སུ་ལའང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་ལོ་རྒྱུས་རང་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཀྱི་ཡོད།

ཧོང་ཀོང་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོས་ངའི་གཏམ་བཤད་སྐབས་བོད་ཅེས་བཤད་དུས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རང་ལ་གོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་ལ་དེ་མིན་གཞན་དག་བཤད་ན་རྙོག་འཛིང་ཚ་རུ་འགྲོ་ཡི་འདུག་ཅེས་ཟེར།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༡ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་༣.༣༠ སྟེང་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ཧོང་ཀོང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཧོན་ཧྲང་ལའོ(Hon Shiang Lau) ཡིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༤༩ ལོའི་སྔོན་གྱི་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་སྒང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་དང་མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཁག་ལ་གཞིར་བཞག་ནས་གཏམ་བཤད་ཅིག་གནང་སོང་།

ཐོག་མར་ཁོང་གིས་དུས་རྒྱུན་གཏམ་བཤད་བྱེད་དོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་མི་རིགས་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། དང་པོ་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་གིས་ནམ་རྒྱུན་བོད་དེ་གནའ་རབས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། གནའ་རབས་ཟེར་ན་ག་དུས་ཤིག་ལ་གནའ་རབས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་དྲི་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དེ་ང་ཚོས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་བོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཕྱིར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཟེར་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ཁོའི་ཞིབ་འཇུག་དེ་རྒྱ་དང་བོད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་སུས་བཤད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་སོང་བར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་རང་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ། རྒྱ་ནག་བ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༧༩ ནས་ ༡༩༤༩ བར་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་སྟངས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བསླེབས་ཡོད་མེད་ཆེད་ཡིན། ཁོའི་གཏམ་བཤད་སྐབས་བོད་ཅེས་བཤད་དུས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རང་ལ་གོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་གྱི་སི་ཁྲིན་དང་མཚོ་སྔོན་ཀན་སུའུ་སོགས་བརྗོད་ཡོང་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རྙོག་དྲ་ཚ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་སོང་།

དེའི་རྗེས་སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དེ་ཁོང་ཚོའི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པའི་ཁུངས་ལྡན་ཆ་རྐྱེན་ཁ་ཤས་དཔེ་མཚོན་དུ་ཞུས་ན། རྒྱལ་ཁྲལ་དང་འཛིན་སྐྱོང་། མི་འབོར་ཞིབ་གཤེར་དང་ས་དཔྱད་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལྟ་སྟངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡིད་རྟོན་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་ཡོད་ཙང་སྐད་ཡིག་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མེད་པ་དང་། གཉིས་པ་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རིན་མེད་ཐོགས་བྲིས་པའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་གཞི་འཇོག་ས་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཡིན་པ་དང་སྔོན་མ་རྒྱ་ནག་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིག་ཆ་བཀོད་སྟངས་དེ་ཐོག་མར་རྒྱལ་པོའི་ཉིན་ཐོ་འགོད་པར་ཆེད་མངགས་མི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དེ་གྲོངས་ཚར་བ་དང་རྒྱལ་རྒྱུད་དེས་རྒྱལ་བོ་སྔོན་དེའི་ཉིན་ཐོ་རྣམས་མཁས་པ་མང་པོ་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་ནས་ཡིག་ཆ་ཉར་ཚགས་ཀྱིས་མཐར་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་འདྲ་བ་བྱུང་ན་རྒྱལ་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལ་བལྟས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཆགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་མིན་དེ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་དང་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནས་བོད་ལ་འགྲེལ་བཤད་ག་འདྲ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་གཞི་བཞག་ནས་བོད་ལ་ལྟ་སྟངས་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་བལྟས་ན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མིང་རྒྱལ་རབས་ལ་ཡིག་ཆ་པོད་ ༣༣༢ ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་དེའི་ནང་ས་དཔྱད་ཐོག་ནས་བོད་ལབ་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག མ་ཟད་ས་དཔྱད་ཐོག་ནས་ཀྱང་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་མི་འདུག ཕྱི་ལོ་༡༤༦༨ ལོར་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁྲ་ཞིག་གསལ་པ་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ས་ཁྲ་མེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཡི་རྗེས་སུ་བསྐྱར་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་ད་ལྟ་འཇར་མན་ནང་ཡོད་པའི་ས་ཁྲ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ནང་ཡང་བོད་ཚུད་མི་འདུག་སྟབས། བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།

ཡང་ཁོང་གིས། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་དེ་དངུལ་གྱི་ཁེ་བཟང་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་ཁྲལ་བརྒྱུད་ནས་རག་གི་ཡོད་རེད། ཁྲལ་མ་བསྡུས་སྔོན་ལ་མི་འབོར་ཞིབ་གཤེར་བྱས་ནས་ཁྲལ་གྱི་ཐོ་བཟོས་པ་དེ་ལ་བལྟས་ན་ཡང་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་པ་གསལ་པོ་འདུག འོན་ཀྱང་ ཕྱི་ལོ་ ༡༦༤༤ ནས་ ༡༩༡༢ བར་གྱི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་མཇུག་མ་སྒྲིལ་ཙམ་ལ་ས་དཔྱད་ཐོག་ནས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་ཐོག་དང་པོར་བསྟན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཡིག་ཆ་གཞན་ལ་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་བདེན་དབང་གང་ཡང་གསལ་མི་འདུག རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་གིས་ནམ་རྒྱུན་བོད་དེ་གནའ་རབས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་དོན་དངོས་གནའ་རབས་ཟེར་བ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་གསལ་སྟོན་དང་། གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་ཚིགས་གང་ཞིག་ལ་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་ཡོད་མེད་གསལ་བོ་ཆགས་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཟེར་བ་དེ་ཚན་རིག་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཚན་རིག་ལ་རིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དཔང་རྟགས་དང་བཅས་ཏེ་དེད་ནས་འགྲོ་ས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་དེ་གཞི་གཅིག་ལ་བཞག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་རང་གིས་གཞི་འཇོག་སའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ལ་མཚོན་ན་ལོ་༣༠༠༠ སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་དུས་ཁུངས་བཙན་པོ་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།

མཇུག་ཏུ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སྐབས་མི་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་ཟེར་དུས་གཅིག་མ་གཏོགས་གཞན་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། ང་ཚོས་ད་ལྟ་རྩོད་བཞིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་བོད་ཟེར་བ་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་པོར་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། སྤྱིར་བོད་ཟེར་བ་དེ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་པུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ང་རང་གི་ངོས་ནས་བཤད་པ་མིན་པར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་གི་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ང་རང་གི་ངོས་ནས་སུ་གཅིག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་བོད་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་བཙན་ཐོབ་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད་འདུག ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཆིན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོའི་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་མཚོན་ན་མངོན་གསལ་དོད་པོས་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་མེད་པ་གསལ་བོ་འདུག ཡིན་ན་ཡང་། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་བཅད་བགོས་བྱས་ཡོད་པའི་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ། སི་ཁྲོན་སོགས་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་དང་མིན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཚང་མ་བཤད་པ་ལས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་པུ་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཁུངས་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།

གསར་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་ཀླུ་མགོན་ཐར།