བོད་
མི་ཚང་མ་གསར་འགྱུར་དང་གསར་བྱུང་། གསར་བརྗེ་སོགས་ལ་དགའ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་གམ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་གཤིས་ཀ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་༼ གསར་འགྱུར ༽ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་དོ་སྣང་ཁྱོན་ནས་མེད་ལ། གསར་འགྱུར་གྱི་ནང་དོན་གོ་མཁན་ཡང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་གསར་འགྱུར་གྱི་བྱེད་ནུས་དང་གསར་འགོད་པའི་འགན་འཁྲི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དེ་ལས་ཀྱང་ཉུང་། དེ་ནི་བོད་མི་ཚོར་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དེ་མ་ལྡན་པ་མིན་ལ། གསར་འགྱུར་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཞན་པ་དེ་བས་ཀྱང་མིན།
རྒྱ་གཞུང་གིས་ལོ་ལྟར་མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། བོད་ཁུལ་ལ་མཚོན་ན་དེ་སྔོན་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་དུད་ཁྱིམ་རེར་རྒྱང་བསྒྲགས་རེ་བཙུགས་ཏེ། ཉིན་ལྟར་ “སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དང་ཏང་གི་ཡང་དག་པའི་སྲིད་ཇུས” ཟེར་བར་སློབ་སྦྱོང་གི་སྐུལ་མ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་རབས་ཐོས། དེང་སྐབས་ཀྱང་བོད་ཁུལ་དུ་རླུང་འཕྲིན་དང་བརྙན་འཕྲིན། ཚགས་པར་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྐྱོ་བོ་མིན་མོད། བརྒྱུད་ལམ་དེ་དག་ནང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་རྐྱང་གིས་བརྒྱངས་ཡོད་སྟབས། བོད་མི་ཚོ་གསར་འགྱུར་ལ་ཡི་ག་གཏིང་ནས་འགག་ཡོད།
བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ངོར་རླུང་འཕྲིན་ནི་གླུ་གཞས་དང་གེ་སར་སྒྲུང་གླུ་ལ་ཉན་ས་ཞིག་དང་། བརྙན་འཕྲིན་ནི་མུ་འབྲེལ་ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་དང་རིག་རྩལ་དགོང་ཚོགས་ལ་ལྟ་ས་ཙམ་ཡིན་ལ། བོད་ཡིག་གི་ཚགས་པར་རེ་ཟུང་ལས་མེད་ལ་དེ་དག་སྒེར་ངོས་ནས་ཉོ་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་ཡང་། ལས་ཁུངས་ཁག་ཏུ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་མངཊ་ཉོ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད། བོད་ཁུལ་དུ་དྲ་བའི་རིག་གནས་དར་ཏེ་ལོ་ཤས་ལས་ཕྱིན་མེད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་ན་གཞོན་ཚོའི་སྙན་ངག་འབྲི་ས་དང་པར་རིས་འགོད་ས་ཙམ་ལས་གནས་ཚུལ་གསར་པར་ལྟ་ཀློག་གི་འདུ་ཤེས་ཧ་ཅང་ཆུང་།
ལོ་ཤས་གོང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་ལས་འགན་འཐོལ་པ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ས་ཁུལ་གང་ཞིག་ཏུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སྐབས། གསར་འགོད་པ་ཚོས་དེ་མ་ཐག་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ས་གནས་དེའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་པ་དེ་རེད། སྔ་ལོར་ནང་སོག་རྩྭ་ཐང་དུ་རྙོག་དྲ་བྱུང་སྐབས་ས་དེའི་རྡོ་སོལ་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཁེ་བཟང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ལ། འདི་ལོར་ཁམས་བྲག་མགོའི་བོད་མི་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱས་སྐབས་ས་དེའི་བོད་ཇའི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་བསྟོད་ར་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན། མགོ་ལོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་བསོད་བྷ་མཆོག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྐབས་ཀྱང་འབྲོག་དམངས་གཏན་སྡོད་ཀྱི་ཁང་པའི་བཟོ་བཀོད་བསྟན་ཡོད།
དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་ཡས་མས་ནས་བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་རེ་ཟུང་ལ་ཉན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སྟེ་གསར་འགྱུར་གྱི་ཡི་ག་ཕྲན་བུ་ཕྱེ་ཡོད་ཅིང་། ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ནས་བཟུང་ཚ་སོབ་སོབ་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རིམ་བསྟུད་དུ་ཐོས་ཡོང་སྐབས། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་མིག་དང་ཨམ་ཅོག་ཕྱི་ལོགས་སུ་གཏད་ཅིང་། མི་ཚང་གཅིག་གིས་བརྙན་འཕྲིན་གཉིས་རེ་ཉར་ཏེ། གཅིག་ལ་མུ་འབྲེལ་འཁྲབ་གཞུང་ཟློས་གར་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུད་ལམ་དང་། ཆིག་ཤོས་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་སྡུད་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་སྒེར་ངོས་ནས་ཉོ་བཞིན་ཡོད། དེང་སྐབས་རྩྭ་ཐང་གི་ཕྱུགས་རྫི་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སློབ་ཕྲུག སྲིད་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ནས་དབེན་དགོན་གྱི་བླ་གྲྭ་ཚུན་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གི་རླུང་འཕྲིན་ནང་གི་གླུ་གཞས་དང་བརྙན་འཕྲིན་ནང་གི་མུ་འབྲེལ་ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་ལ་སྤྲོ་བ་རླག་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། དྲ་རྒྱ་དང་ཚགས་པར་ཁག་གི་སྙན་ངག་གི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་འདུག
