ང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དོར་གྱི་མ་རེད།

བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ།

ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད་ན་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ།  དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཅི་དགོས།  གུས་པས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཁྲིམས་ལ་སྐྱེལ་ཡོད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དཀའ་ངལ་སེལ་་ཆེད་དུ་ཡིན།  རང་རེའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དེ་ཡང་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱབ་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་རེད།  གུས་པར་རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་ཆོག་པའི་ལག་འཁྱེར་ཨར་སི་ཞེས་པ་དེ་དང་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་དེབ་སེར་པོ་གཉིས་ནི་དཀའ་ངལ་དང་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་བ་ལས་སྒེར་སོ་སོ་དང་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་ཕན་ཐོག་གང་ཡང་ཡོད་པ་མཐོང་གི་མི་འདུག  དེར་བརྟེན་རྒྱུན་རིང་ནས་ཡིག་ཆ་དེ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་བསམ་ནས་བསྡད་པ་ཡིན།  ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་གོ་སྐབས་ཤིག་མཐོང་བ་དང་།  ལྷག་པར་ ༢༠༡༤ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་འོས་བསྡུའི་ཐོབ་ཐང་རག་མ་ཐག་ཕྱིར་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་པ་སི་པོར་ཊི་ (Passport) རག་ཐབས་བྱས་ཀྱང་དེ་མ་ཐོབ་པར་ཁྲིམས་གཏུགས་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་།

 རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མི་སེར་གྱི་ཁྲིམས།

ཁྲིམས་གཏུགས་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན།  མི་སེར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གསུམ་པའི་དང་པོའི་ཀ་པ་གཞིར་བཟུང་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་མི་སུ་ཞིག་ ༡༩༥༠།༡།༢༦ ནས་ ༡༩༨༧།༧།༡ བར་ཕ་མ་རྒྱལ་ཁབ་གང་ནས་ཡིན་རུང།  དེར་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་མི་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཡིན་ཞེས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།  མི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།  གུས་རང་ ༡༩༧༠ ལོར་སྐྱེས་པས་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་འཁྱེར་པ་སི་པོར་ཊི་ (Passport) སྤྲོད་རོགས་ཞེས་ཞུས་ཡོད། གུས་རང་ ༢༠༡༤ ཕྱི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་སིམ་ལ་པ་སི་པོར་ཊི་ལས་ཁུངས་སུ་བཅར་བ་ཡིན།  འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་པ་དེས་རྒྱ་གར་གྱི་མེ་སེར་ལག་ཁྱེར་འཁྱེར་ཤོག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།  ལག་ཁྱེར་དེ་གང་ན་རག་གི་རེད་དམ་ཅེས་དྲིས་པར།  ཁོང་ནས་རྫོང་གི་ལས་ཁུངས་ (DC Office) ནས་རག་གི་ཡོད་ལུགས་གསུངས།  དེ་རྗེས་གུས་པ་རྫོང་དཔོན་སར་སོང་བར་ཁོང་ནས་ལག་ཁྱེར་དེ་ཁོང་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་ལུགས་གསུངས་རྗེས།  རྫོང་གི་ལས་ཁུངས་ཆེ་ཁག་ཚང་མར་བཅར་ཡང་ལག་ཁྱེར་དེ་སུ་ཡང་སྤྲོད་མཁན་མི་འདུག  དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་མི་སེར་སྡེ་ཚན་གྱི་འགོ་འཛིན་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ།  ཁོང་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་སྐབས་ཁོང་ནས་གསལ་ཁ་མེད་པའི་བརྡ་ལན་སྣ་ཚོགས་ཞིག་གནང་མཐར།  ཁོང་ནས་བོད་མི་རྣམས་མི་སེར་གྱི་ཁྲིམས་དོན་ཚན་གསུམ་པའི་དང་པོའི་ཀ་པའི་འོག་ཁྱབ་ཀྱི་མེད་ལུགས་གསུངས།  དེ་ཡང་དོན་ཚན་དགུ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བོད་མི་ཚོར་ཐོབ་ཐང་དེ་མེད་ལུགས་གསུངས།  དོན་ཚན་དགུ་པ་དེར་དཔྱད་ཞིབ་ཅིག་བྱེད་སྐབས།  དེས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་དོར་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གི་མི་སེར་ལེན་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཅེས་འཁོད་འདུག  གུས་པའི་ལན་འདེབས་ལ་གུས་རང་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་དོར་རྒྱུ་ཕར་བཞག་རྒྱལ་ཁབ་གང་གི་མི་སེར་མིན་ལུགས་བརྗོད་ཀྱང་འགོ་འཛིན་དེས་རྒྱུན་རིང་རྗེས་སུ་ལན་ཞིག་སྤྲད་པའི་ནང་།  ད་ནས་དྲི་བ་འདྲི་མཚམས་འཇོག་རོགས་ཅེས་བརྗོད་སྟབས་ཁྲིམས་གཏུགས་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་།  ད་ལྟ་ཁྲིམས་ཁང་ནང་ཁ་མཆུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ཁ་མཆུ་དེ་ཁྲིམས་ཡིག་ནས་ཁ་གསལ་ཡོད་པས།  རྩོད་པ་ཆེན་པོ་རྒྱག་དགོས་ངེས་ཤིག་མེད་སྟབས་རིང་མིན་ཐག་གཅོད་ཡོང་རེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།  གུས་པའི་ཁ་མཆུ་དེ་ཡང་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་གོང་འཁོད་དུས་ཡུན་ ༡༩༥༠ དང་ ༡༩༨༧ བར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་དེ་རག་ཐབས་སུ་མང་ཚོགས་ཆེད་ཁ་མཆུ་ (Public Interest Litigation དང་། མདོར་བསྡུས་སུ་ PIL ཞེས་ལབ་སྲོལ་ཡོད།) ཞེས་པ་དེ་བཙུགས་ཡོད།  རྒྱ་གར་མི་སེར་ཞུ་སྟངས་ཁག་ཁ་ཤས་ཡོད་ཁོངས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཁྲིམས་འགལ་མ་ཡིན་པར་འཛུལ་ཏེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་ཡིན་ན།  རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཞུས་ཆོག་པ་ཡིན།  དེ་ལ་དབྱིན་སྐད་ནང་ Naturalisation ཟེར་བ་རེད།  ཕྱིས་སུ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་མཁན་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཞུ་འདོད་ཡོད་ཚེ་དོན་ཚན་འདིའི་ཁོངས་མི་སེར་ཞུས་ཆོག་པ་རེད།  འདིའི་ཁོངས་ཞུས་ན་ཡིག་ཆ་ཁག་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན་ལ་རྒྱ་གར་ས་གནས་ SDM ལས་ཁུངས་སུ་སྙན་ཞུ་འབུལ་རྗེས་མཐར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ཐག་གཅོད་གནང་སྲོལ་ཡོད།  གལ་སྲིད་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་ཚེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཐོབ་ཐང་ཁག་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཕྱིར་སྐྱོད་ལག་ཁྱེར་ Passport ཡང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས།

རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་རམ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་སེར་ལེན་པའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བསམ་འཆར་དང་དྲི་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་བཞིན་ཡོད།  དེའི་ཐོག་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུས་ན།  དང་པོ།  བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བརྒྱད་པའི་ནང་གསེས་གཉིས་པའི་འབྲུ་དོན་ལ་གཞིགས་ན།  བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སུ་ཞིག་འཕྲལ་རྐྱེན་དབང་གིེས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མི་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་རིགས་ཀྱང་བཅའ་ཁྲིམས་འདིའི་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ་ནང་གསལ་གྱི་འཁུར་འགན་ཁག་འགལ་མེད་བསྒྲུབ་ཕྱིན།  བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་རང་བཞིན་འདོར་མི་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཡོད།  དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་ནང་གསལ།  ༡ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བློ་གཏད།  ༢ བཅའ་ཁྲིམས་དང་།  ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩི་བཀུར་དང་།ཉམས་ལེན།  ༣ བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ།  ༤ ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་དཔྱ་ཁྲལ་སྒྲུབ་འབུལ།  ༥ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་།  མང་ཚོགས་ལ་ཛ་དྲག་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྐབས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བསྐུར་བའི་ལས་འགན་ཁག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།  བྱས་ཙང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་སེར་ལེན་རྒྱུར་དགག་པ་མེད་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད།  ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་གནས་ཡུལ་ལུང་པ་དེའི་མི་སེར་ལེན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་བོད་པ་གཙང་མར་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད།

