ས་མཐའ་ནས་མི་ཚེ་རྒས་པའི་རྒན་པོ་ཁག་ཅིག་དང་ཁ་བརྡ་བྱས།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་མི་མང་བཅིངས་གྲོལ་དམག་ཟེར་བས་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གཙོས་བོད་མི་ ༨༠༠༠༠ ལྷག་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་ཞིང་། བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་མི་ཚོས་རང་གིས་འཚོ་གནས་ཆེད་ཞིང་ལས་དང་ལམ་བཟོ། རུམ་འཐག་དང་ཚོང་ལས་ཙག་ཙིག་གཉེར་བ་སོགས་དཀའ་སྡུག་དུ་མར་གདོང་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐད་ཡིག་དང་ཡུལ་སྲོལ། བཟའ་ཆས་དང་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཡོད་པ་སྨྲོས་ལ་དགོས།
    བོད་མི་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་དང་མཉམ་དུ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད། དེ་ཡང། ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེའི་བོད་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་དང་། བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ ༡༩༦༧ ལོར་མི་ ༦ དང་། ༡༩༦༩ ལོར་མི་ ༢༡ བཅས་ཁྱོན་མི་ ༢༧ ཙམ་ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་མངའ་སྡེ་མེན་(Maine)ནང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བར་བཏང་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཅག་ནི་ཧ་ལམ་ཨ་རིའི་ནང་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དུ་འགྲོ་མཁན་བོད་མི་ཐོག་མའི་གྲས་ཡིན་འདུག
     སྐབས་དེར་ཨ་རི་དང་ཝེ་ཐི་ནམ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐབས་དང་འཁེལ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་དུའང་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་དང་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་འཐབ་རྩོད། ད་དུང་གཞུང་དང་དམག་འཁྲུག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཨ་རིའི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མ་འདང་བའི་དཀའ་ངལ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལུས་ཤུགས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་མཁན་དགོས་མཁོ་ཆེ་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་འབོར་ཆེན་ཨ་རིར་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རག་ཡོད་འདུག
    ལོ་ངོ་ ༤༠ ལྷག་གི་སྔོན་ལ་ཨ་རིར་འབྱོར་བའི་བོད་མི་དེ་དག་དེང་སྐབས་ཨ་རིའི་ས་གནས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཨ་རིར་ཐོག་མ་འབྱོར་སྐབས་སྐད་ཡིག་དང་དཔལ་འབྱོར། ཡུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་དཀའ་ངལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་ཡང་། ཁོང་ཅག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཚོ་དང་བསྡུར་ན་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་འཕྲད་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་ ༡༩༥༨ ལོ་ནས་མགོ་བཙུགས་པའི་མཆོངས་སྐྱོད་ཆེན་མོའི་མནར་གཅོད་དང་། ༡༩༦༦ ལོ་ནས་ ༡༩༧༦ ལོའི་བར་གྱི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་མུ་གེ་སོགས་བརྒྱུད་མྱོང་མཁན་དག་དང་བསྡུར་ན་ཁོང་ཅག་ནི་ཧ་ཅང་ལས་བསོད་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར།
