རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་སྡོད་གསར་འགོས་པའི་རང་དབང་ལ་དམ་དྲག

རྩོམ་པ་པོ། ཁྲང་ཕིང་(Chang Ping)གིས་བརྩམས།

ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་བོད་བསྒྱུར་བྱས།

ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་རྟོག་པས་ངའི་དྲིན་ཆེན་ཨ་ཕ་མི་ལོ་བདུན་བཅུར་སོན་པའི་སྐྱེ་སྐར་གྱི་དྲན་གསོའི་ཉིན་མོ་གཏོར་བཤིག་བཏང་སོང་། ཤིང་ནགས་མེར་སྲེག་གི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ངའི་ཤ་ཁྲག་འདྲེས་པའི་སྤུན་ཉེ་གསུམ་པོ་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་སུ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཤིང་ནག་མེར་སྲེག་གི་ཉེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་གཡོར་ས་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་ནག་ཉེས་དེ་མིན་པ་ནི་ངས་དེ་མ་ཐག་གསལ་བོ་རྟོགས་བྱུང་།

རང་ཉིད་ཇར་མན་ནང་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གི་ཐལ་དྲགས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་དག་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཉེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་དགོངས་ཞུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡི་གེའི་དོན་རྐྱེན་ཐད་འབྲེལ་ཡོད་གསར་འགོད་པ་ཅཱ་ཅཱ་ (Jia Jia ) ཞེས་པ་གསང་ཐབས་ཀྱིས་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རང་ཉིད་ནས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་སེམས་ཁུར་བྱེད་ས་ནི་ཡི་གེ་དེས་རྐྱེན་གྱིས་དམར་ཤོག་ནང་ཁུལ་དུ་འགལ་ཟླ་དང་འཁྲུག་རྐྱེན་བྱུང་སྲིད་པའི་འཇིགས་སྣང་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་དང་འབྲལ་བའི་མི་སྣ་ཡོད་ཚད་ལ་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་ངའི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱང་དམ་དྲག་འོག་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་ནས་བཟུང་། དབུས་གཞུང་གི་དབང་ཆ་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་གསར་འགོད་པ་སོགས་གང་མང་ཞིག་བཙན་གྱིས་བཙོན་དུ་བཅུག་པ་ཧ་ཅང་མང་།  འོན་ཀྱང་། དེང་གི་ཆར་རྒྱལ་ནང་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དབང་འཛིན་མི་སྣ་ཚོས་དམིགས་ས་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་རང་དབང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་པ་རྣམས་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རྟོགས་ཡོད། འདས་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་མཁན་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་གནས་སྡོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོར་རྒྱ་ནག་ཉེན་རྟོག་པས་ཇ་འཐུང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཁུལ་གྱིས་སླུ་བྲིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མནར་གཅོད་བཏང་བ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་བཙན་ཀྱིས་ཁྲིད་དེ་བཀག་ཉར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཇུས་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། ནེའུ་ཡོག་ལ་གནས་གཞི་བྱེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཡོན་ཆའོ (Yunchao) ཞེས་པ་ཁོང་ཞི་ཅིན་ཕིན་དགོངས་ཞུའི་ཡི་གེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དོགས་གཞི་བྱུང་སྟེ། ཟླ་བ་སྔོན་མའི་ནང་ཁོང་གིས་ཕ་མ་དང་གཅེན་པོ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བདུན་གཅིག་གི་རིང་ཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་ཧོང་ཀོང་ནང་གནས་སྡོད་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ཆབ་སྲིད་ལ་དོག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཉེས་འཛུགས་འོག་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད།  གཞན་ཡང་། རྒྱ་ནག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དྲ་ཐོག་རྩོམ་ཡིག་ཁག་བཀག་འགོག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆེས་ལས་མི་སྣ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གང་ས་ནས་དོ་དམ་བྱེད་དུ་འཇིག་གིན་ཡོད་ལ། འདི་དག་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་སྐོར་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པར་འགོག་རྒོལ་བྱེད་བའི་བྱ་སྤྱོད་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།

རང་ཉིད་སྔོན་ཆད་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་གསར་འགོད་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་ལོ་མང་བསྡད་པ་ཡིན། ངའི་རྩོམ་ཡིག་མང་པོའི་ནང་རང་དབང་དང་གུ་ཡངས་སྐོར་ལ་བྲིས་པ་མང་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད། རྩོམ་ཡིག་འགྲེམ་སྤེལ་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་རྒྱའང་བསྒྲགས་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་རང་ཉིད་ཇར་མན་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་རང་ཡུལ་དུ་གཏན་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱས་མེད། ད་ཆ་རང་ཉིད་འཇིགས་སྣང་ཆེ་ཤོས་ཡོང་ས་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་དམིགས་ས་གཙོ་བོ་ངའི་ནང་མི་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་རེད།

འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ངའི་གཅུང་པོ་ཀློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་བཀའ་ངག་ཕབ་དོན། ངེས་པར་དུ་ང་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་དོན་ཚན་གསུམ་ངས་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་དགོས་ཡོད་ཅེས་བཤད་འདུག དེ་ཡང་དོན་ཚན་དང་པོ་ནི་ཉེ་ཆར་སྲི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དུ་མི་སྣ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་སྐོར་ལ་ངས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། གཉིས་པ་ཞི་ཅིན་ཕིན་དགོངས་ཞུའི་ཡི་གེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པ། གསུམ་པ། རྗེས་ཕྱོགས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྐྱོད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་གཏན་ནས་སྤེན་རྒྱུ་མེད་པའི་ངོས་ལེན་དམ་བཅའ་འཇོག་དགོས་པ་སོགས་དོན་ཚན་གསུམ་པོ་ངས་ངོས་ལེན་བྱས་ཚེ། ངའི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀློད་གྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ནང་མིར་ཤིང་ནགས་མེར་སྲེག་གི་ཉེས་པ་འགེལ་བ་ཡང་འཆའ་ཡང་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག གནས་དོན་དེ་དག་ངས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ངའི་གཅེན་པོ་སླར་ཡང་བཙོན་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་འདུག

དེ་ཙམ་མ་ཟད་ངའི་གཅེན་པོས་ཀྱང་རྗེས་ནས་ང་ལ་གནད་དོན་དེ་དག་གིས་ཐོག་ལ་ངོས་ལེན་བྱ་དགོས་པའི་འཕྲིན་ཐུང་ཡང་ཡང་བསྐུར་མོད། འོན་ཀྱང་། ངས་བཙན་ཁྲིད་བྱེད་པོ་དག་ལ་གུས་འདུད་ཞུས་ཏེ། ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་འབྲི་མཚམས་འཇོག་དགོས་རེད་དམ་ཞེས་ན་དེ་ནི་ངས་གཏན་ནས་སྒྲུབ་མི་ཐུབ།  གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ངའི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཕམ་ཚད་མེད་བྱུང་ཡོད་མོད། ང་ལ་བྱ་ཐབས་བྲལ། གལ་ཏེ་ངས་རྒྱ་གཞུང་དང་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཚེ། དེ་ནི་ངའི་མི་ཚེའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་བས་ངའི་གསར་འགོད་པའི་བྱ་བཞག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སེམས་ཁོངས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་ལང་ཕྱོགས་ཀྱང་བློས་གཏོང་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངས་ནམ་ཡང་་རྒྱ་གཞུང་དང་མཉམ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན།

ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཅེན་པོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་པའི་བྱ་སྤྱོད་འཁོད་པའི་འཕྲིན་ལན་ཞིག་བཞག་སྟེ་ཁོང་དང་འབྲེལ་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ང་རང་ཉིད་ལ་ཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་པ་དང་།  རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོད་ཤུགས་དང་ངའི་ཁྱིམ་མིས་རྒྱ་སྒོར་ ༣༣༠༠༠  ཙམ་གྱིས་ལྐོག་རྔན་བྱིན་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་མཐར་ངའི་ནང་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངས་ད་བར་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བ་རྣམས་ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་བྱེད་དུ་བཅུག་རྗེས་ཀློད་གྲོལ་ཐོབ་ཙམ་བྱུང་ཡོད། ངའི་ནང་མི་ཚུད་པའི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྡང་སེམས་སྐྱེས་ཀྱང་ངས་རང་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད། གསར་འགོས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བར་ཡང་ཡིད་ཆེས་དང་དུང་བ་ཡོད།

སྤྱིར་གསར་འགོད་པའི་ལས་རིགས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཇོག་དཀའ་ནའང་། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེ་བའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་རྟོག་པ་ཚོས་ཁོ་ཚོའི་ཐབས་ཇུས་དག་གིས་ཡུན་རིང་ལས་དོན་གྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ན། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན། རྒྱ་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཡོད་པའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་དག་ལ་ཇི་ཙམ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གིས་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་འདུག གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བཀག་འགོག་མ་བྱས་ཚེ།  ཁོང་ཚོས་ང་ཚོའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་བར་ནང་མི་དང་གསར་འགོད་པ་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་ལ་མནར་གཅོད་དང་དམ་དྲག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་མཚམས་འཇོག་བྱ་མི་སྲིད།

མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.nytimes.com/2016/04/14/opinion/targeting-beyond-china.html?_r=0