 དྲི་བ་ཁག་ཅིག་ཡོང་བཞིན་པ།

དང་པོ།  རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་སེར་ལེན་པ་ཡིན་ན་བོད་པའི་རྩ་དོན་ལ་ནུས་མེད་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད་དམ་ཟེར་མཁན་ཁག་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་།  དེ་ནི་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་རག་ལུས་མེད་དམ་སྙམ།  ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཕྱིའི་མི་སེར་བླངས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ཕྱག་ལས་ཇི་ཙམ་གནང་གི་ཡོད་མེད་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད།  རྒྱ་གར་དུ་སྡོད་ཆོག་ལག་ཁྱེར་ཨར་སི་ཁྱེར་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཁེ་ཕན་དང་།  རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གི་མི་སེར་བྱས་ནས་གནོད་སྐྱོན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ།  རང་རེའི་རྩ་དོན་ལ་གནོད་སྐྱོན་དང་།  སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཀྲུགས་མཁན།  དེ་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྐུར་འདེབས་ཞུས་མཁན་ནི་མང་ཆེ་བ་ཨར་སི་ཁྱེར་མཁན་ཁོངས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད།  དེས་ན་ཨར་སི་ཁྱེར་ཡོད་ཀྱང་ག་རེ་བྱས་པ་རེད་དམ།  ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་མཁན་ཁག་གཅིག་གིས་ཨར་སི་ཡོད་མཁན་ལས་རང་རེའི་རྩ་དོན་ཐོག་ཕྱག་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་གནང་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་ཡོད།  ཁོང་རྣམས་བོད་རིགས་མིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡིན་ནམ།  བོད་རིགས་མ་ཡིན་པ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོས་ཨར་སི་ཡོད་མཁན་ལས་ཕྱག་ལས་མང་བ་གནང་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་ཀུན་ནས་མཁྱེན་གསལ་རེད།  དོན་སྙིང་ཨར་སི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བོད་དོན་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་དཀའ་བས།  སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།  གཉིས་པ།  རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་མང་པོ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་གཅོག་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།  འོན་ཀྱང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་གོ་རྟོགས་ཡོད་མཁན་ཡིན་སྟབས།  ཁོང་རྣམས་དེ་འདྲའི་མགོ་སྐོར་འོག་ཚུད་ཀྱི་མ་རེད།  གསུམ་པ།  ཨར་སི་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུན་ལྡན་ནས་གླེང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཞུས་ན།  སྲིད་སྐྱོང་དང་།  བཀའ་བློན།  སྤྱི་འཐུས་བཅས་པ་ཕྱག་ལས་གནང་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཨར་སི་དགོས་ཀྱི་མེད་པ་དང་།  ད་ལྟ་དང་སྔོན་མའི་བཀའ་བློན་ཁག་ཅིག་ལ་གཟིགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སེར་ཡིན་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད།  ལས་བྱེད་པའི་ས་མིག་ཞིག་ཏུ་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ཕེབས་ཚེ་ཨར་སི་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།  དེ་ནི་འདྲ་མཉམ་མེད་པ་དང་མི་དྲང་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད།  ད་བར་འདི་ལྟར་གནང་སྟེ་བཞུགས་པ་རེད་མོད་གུས་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་ཏེ་ཐོབ་རྗེས་མི་མང་པོར་ཨར་སི་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས།  ལས་བྱེད་ཁོངས་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུ་དང་།  གཞིས་ཆགས་ཁོངས་ཚུད་ཐབས།  སློབ་ཡོན།  འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སོགས་པའི་གང་ཅིའི་ཐད་བདེ་སྡུག་ཞུས་སྐབས།  མུ་མཐུད་ཨར་སི་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་སྙམ།

 མཐའ་དོན།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམས་པའི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་རམ་པ་སི་ཡོད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།  ཁོང་རྣམས་པས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད་མི་སེར་དང་པ་སི་བཞེས་པ་གོར་མ་ཆགས།  ད་ལྟ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གུས་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་དེ་ནི་གུས་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད།  མུ་མཐུད་ཨར་སི་ཉར་དང་མ་ཉར་སོ་སོའི་རང་དབང་ཡིན་ཡང་།  ཁྲིམས་ཐག་དེའི་རྗེས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་ཨར་སི་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཕྱིར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་ངེས་ཡིན།  འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་དང་ལེན་གྱིས་ཏེ་བོད་པ་གཙང་མ་ཞིག་གནང་སྟེ་བཞུགས་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད།  དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་ནང་ཨར་སི་མེད་པའི་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་ཆགས་རྒྱུར་སོང་།  གནས་བབ་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དེའི་ཐོག་སྲིད་བྱུས་སམ་ལམ་སྟོན་གང་ཡིན་ཁ་གསལ་གྱི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་པར་མཐོང་།།