     ལོ་རབས་དྲུག་བཅུའི་ནང་ཨ་རིར་འབྱོར་བའི་བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཕྱི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་མང་པོར་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། དེང་སང་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་དང་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཆེ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་དང་། སྨན་ཁང་ཆེ་ཁག་གི་ཨམ་རྗེ། དངུལ་ཁང་གི་ལས་བྱེད། དེ་བཞིན། རྩེད་རིགས་དང་གློག་ཀླད་ཆེད་ལས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཡོད་པ་དང་། གསར་འགོད་པས་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིར་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་ཡོང་སྟེ་དེང་སྐབས་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་མང་སྡེ་འོར་རྒན་དང་། ཝ་ཞིན་ཊོན་མངའ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་རྒན་རབས་པ་ཁག་ཅིག་ལ་ཁོང་ཅག་གི་འདས་དོན་སྐོར་ལ་གླེང་མོལ་བྱས་ཡོད།
  ཨ་རིར་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེའི་ཐོག་མའི་བྱུང་སྟངས་སྐོར་ལ། ཕ་ཡུལ་འཕན་པོ་དང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༧༠ ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་རྒྱལ་ལགས་དང་གླེང་མོལ་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས། “ ང་སྐབས་དེར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་ཞིག་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཨ་རིར་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཞིག་སྤེལ་འདུག་པ་མཐོང་ནས་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་ཡིན། དེ་དུས་ང་ཚོར་ཡིག་ཆ་དེ་འདྲ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིག་ཆ་དགོས་མཁོ་དེ་ཙམ་མེད་པ་འདྲ། འདེམས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། མ་གཞི་སྐབས་དེར་ཨ་རིར་འགྲོ་རྒྱུར་རྔམ་སྐྲག་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ད་དུང་འགྲོ་རྒྱུ་མེད། ཕར་སླེབས་ན་དམག་རྒྱག་སར་གཏོང་གི་རེད་ཟེར་ནས་ཞེད་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་མཐའ་མ་དེར་ཨ་རི་བ་མི་གཅིག་དང་རྒྱ་གར་ཤིང་ནགས་ཚན་པའི་མི་གཅིག་བསླེབས་ཏེ། ང་ཚོས་དབྱིན་སྐད་ཤེས་མིན་དང་ཕར་སླེབས་ན་ལས་ཀར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པ། ང་ཚོ་ཕར་ཕྱིན་ནས་ཡག་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན་རྗེས་མ་བསྐྱར་དུ་ལས་ཀ་བྱེེད་མཁན་མང་ཙམ་ལེན་འཆར་ཡོད་པ་སོགས་བཤད་སོང་། མཐའ་མ་དེར་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་པའི་མི་ ༡༢ ལས་མི་ ༦ བདམས་པ་རེད། དེ་ནས་ནེའུ་ཡོག་དོན་གཅོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཕུན་རྡོར་ལགས་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་ཡིག་ཆ་དང་ཕར་ཚུར་ཚང་མར་རོཊ་པ་བྱས་སོང” ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
        ཁོ་ཚོ་ཨ་རིར་འབྱོར་རྗེས་བོད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རིགས་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ། ཕ་ཡུལ་གནམ་རུ་དང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༦༩ ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་རིན་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ ང་ཚོ་ཐོག་མ་ཨ་རིར་འབྱོར་མ་ཐག་ནས་སྡོད་ས་དང་ལས་ཀ་བྱེད་ས་ཤིང་ནགས་ནང་རེད། ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཧ་གོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོར་རྒྱུན་རིང་པོར་ལས་འགུལ་སྤེལ་ས་དང་སྐད་འབོད་རྒྱག་ས་ཡོད་པ་མ་རེད། ལོ་གཉིས་རྗེས་ཤིང་ལས་པ་རིམ་པ་གཉིས་པ་འབྱོར་སོང་། དེ་ནས་ང་ཚོ་མཚམས་རེར་བོད་པའི་དུས་ཆེན་ཁག་ཏུ་བསང་གསོལ་སོགས་ལ་འདུ་འཛོམས་བྱས་རྒྱུ་བྱུང་བ་རེད། ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་དེ་འདྲ་དམིགས་བསལ་སྤེལ་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་དང་བླངས་ཐོག་ནས་མི་རེ་ནས་བདུན་ཕྲག་རེར་ཨ་སྒོར་གཅིག་རེ་བསྡུས་ཏེ་ཕར་རྒྱ་གར་ལ་བཏང་བ་ཡིན། ཡང་བར་སྐབས་ཤིག་ལ་ལྡི་ལིའི་བོད་ཁང་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ཐོས་ཏེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་རུབ་རུབ་བྱས་ཏེ་རོགས་དངུལ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན” ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཨ་རིར་ཐོག་མ་འབྱོར་སྐབས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་སྐོར་ལ། ཕ་ཡུལ་འབྲི་གུང་དང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ ༧༨ ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ ང་ཚོ་དང་པོ་འདིར་འབྱོར་བ་དང་ཐད་ཀར་ཤིང་ནགས་ནང་བཏང་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོར་ཤིང་ནགས་མ་གཏོགས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ལས་ཀ་ཡང་བྲེལ་བ་ཞེ་དྲག་རེད། ལུང་པ་དེར་སྐྱིད་པོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག ལོ་གཉིས་གསུམ་རྗེས་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་དགོས་དྲན་བསྡད་ཡོད་པ་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། རིན་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ལ། “ ཐོག་མའི་དཀའ་ངལ་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་རེད། སྐད་མི་ཤེས་པ་དེ་རེད། དེའི་སྒང་ལ་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་རོགས་གཞན་པ་དེ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཁེ་ན་ཌ་ནས་ཡོང་བའི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་རྒྱག་མཁན་རྐྱང་རེད། མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས། ཐབ་ཚང་གཅིག་ཏུ་ཞལ་ལག་ཟོས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད་དེ། སྐད་བརྡ་འཕྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕར་ཚུར་འཛུམ་འདྲ་བསྟན། དགད་མོ་འདྲ་ཤོར་ནས་འགྲོ་བསྡད་ཡོད” ཅེས་བརྗོད་སོང་།
      ཨ་རིར་བསླེབས་ནས་ལོ་གསུམ་བཞི་ཕྱིན་རྗེས་ག་ལེར་གཞིས་ཆགས་པའི་སྐོར་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ ག་ལེར་ལོ་དང་ཟླ་བ་ཕྱིན་པ་དང་ལས་ཀ་ཡང་གོམས་ཏེ་ལས་སླ་རུ་ཕྱིན་ཞིང་། སེམས་པ་ཡང་ཅུང་ལྷོད་ལྷོད་འདྲ་བོ་ཆགས་སོང་། ང་ཚོ་ཐོག་མ་ཚུར་ཡོང་དུས་ལོ་གསུམ་གྱི་གན་རྒྱ་བཞག་ཡོད་པ་དེ་རྫོགས་རྗེས། སོ་སོ་ས་གནས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཆོག་པ་དང་། ལས་ཀ་ཡང་གཞན་པ་བཙལ་ཆོག་གི་ཡོད་སྟབས་ང་རང་ནེའུ་རྗར་སི་ལ་སྤར་ཏེ་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན། ག་ལེར་མཐོང་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་སེམས་པ་ཡང་ཅུང་ཇེ་སྐྱིད་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ལོ་ལྔ་དྲུག་རྗེས་ལ་ཕར་རྒྱ་གར་ལ་ཐེངས་གཅིག་འགྲོ་ཐུབ་སོང་། ཨ་རི་ནས་ཕར་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན་སྐབས་གཞི་ནས་རྒྱ་གར་དེ་ལུང་པ་སྐྱོ་བོ་ཡིན་པ་དང་ཨ་རི་ངོ་མ་ལུང་པ་སྐྱིད་པོ་ཡིན་པ། སོ་སོར་དངོས་གནས་ལམ་འགྲོ་རྒྱུག་འདུག་གཱ་བསམ་བསམ་བྱུང་སོང” ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། དེའི་སྐོར་ལ་རིན་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ སྐད་དེ་དཀའ་ངལ་འདྲ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་གཞན་ལས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་འཕྲད་མ་སོང་། དེ་སྔོན་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་བསླེབས་སྐབས་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་མྱངས་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནས་ཀྱང་དཀའ་ལས་མང་པོ་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་དག་ལ་བསམ་ན་འདི་གའི་ལས་ཀ་དཀའ་ལས་འདུག་བསམ་པ་མི་འདུག ད་དུང་མཚམས་རེར་སོ་སོའི་གླ་ཆ་རྒྱ་གར་གྱི་དངུལ་ལ་རྩིས་བརྒྱབ་སྟེ། ཨ་ཙི་ང་ཚོས་དངུལ་མང་པོ་ཞེ་བོ་བཟོ་བཞིན་འདུག་ཟེར་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལབ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
  སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དང་ལས་ཀ་བྱེད་སའི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། སྐུ་ཞབས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ དེ་དུས་ང་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་གཅོད་རྒྱུ་དེ་འདྲ་མ་རེད། འཕྲུལ་ཆས་བཀོལ་ནས་ཤིང་སྡོང་ཆུང་ཆུང་རིགས་ཞིབ་ཞིབ་བཟོས་ཏེ། དེ་ནས་ཤོག་བུའི་བཟོ་གྲྭར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྡོད་སར་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་དང་ཁ་ལག་དཔེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་བརྙན་འཕྲིན་ལྟ་རྒྱུ་དང་གཟུགས་པོ་བཀྲུ་བྱེད་ཆུ་ཚ་བོ་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་རེད། ད་དུང་མཚམས་རེར་ང་ཚོས་ཉིན་གུང་ཁ་ལག་གྲངས་ཀ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁ་ལག་སྣ་ཁ་ཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་དེ་འདྲ་བཟོས་འདུག དེ་དུས་ང་ཚོར་གླ་ཆ་ཆུ་ཚོད་རེར་ཨ་སྒོར་ ༢ རེད། གླ་ཆ་ཅུང་ཆུང་བའི་གྲས་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྒང་གི་ལས་བྱེད་ཚོས་ང་ཚོར་ལས་ཀ་འདི་ཙམ་བྱེད་དགོས་རེད། འདི་ཙམ་ཚར་དགོས་རེད་ཅེས་ལབ་ཀྱི་མི་འདུག ལས་ཀའི་གནོན་ཤུགས་དེ་འདྲ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོ་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོར་གཟབ་གཟབ་དང་བརྟན་པོ་བྱོས། སོ་སོ་ལ་སྐྱོན་མ་ཡོང་བ་བྱོས་ལབ་སོང་། ང་རང་ཚོ་དང་པོ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཡང་མི་སེར་ཆགས་རྒྱུར་རྙོག་གྲ་གང་ཡང་འཕྲད་མ་སོང་། ལོ་བཞི་ལྔ་ཕྱིན་རྗེས་མི་སེར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཆོག་གི་འདུག ང་ཚོ་ཚུར་བསླེབས་མ་ཐག་ནས་གཏན་སྡོད་ལག་འཁྱེར་(Green Card) རག་པ་རེད། དེ་མ་ཟད་མི་ཁ་ཤས་ལ་གནམ་ཐང་རང་ནས་སྤྲད་པ་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
       ཨ་རི་ནང་གཞིས་ཆགས་རྗེས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ། ཕ་ཡུལ་ཨ་མདོ་རྡོ་སྦིས་རྒྱ་ཚང་ནས་ཡིན་ཞིང་། ད་ལྟ་དགུང་ལོ་༨༢ ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “བུ་ཕྲུག་གསོ་སྐྱོང་གི་ཐད་ནས་དཀའ་ངལ་ཟེར་ན་འདྲ། རྩ་བའི་འགྲོ་སྟངས་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་བདག་པོ་རྒྱག་སྟངས་ཐོག་དཀའ་ངལ་གང་འཚམ་འཕྲད་སོང་། སྤྱིར་འདི་གའི་ཕ་མ་ཚོས་སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་ཚོ་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་བརྒལ་ཚར་ན་འགན་འཁུར་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་འདྲ་མ་རེད། བུ་ཕྲུག་ཚོ་ནར་སོན་གྱི་རིམ་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་མགོ་མཇུག་ཆ་ཚང་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་པ་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་ཐོག་ལ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་མ་སོང་། ངའི་ནང་མིར་མཚོན་ན། བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་དུས་ནས་ངའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་པོ་ས་གནས་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ཏུ་ལོ་ ༡༨ ཙམ་ལ་བསྡད་པ་རེད། ས་དེར་ངེད་ཚང་གཅིག་པུ་ལས་བོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། བུ་ཕྲུག་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་དང་རྩེད་མོ་རྩེད་ས་ཚང་མར་དབྱིན་སྐད་མ་གཏོགས་བོད་སྐད་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་འོག་ནས་ཁོ་ཚོར་ཕར་བོད་སྐད་བཤད་ན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པ་ཙམ་ལས། ཚུར་བོད་སྐད་ཤོད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
