བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག་བར་འབྲེལ་ལམ་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་བལ་ཡུལ་ནང་གི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་མེད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་སྐབས་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་དུ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་དང་། རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ཐེངས་མང་བྱས་པར་བརྟེན། བལ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་པས་བོད་མི་ཞི་རྒོལ་བ་རྣམས་ལ་གང་བྱུང་གཅར་རྡུང་དང་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་མང་པོ་སྔ་གཞུག་ཏུ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་དཔལ་འབྱོར་རོགས་རམ་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་བར་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ་མ་ཟད། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་ཡུན་གནས་ཡོང་བར་ཐོག་དང་པོ་ཕན་ཚུན་གུས་གཙི་ལྡན་ཞིང་ལྷིང་འཇགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་ལྟར། བལ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱི་རེ་སྐུལ་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་བོད་མིར་དམ་དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་ཇེ་བཙན་དུ་བཏང་བ་མ་ཟད། ཉེ་བའི་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ཉིན་མོ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སོགས་བོད་མིའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཁག་ཚོགས་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་རྒྱ་བསྒྲགས་པ་མ་ཟད། དམག་མི་མང་པོ་ཆེད་གཏོང་གིས་མཆོད་རྟེན་ཁུལ་དང་སྣེ་ལེན་ཁང་། གཞིས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ནང་དམིགས་བསལ་དམ་དྲག་དང་ལྟ་སྲུང་གི་འགུལ་སྐྱོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་ཞུས་ན། འདས་ལོར་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་ཉིན་ཤིང་དགོན་པའི་ནང་དུ་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་ཚོགས་སྐབས་དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་པ།ད་དུང་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་སྣ་བསླེབས་ཏེ། སྒྲིག་བཤོམ་བྱས་པའི་༧རྒྱལ་བའི་སྐུ་པར་བཙན་དབང་གིས་བཀོག་པ་དང་མི་མང་ཁ་འཐོར་དུ་བཏང་ཡོད་པ་ནི། ད་ལྟའི་བལ་ཡུལ་བོད་མིའི་རང་དབང་གི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་ཡོད་མེད་ཀྱི་གསལ་བཤད་ཅིག་ཆགས་པ་རེད།
བལ་ཡུལ་མཆོད་འཇོར་ས་གནས་གཞིས་མགོ་སྐལ་བཟང་དོན་འགྲུབ་ལགས་སུ། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་བར་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་ཟབ་དུ་སོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། སྤྱིར་ན་རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བལ་ཡུལ་ནང་ཆུ་དང་གློག གཞུང་ལམ་འགྲིམས་འགྲུལ། རང་བྱུང་གི་ཐོན་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་པར་བརྟེན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བསྟུན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སྟེང་བལ་ཡུལ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་བལ་གཞུང་གསར་པའི་དཔོན་རིགས་བར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་སྣ་མང་ཞིག་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱིས་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བལ་གཞུང་གསར་པའི་དཔོན་རིགས་ ཚོས་ཀྱང་རེ་འདོད་ཆེ་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད་པར་གཞིགས་ན། མ་འོངས་པར་བལ་ཡུལ་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱ་ནག་གིས་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདོན་འཆར་ཡོད་ཚོད་འདུག ཡིན་ནའང་། དུས་ལ་མ་བབ་ན་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མིན་འདུག ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
བལ་ཡུལ་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་ལ་ཁོང་གིས། སྤྱིར་ན་བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་དེ་སྔ་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། ལག་ཁྱེར་ཡི་གེ་དེ་ཡང་ལོ་རེར་བཞིན་ཐོ་འགོད་ཞིབ་གཤེར་གྱིས་མུ་མཐུད་ས་རྟགས་བཀོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་བོད་མི་མང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་ལག་ཁྱེར་ཡི་གེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་སྟབས། ད་བར་དུ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ས་གནས་གཞིས་མགོ་དང་དོན་གཅོད་བཅས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་གཞུང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོང་ཐང་ཚོགས་པ་སོགས་སུ་འབྲེལ་ལམ་ཞུས་ཏེ། སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མི་ཡིག་ཆ་མེད་མཁན་ཚོར་བལ་ཡུལ་གཞུང་ནས་གནས་སྡོད་ཆོག་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་ལག་ལེན་དུ་ཁེལ་མེད་སྟབས་མང་ཚོགས་གི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ལག་ཁྱེར་ཡི་གེ་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་མཐའ་རུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚོང་བ་ཁག་ཅིག་ལ་ཚོང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ག་རེ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་དྲིས་པར། བལ་ཡུལ་ནང་ཚོང་ལས་གཉེར་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་ཚོང་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཡོད་པར་བརྟེན། བལ་བོད་གཉིས་བར་ཚོང་རྫས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་བོད་རྒྱའི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་ལ་ཁོང་ཚོ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱིན་མིན་འདུག