་བུའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྟོང་བསམ་གྱི་མེ་ལྕེ་འདི་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡོངས་ཏེ་། བོད་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་འདི་ཚོའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དམར་སྨུག་གི་ཆོས་གོས་དང་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་གཉིས་མེ་རུ་སྦར་བ་རེད་ཨང་།  

ཆོས་ལུགས་པའི་བཤད་སྟངས་བཞིན་བརྗོད་ན། གཞན་གྱི་བཙན་གནོན་དང་གདུག་རྩུབ་མྱོང་བ་ནི་ཡ་ང་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་མེ་ནང་དུ་སྲེག་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱོལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མར་བཞུད་པ་ནི་ཐར་པའི་བདེ་བའམ་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་དང་། རང་ལུས་མེ་རུ་སྦར་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་ངམ་བྱིན་རླབས་འཛད་མཐའ་མེད་པའི་ཁྲུས་གསོལ་ཐེངས་ཤིག་དང་ཆེས་འདྲ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་བདེ་བའི་སྣང་བརྙན་གཉིས་ཀ་སྒྲིབ་སྦྱོང་འདིའི་ཆ་རྐྱེན་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཚེ། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་སྲིད་དོན་གྱི་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་འདི་དང་མ་འོངས་པའི་བོད་མིའི་ཕུགས་བསམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་བམ་རང་སྐྱོང་གི་རྨི་ལམ་དེ་གཉིས་ཀས་བོད་མི་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལུས་པོའི་སྟེང་དུ་མི་དྲི་བྲོ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆེད་འདར་སིག་རྒྱག་དགོས་པའི་དམར་ལྷེམ་ལྷེམ་གྱི་མེ་ལྕེ་རེ་སྦར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།

ཁོ་བོའི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་གང་མང་ཞིག་གིས་ཐེངས་འདིའི་བཙུན་མ་ཆོས་མཚོས་རང་ལུས་མེ་རུ་སྦར་བའི་བརྙན་འཕྲིན་དེར་ལྟ་མི་བཟོད་ཅིང་། བལྟས་རྗེས་རྨི་ལམ་འཁྲུག་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སོང་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྙན་འཕྲིན་དེར་བལྟས་རེ་ཞིག་མིད་པར་ཟས་མི་འགྲོ་ཞིང་སེམས་ནང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཡོང་གིན་འདུག དེ་ནི་མེ་ལྕེ་ཡིས་བཏུམས་པའི་བཙུན་མ་དེ་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ལྡན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་ཞིང་། ནམ་རྒྱུན་ཚེར་མ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཟུག་པའམ་མེ་སྟག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འཐོར་བའི་ཚེ་ན་ཡང་མི་བཟོད་པའི་ལུས་པོ་ཤ་རྗེན་མ་འདིའི་སྟེང་དུ། རེག་བྱ་རྩུབ་ཅིང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་མི་ཞིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཁྱུར་མིད་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་མེ་ལྕེ་དམར་པོ་ཞིག་འབར་བཞིན་པ་འདི་མཐོང་ཐེངས་རེ་རེར། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱ་མིའམ་ཕྱིར་སྡོད་རྒྱ་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་པར་གཡོ་འགུལ་ཏོག་ཙམ་རེ་ཐེབས་ལོས་ཡོང་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ནའང་། ཟླ་བ་རེ་ཟུང་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་གསར་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱ་མིའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་རླངས་འཁོར་གྱིས་བརྫིས་ནས་ཤི་མ་གསོན་དུ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་མི་ཉི་ཤུར་ཉེ་བ་ཞིག་གིས་འབུ་སྲིན་ཞིག་གི་ཚོད་དུ་བཞག་སྟེ་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་པའི་གསར་འགྱུར་སྐྱུག་བྲོ་བོ་དེ་ཡིད་ངོར་འཆར་ཐེངས་རེར། བོད་མི་འབུམ་གཅིག་གིས་རང་ལུས་ལ་མེ་ལྕེ་སྦར་ཀྱང་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་སེམས་ཁུར་གྱི་ཚོར་སྣང་ཡོངས་སུ་བོར་ཚར་བའི་རྒྱ་མི་རིགས་འདིའི་རྡོ་ལྟར་འཁྱག་ཅིང་ཆུ་བཞིན་གྲང་བའི་སེམས་ཁམས་སུ་གཡོ་འགུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཀྱང་འདོད།

ད་དུང་སྲིད་ཕྱོགས་ནས་མེ་ལྕེས་ཟོས་ཚར་བའི་བོད་མི་དེ་དག་གིས་བོད་མི་རིགས་འདིའི་སེམས་ཁོང་དུ་ནམ་ཡང་ནུབ་པ་མེད་པའི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་རེ་རེ་བཞེངས་ཡོད་དམ་མེད། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བོད་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆེད་དུ་རང་ལུས་མཆོད་སྦྱིན་དུ་ཕུལ་བའི་བོད་མི་འདི་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བཞིན་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་མཛེས་སྡུག་གི་དག་ཞིང་དེར་ཁྲིད་ཡོད་དམ་མེད། རྒྱ་མི་རིགས་དུང་ཕྱུར་བཅུ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཁྲོད་དུ་བོད་མི་མེ་ལྕེབ་མཁན་འདི་ཚོའི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་མཁན་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་སྦར་བའི་སྐྱི་གཡའ་བའི་མེ་ལྕེ་འདི་དག་ད་དུང་དུས་ཚོད་ཅི་ཙམ་ཞིག་གི་རིང་འབར་གྱི་རེད་དམ། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བཙུར་པའི་གྲྭ་བཙུན་འདི་ཚོའི་ངུར་སྨྲིག་གི་ན་བཟའ་དེ་ཚོ་ལོ་ཟླ་ག་ཚོད་ཅིག་གི་ནང་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་རེད།