རྒྱ་ནག་གིས་འདས་པའི་ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་སྔར་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༥༠ བར་མི་འབོར་དོ་མི་མཉམ་པའི་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
དེ་རིང་སི་ཨན་ཨན་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་འབོར་ལེགས་སྒྲིག་གི་ཐད་རྒན་གཞོན་དང་ཕོ་མོ་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནད་དོན་སེལ་ཆེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་བུ་ཕྲུག་གཅིག་ལས་སྐྱེ་མི་ཆོག་པའི་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དེར་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ། རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ཆ་སྙོམས་བུད་མེད་རེར་ཕྲུ་གུ་༢།༡ སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་ལྟར་ན། རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ཆ་སྙོམས་བུད་མེད་རེར་ཕྲུ་གུ་ ༡།༦ ལས་སྐྱེས་མེད་པས། སྲིད་བྱུས་གསར་པ་དེས་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱི་མེད་པ་མ་ཟད། དུས་རབས་འདིའི་ཕྱེད་ཙམ་བར་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཕྲུ་གུ་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་དང་རྒན་རྒོན་གྱི་གྲངས་འབོར་བར་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་ཤོར་ཏེ། མཐར་མི་རབས་རྒན་པའི་གྲངས་འབོར་དེ་མི་རབས་གཞོན་པ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་མང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་འདུག
རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས། ཕྲུ་གུ་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་གཞི་མར་ཆག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༦༥ བར་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཡོངས་མི་འབོར་དེ་ཐེར་འབུམ་ ༡,༡༧༢ ལ་མར་ཆག་སྲིད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་ལས་གཉེར་བའི་མི་འབོར་ལ་ཕར་ཆག་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། རྒན་བྱིས་སོགས་གཞན་རྟེན་གྱི་མི་འབོར་ལ་ཕར་ཆག་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་མི་འབོར་གྲངས་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་རྒན་རྒོན་གྱི་གྲངས་ཚད་དེ་ཡར་འཕར་སོང་ན། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་འཐོན་སྲིད་སྐོར་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཡོངས་མི་འབོར་གྱི་གྲངས་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་གྲ་སྒྲིག་དང་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབ་ཀྱི་མགོ་བརྩམ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་སྐབས། ཕྲུ་གུ་བཙའ་རྒྱུ་དེ་ཁྱིམ་ཚང་གི་དོན་དག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནད་དོན་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ། ཕྲུ་གུ་མང་ཙམ་བཙའ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་གཉིས་སྐྱེ་ཆོག་པའི་སྲིད་བྱུས་དེས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་ནུས་པ་འཐོན་ཐབས་མེད་སྟབས། འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་མི་མང་ལ་རང་དབང་ཆ་ཚང་སྤྲོད་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གནས་སྟངས་དེ་སྤྱི་ཡོངས་མི་འབོར་གྱི་གྲངས་ཚད་མཐོན་པོ་ཡིན་ཡང་། རྒན་གཞོན་དང་ཕོ་མོའི་གྲངས་ཚད་དོ་མི་མཉམ་པའི་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། རྒན་གཞོན་དང་ཕོ་མོའི་གྲངས་ཚད་ཀྱི་ཧེ་བག་ཆེན་མོ་དེ་མེད་པར་བཟོས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་པོས་རྒྱ་ནག་གིས་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འཆར་ལྡན་བུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་རིམ་པས་མེད་པར་མ་བཟོས་ཐབས་མེད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོ་སྲིད་པ་མ་ཟད། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་འབེབ་བྱེད་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་འདུག
འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་(World Bank) གི་བརྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་དེ་ཐེར་འབུམ་ ༡,༣༨༦ ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ བར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་འབོར་དེ་རྒྱ་ནག་ལས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཡོངས་མི་འབོར་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་ཐེར་འབུམ་ ༧།༦ ཡིན་ཡང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༣༠ ལོར་ཐེར་འབུམ་ ༨།༦ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༥༠ ལོར་ཐེར་འབུམ་ ༩།༨ དང་། དུས་རབས་འདིའི་མཇུག་དེར་ཐེར་འབུམ་ ༡༡།༢ ལ་འཕར་སྲིད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།
ཉི་ཧོང་ལ་མི་འབོར་གྱི་དཀལ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པས་དེང་སང་ཉི་ཧོང་གིས་ཆེད་ལས་དང་ཆེད་ལས་མིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཀྱི་མི་སེར་ལ་གཏན་སྡོད་ཡིག་ཆ་དང་ལས་ཀ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
ཏག་ཇག་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན། ༢༠༣༠་ཡས་མས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་གཞོན་སྐྱེས་གཅིག་གིས་རྒན་འཁོག་བཞི་ནས་ལྔ་གསོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རེར་ཡོངས་སྒོ་དཔའ་འབྱོར་ཉམས་ཆགས་དང། ལྷག་དོན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་རེད།
དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཇག་ཚོགས་ཀྱི་ཇག་དཔོན་གཏེ་བོ་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱི་དབང་ཆ་གཅིག་བསྡུད་ལམ་ལུགས་ཀྱང་ལམ་ལྷོང་རྒྱུགས་ཀྱི་མེད་པ་དང་ཇག་་ཚོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་དབང་ཆ་འཐབ་རྩོད་རྣོ་ངར་ཅན་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད།