དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༠༠ སྟེང་། ས་ར་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཚོགས་ཁང་དུ། ས་ར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་རུ་ཁག་གི་གོ་སྒྲིག་འོག བགྲོ་གླེང་ཐེངས་དགུ་པ་ ༼ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་འཚོལ་བ༽ ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་མགོ་འཛུགས་གནང་སོང་། དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལགས་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས། དེ་བཞིན། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལམ་བཟང་ལགས། དེ་བཞིན། དྷ་རམ་ས་ལའི་ཉེ་ཁོར་གྱི་དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ། ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དང་། ས་ར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་མི་ ༡༠༠ ཡས་མས་འཛོམས་སོང་།
མཛད་སྒོའི་དབུ་འཛུགས་ཐོག་ས་ར་གཞོན་ནུའི་རུ་ཁག་གི་ཚོགས་གཙོ་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། དེ་རིང་གི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་དེ་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཐོག་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༢༠ ནང་བཙན་བྱོལ་གྱི་མི་རབས་དང་པོ་དེ་རྫོགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། མི་རབས་གསར་པ་དང་མི་རབས་གོང་མའི་བར་ལ་མཚམས་སྦྱོར་མཁན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བརྗོད་གཞི་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལན་བརྗོད་གཞི་འདིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་པ་དེ། ང་ཚོ་རྒྱུན་ལས་མི་གཅིག་གཉིས་ཤིག་གིས་ཐག་བཅད་པ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུན་ལས་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་མང་པོ་ཞིག་བདམས་པ་མ་ཟད། དེའི་ནང་ནས་ས་ར་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམ་པར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཏེ། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་ཆག་འཇིག་གི་གནས་བབ་ལ་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ལྔ་བདམས་རོགས་ཞུས་ནས་གདམ་གསེས་བྱས་པ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་སོང་།
ས་ར་མཐོ་སློབ་གྱི་དྲུང་ཆེ་པ་སངས་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་དོན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། དམིགས་བསལ་བོད་པ་ཟེར་བ་འདི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་། ང་ཚོའི་མཁས་པ་ཚོས་གསུངས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། བོད་པའི་ངོ་བོ་ཟེར་བ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་དང་པོ་བོད་པ་ཟེར་བ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་། བོད་པའི་ངོ་བོ་ཟེར་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འཇོག་དགོས་མིན་ངོས་འཛིན་དགོས་འདུག དེ་གཉིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལ་གཞི་ནས་དོ་སྣང་དང་བྱིངས་བསླེབ་རྒྱུ་མ་ཟད། གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སླེབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་བྲིས་པ་དེ་ཚོའི་ནང་བོད་པའི་ངོ་བོ་འཇོག་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན། བོད་པ་ཟེར་མཁན་འདི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ། ལོ་རྒྱུས་གཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐད་ཡིག་དང་ཆོས། རིག་གཞུང་དང་མི་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་གསུང་གི་ཡོད་སྟབས། ས་ར་མཐོ་སློབ་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ངས་འཇོན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁོ་ཚོར་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་འཛིན་གྲྭ་ཞིག་ཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་གོང་གི་དོན་ཚན་ལྔ་གཞི་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་། ངོ་བོ་གང་ཡིན་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཚང་མས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རིག་གཞུང་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བརྗོད་མཁན་དང་། ཐུགས་ཚབ་གནང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་དོ་སྣང་གནང་གི་མེད་འདུག་གསུང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟ་ཚང་མས་དེ་ཚོའི་གནད་འགག་ག་པར་ཐུག་ཡོད་མེད་ཐོག་རྟོག་ཞིབ་གནང་ནས་རང་འགན་རང་འཁུར་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབ་འདུག ཅེས་བརྗོད་སོང་།
སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལགས་ཀྱིས། “ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་འཚོལ་བ” ཟེར་བའི་བརྗོད་གཞིའི་ནང་ནས་འཚོལ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི། ང་རང་ལ་ཕོག་པོ་ཞེ་པོ་ཞིག་བྱུང་། ཧ་ལམ་འཚོལ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འགའ་ཤས་ད་ལྟ་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟ་ངས་ཧོབ་དེ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དྲན་བསྡད་པ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་ནང་ནས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་རིག་གནས་དང་རིག་གཞུང་ག་རེ་ལབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་གོ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་འཚོལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རིག་གནས་དང་རིག་གཞུང་ཟེར་དུས་རིག་གཞུང་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི། གཅིག་བྱས་ན་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་བསླེབས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་མིན་འགྲོ་བསམས་པ་འདུག་ཀྱང་། ང་ལ་གསལ་པོ་ཞུ་རྒྱུ་མེད། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། (Culture) རིག་གཞུང་ཟེར་བ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་བསླེབས་ནས་བཟོས་པ་མིན་འགྲོ་བསམ་པའི་དོགས་པ་འདུག གང་ལྟར། ངས་སྙིང་པོ་ག་རེ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ཟེར་ན། རིག་གཞུང་དང་རིག་གནས་ག་རེ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་དབྱིན་ཡིག་ཚིག་ (Culture) དང་ (Civilization) ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ལ་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། མང་པོ་ཞིག་གིས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདྲ་པོ་ཞིག་ལ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དབྱིན་ཡིག་གི་ཚིག་ནང་རིག་གཞུང་ལ་ (Culture) དང་ (Civilization) ཟེར་བ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། གང་ལྟར་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་དང་ཕན་ཐོགས་སྐྲུན་ཐུབ་མཁན། བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་རིག་གཞུང་ལབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འཆམ་པོ་མེད་པ་བཟོ་མཁན་དང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་ལ་རིག་གཞུང་དང་རིག་གནས་ཟེར་གྱི་མེད་སྟབས། བོད་པའི་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་དང་ཆུང་བ་ལྔ་བཤད་ཡོང་སྐབས། གང་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་དང་ཕན་བདེ་སྐྲུན་ཆེད་དམིགས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གསར་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་གྱི་མེད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ། ཁྱེད་ཚོ་སློབ་མ་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནས་ཡོང་ཡོད་སྟབས། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་སྲོལ་ག་རེ་ཡོད་མེད་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་ སྤེལ་རེས་བྱས་ཏེ། སྒེར་སོ་སོས་དོན་གཉེར་བྱས་ནས་སྦྱོང་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་དེ་ཚོ་ཡིན་ན། མཚམས་རེ་ཧང་སང་བཅུག་གི་འདུག སྔོན་མ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་བསླེབས་སོང་། ཁོས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུ་བཅུག་རོགས་ལབ་བྱུང་། ངས་ག་རེའི་སྐོར་ཡིན་སྐད་ཆ་དྲིས་པས་རྡོར་རྗེ་དྲིལ་བུའི་སྐོར་ཡིན་ལབ་བྱུང་། ང་ཚོ་ཡིན་ན་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། དཔེ་ཆ་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མཚོན་དོན་ཧ་གོ་ཡི་རེད་མ་གཏོགས། རྡོ་རྗེར་རིགས་ག་ཚོད་དང་ཕན་ཡོན་ག་རེ་ཡོད་མེད་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་མེད་སྟབས། དེ་ནི་དོ་སྣང་ཆུང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
མཇུག་ཏུ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལམ་བཟང་ལགས་ཀྱིས། དེ་རིང་འདིར་རྣམ་པ་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་བགྲོ་གླེང་གནང་བར་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། གང་ལྟར་སོ་སོའི་རིག་གནས་འདི་ངའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་གཅིག་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་ངའི་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་དང་ངོ་བོ་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློའི་ངེས་པ་བརྙེད་པའི་ཐོག་ནས་བགྲོ་གླེང་གནང་བ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་ངས་མ་སྦྱང་ན་སུས་སྦྱང་། ང་ཚོས་མ་སྤེལ་ན་སུས་སྤེལ། ང་ཚོས་མ་བཤད་ན་སུས་བཤད་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་འཁྱེར་ཏེ། སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་དང་བགྲོ་གླེང་གནང་བ་ཡིན་ན་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་དྲན་གྱི་ཡོད། ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ཚོས་ཤེས་ཡོན་ཐོག་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་དེ་གང་འདྲ་དང་ག་ནས་ཕྱིན་ཡོད་མེད་ཐད་བགྲོ་གླེང་གནང་དགོས་པ་མ་ཟད། བགྲོ་གླེང་གནང་བ་གཞིར་བཟུང་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་བསྐྱར་ཞིབ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེས་བོད་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀར་ཐུགས་ཕན་གསོ་ཡི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཐེངས་འདིའི་ཉིན་གྲངས་གསུམ་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ནང་། བོད་བྱང་ཐང་གི་ནོར་ལུག་གསོ་ཚགས་བྱེད་སྟངས་དང་། གཏོ་རྒྱག་སྟངས། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་སྩལ་རིག་གནས་སྐོར། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་དམག་འཐབ་ཡོ་བྱད་འཚོལ་བ། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར། བོད་ཀྱི་སོ་ནམ་ཞིང་ལས་སྐོར། གཟའ་སྐར་ཟླ་ཚེས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་བོད་ཀྱི་འཛེམ་བྱའི་བྱུང་སྟངས་སྐོར། དབུས་གཙང་ཞིང་ཁུལ་གྱི་ལོ་གཅིག་དུས་བཞིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་བཞི། གདོད་མའི་བོད་ཀྱི་རྨ་ལས་བྱེད་ཐབས་དང་གསོ་བ་རིག་པའི་སྐོར། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འཚེམ་བཟོའི་སྐོར་དང་གཞུང་སྲིད་མི་སྣའི་གྱོན་ཆས་སྐོར། བྱ་གཏོར་རམ་རོ་ལས་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར། བོད་ཀྱི་གླུ་དང་བྲོ་ཆེན་སྐོར། སྲོལ་རྒྱུན་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་སྐོར། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གཅིག་བསྡུས་གྱུར་བའི་བོད་གཞུང་གི་ཟློས་གར་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་གི་ཁྱད་ཆོས། གནའ་བོའི་སྒྲུང་གི་འཕེལ་རིམ་དང་བྱེ་བྲག་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར། བོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སྐོར། འབྲོག་པའི་སྦྲ་ནག་གི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་མཁས་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པས་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།