  ཡང་སྐུ་ཞབས་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ལ། “བུ་ཕྲུག་ཚོར་བོད་པ་རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བསླབ་རྒྱུ་དེ་དཀའ་ལས་ཁག་ཤོས་རེད། ང་ཚོ་ཕ་མ་ཚོ་ཡང་བོད་ཡིག་དབྱིན་ཡིག་གཉིས་ཀ་མཁས་པོ་མིན་དུས་བྱིས་པ་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་རོགས་པ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ལ་མཚོན་ན། བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཕར་ངྷ་རམ་ས་ལར་འཁྲིད་ནས་ལོ་གཅིག་ཙམ་བཞག་ནས་བོད་ཡིག་བོད་སྐད་སྦྱོང་དུ་བཅུག་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་ཚུར་བསླེབས་དུས་བོད་སྐད་ཡག་ཐག་ཆོད་རྒྱག་གི་འདུག་ཀྱང་། འདིར་སློབ་གྲྭའི་ནང་བོད་སྐད་བཤད་ས་མེད་དུས་རིམ་པས་འགྱུར་འགྲོ་བཞིན་འདུག བར་མཚམས་ཤིག་ནས་ཕར་བོད་སྐད་བཤད་ཀྱང་ཚུར་དབྱིན་སྐད་བཤད་པ་དང་། ག་ལེར་བོད་སྐད་རྦད་དེ་དྲན་པ་བརྗེད་ནས་ཚུར་བོད་སྐད་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག རྩ་བའི་སྔོན་ཆད་ང་ཚོའི་སྐབས་ལ་བོད་མི་རྦད་དེ་ཉུང་དྲགས་པའི་སྟེང་ལ་ཕ་མ་ཚོས་ཀྱང་འགན་ཏག་ཏག་འཁུར་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
        རྒན་རབས་པ་ཁོང་ཅག་ལ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་རེ་བ་མཐོང་གི་ཡོད་མེད་དང་། ཚེ་མཇུག་ཕྱིར་བོད་ནང་ལོག་སྟེ་གཞིས་བྱེས་ལྷན་འཛོམས་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། སྐུ་ཞབས་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ ང་རང་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ལམ་རང་བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། སྔོན་མ་ ༡༩༨༢ ལོར་ཕ་ཡུལ་ལ་ཐེངས་གཅིག་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་སོང་། ད་དུང་སོ་སོ་མ་ཤི་སྔོན་ལ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ཐུབ་ཀི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
       སྐུ་ཞབས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ལ། “ང་རང་གིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་བཞིན་པའི་ཚད་མཐོའི་རང་སྐྱོང་དེ་ཡག་ཤོས་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཡང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རང་བཙན་གཙང་མ་ལབ་མཁན་དེ་འདྲ་འདུག་སྟེ། རང་བཙན་གཙང་མ་ཟེར་བ་དེ་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། རྒྱ་ནག་དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཨང་གཉིས་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་གི་མཉམ་དུ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། སྐུ་ཞབས་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་ལ། “སྤྱིར་བཏང་ཕ་ཡུལ་ལ་གཉེན་འཕྲད་དུ་ད་བར་ཐེངས་ ༥ ཙམ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་རག་སོང་། ད་ལྟ་ང་ལོ་ ༨༢ ཡིན། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་དུས་ང་རང་བསྡད་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཧ་གོ་གི་མ་རེད་དེ། ཕར་ཚུར་འགྲོ་འོང་སྔར་ལས་སྟབས་བདེར་འགྲོ་ཡི་རེད། དེ་མ་གཏོགས་ང་རང་སྒེར་གྱི་ནང་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་སོགས་ལ་བལྟས་ཡོང་ན། གཞིས་སྤོར་ནས་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུ་ཧ་ལམ་ཁག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
       སྐུ་ཞབས་རིན་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ དང་པོ་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ཉིན་མོ་ནས་ད་བར་ཕ་ཡུལ་ལ་ལོག་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བརྒྱབ་བསྡད་པ་རེད། ད་བསྡད་ཀྱིན་བསྡད་ཀྱིན་རེ་བ་དེའང་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཚུལ་འདྲ་ཞིག་འདུག ང་རང་གི་མི་ཚེ་འདིར་ལོག་མ་ཐུབ་ཀྱང་བུ་ཕྲུག་ཚོ་རྗེས་མ་བོད་ལ་ལོག་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ས་གནས་གསར་འགོད་པ། ཕྱོར་ཚང་འཇམ་དབྱངས།