གལ་ཏེ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་རིགས་སྣ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་བ་རྒྱ་ནག་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཚེ། ཚོང་ལས་གཉེར་རྒྱུར་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་ཀྱི་རེད། དེ་ནས་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བའི་ཁ་སྣོན་དང་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་ལས་དེ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་འདི་སུ་ལའང་བཤད་ས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་འགྲོ་ཤེས་དང་བསྟུན་ཤེས་བྱས་ནས་ཚོང་གཉེར་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཅ་དངོས་ཚོང་མཁན་བོད་རིགས་ཚོང་པ་གཞན་ཞིག་གིས། ཁོང་ལོ་གཅིག་གི་ནང་བོད་དང་བལ་ཡུལ་བར་ཐེངས་གསུམ་ནས་བཞི་ཙམ་ལ་ཡར་འོང་མར་འགྲོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་ཚོང་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་མ་གཏོགས་གཞན་དོན་དག་ཅི་ཡང་མེད་པ་རྒྱ་ནག་ལ་གསལ་བོར་བཤད་དགོས་ཀྱིན་འདུག དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་བསྐྱོད་ལམ་ཡིག་བེད་སྤྱོང་གཏོང་བཞིན་ཡོད། བལ་ཡུལ་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་ཚོང་ལས་གཉེར་ཏེ། བལ་ཡུལ་ནང་བཟོས་བའི་ས་གདན་གྱི་རིགས་དང་མཆོད་ཆས་ཀྱི་རིགས། བྷོ་ངྷི་དང་རག་ཤའི་ཕྲེང་བའི་རིགས་སོགས་མར་བོད་ནང་དུ་བསྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་ཡར་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རིགས་དང་ཞོར་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས། བོད་ཟོས་མར་རྩམ་དང་གྲོ་མ། ཁྱིམ་ཚང་གི་དགོས་ངེས་མཁོ་ཆས་ཙག་ཙིག་སྣ་ཚོགས་དབོར་འདྲེན་གྱིས་བཙོང་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ད་ལྟའི་ཆར་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐི་མན་ཀྲུ་ནང་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཤེས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཞི་དང་སྤོག་ར་ས་གནས་སུ་སློབ་གྲྭ་བཞི། ཚེ་རོགས་ནས་སློབ་གྲྭ་གཅིག མ་ནིང་ནས་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅུ་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ཤར་ཁམ་བུ་ནས་སློབ་གྲྭ་གཅིག་དང་ར་ས་ཝ་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པ་གཉིས་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག ད་ཡོད་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅུའི་ནང་དུ་བོད་རིགས་སློབ་མ་བརྒྱ་ཆའི་སུམ་བཅུ་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་མ་བརྒྱ་ཆའི་ ༧༠ ཟིན་ཡོད་འདུག འཛིན་རིམ་ ༡༢ མཐར་སོན་རྗེས་བལ་ཡུལ་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་གྱི་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་ཏེ་བལ་སྐད་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་བྱུང་ན་བལ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་བཟོ་བར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ཤར་ཁུམ་བུ་བདེ་ལེགས་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མི་མང་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ངེས་དོན་དབང་ཕྱུག་ལགས་སུ། འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་བལ་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོར་དཀའ་ངལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། སྔོན་ཆད་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་བོད་པ་ཚོར་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། འགྲུལ་བཞུད་དང་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐོག་ཅུང་སྟབས་བདེ་ཡོད་ནའང་། ཕྱིས་སུ་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་མཚམས་བཞག་སྟེ། ང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་ཚོ་རང་ལོ་ ༣༠ ལ་བསླེབས་ཡོད་ཀྱང་། བལ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིག་ཆ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕྲུ་གུ་ཚོ་རྒྱལ་སའི་བོད་སློབ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་དུས། ལོ་གཅིག་ལ་ཐེངས་གཅིག་ཙམ་ལས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། ས་ཐག་རིང་པོ་ཡིན་པ་དང་རླངས་འཁོར་ལམ་ཁ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕར་ཚུར་འགྲོ་སྐབས་གནམ་གྲུར་བསྡད་དེ་འགྲོ་དགོས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཡིག་ཆ་མེད་དུས་གནམ་གྲུར་སྡོད་རྒྱུར་ཡང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནམ་ཐང་ནས་ཀྱང་ཉེན་རྟོག་པ་ཚོས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་བཀག་ཉར་དང་སུན་པོ་བཟོ་བཞིན་འདུག གལ་སྲིད་གནམ་གྲུར་སྡོད་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། རྒྱལ་ས་ནས་རླངས་འཁོར་ནང་ཉིན་ཕྱེད་ཙམ་ལས་འགྲོ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ནས་རྐང་པ་བརྒྱབ་སྟེ་ཉིན་བཅུ་ཙམ་ལ་སོང་ན། གཞི་ནས་ཁྱིམ་དུ་བསླེབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཡིག་ཆ་མེད་པ་དེ་ང་ཚོའི་གཞིས་མིའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
ངེས་དོན་དབང་ཕྱུག་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ནང་ཤར་ཁུམ་བུ་གཞིས་ཆགས་ནང་གཞིས་མི་ ༣༠༠༠ ལྷག་ཡོད་ཀྱང་། གཞིས་མི་མང་པོ་རིམ་བཞིན་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་སར་གནས་སྤོར་བྱས་ཏེ་མི་ ༥༠ ཙམ་ལས་ལྷག་མེད་པ་དང་། ལྷག་ཡོད་པ་ཚོ་ཡང་རྒན་འཁོགས་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་འདུག དང་ཐོག་གཞིས་ཆགས་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་གཏན་སློབ་ཅིག་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བོད་ཡིག་སློབ་ཚན་ཟུར་འཁྲིད་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་བོད་རིགས་སློབ་མ་གསུམ་བཞི་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་ཚང་མ་ཤར་པ་དང་རྟ་མང་བ། ཡོལ་མོ། རོང་པ་སོགས་ཆགས་ཏེ་སྒོ་རྒྱག་དགོས་ཁེལ་ཡོད་འདུག
མགོན་པོས་བལ་ཡུལ་ནས་གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་བྱས།
