ཁ་སང་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་རྒྱུན་ལས་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ཉན་ཞིབ་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་སྐབས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཏང་ནས་མི་ལོ་ ༢༧ ལྷག་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སོགས་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཡོད་འདུག
ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཌར་གཞུང་འབྲེལ་སྐོར་བསྐྱོད་གནང་བཞིན་པ་དང་བསྟུན། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་མཁན་པོ་གཟིག་རྒྱབ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་རྒྱུན་ལས་ (Standing Committee on Foreign Affairs and Interanational Development) ཀྱི་ཉན་ཞིབ་ཐོག་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་སུ་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཡོད་འདུག
གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་གི་ཉན་ཞིབ་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། ༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ནི་བོད་ནང་གི་བོད་མི་མང་པོས་མྱོང་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༧ ལྷག་འགོར་གྱི་ཡོད་ནའང་། ང་ཚོས་ད་ལྟའང་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡིན་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ལ་ཕྱི་མིས་སུན་པོ་བཟོ་འདོད་མེད་སྐོར་རྗོད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོང་འཚོ་བཞུགས་ཡིན་མིན་གྱི་བདེན་དཔང་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ནའང། དེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་སེམས་བདེ་པོ་ཡོང་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱེད་སྟངས་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་༧པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ངོས་འཛིན་མ་བྱས་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་ལྟར་བྱས་ཡོད་ཚེ། ད་ལྟ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་བྱས་མེད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསྐོས་པའི་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཚབ་ཏུ། ༧པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ཁོ་ཚོའི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཡོད་རྒྱུ་རེད། དུས་ད་ལྟའང་ལྷ་སའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བདམས་པའི་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་པར་གྱི་ཚབ་ཏུ། ༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་སྐུ་པར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་འདེམས་སྒྲུག་ཐད་ངོས་འཛིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག
གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་མཁན་པོ་གཟིག་རྒྱབ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ལ་དོན་ཚན་ ༥ ཅན་གྱི་རེ་འདུན་བཏོན་པའི་ནང་། ཁེ་ན་ཌའི་སྲིད་གཞུང་ནས་མི་ལོ་ ༢༧ རིང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་ཚབ་མི་སྣས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་དངོས་སུ་མཇལ་འཕྲད་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཁྲིམས་འཆར་གཏན་འབེབས་གནང་ཐབས་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ཁེ་ན་ཌའི་སྲིད་གཞུང་ནས་༧པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ལ་དགུང་ལོ་ ༦ ནས་ད་བར་མི་ལོ་ ༢༧ རིང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སོགས་མདོར་ན་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ཐོག་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ངོས་བཞེས་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་རིགས་འབུལ་ཐབས་ཡོང་རྒྱུ། ཁེ་ན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མྱུར་དུ་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་ཆེ་མཐོང་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་ཆེད། སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་མོར་སྲུང་གཙིའི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་གནང་ཡོང་རྒྱུ་དང་། མི་ལོ་ ༢༧ རིང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་ཆོགས་ཆུང་གི་དབུ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབུས་བོད་ནང་གང་བྱུང་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་གང་མྱུར་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་དང་། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཡིན་སྟབས། ད་བར་བོད་མི་ ༡༥༧ ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བོད་ནང་དངོས་ཡོད་དཀའ་ངལ་ཁག་མྱུར་དུ་སེལ་ཐབས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་ལྷག་གནང་རྒྱུ་དང་། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མྱུར་དུ་བོད་ནང་ཕེབས་ཐབས་དང་ཁོང་གི་དགོངས་བཞེད་ལས་བྱུང་བའི་གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་བཅས་རེ་སྐུལ་ཞུས་གནང་ཡོད་འདུག
ཉན་ཞིབ་ཐོག་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སྐུ་ཞབས་ (Garnett Genuis) ལགས་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་དེ་སྔ་བོད་དོན་ཐོག་གོ་རྟོགས་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་བསྐྱོད་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན། བོད་མིའི་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ཡི་རངས་སྐྱེས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ནས་མུ་མཐུད་བོད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་ངེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཉན་ཞིབ་ཐོག་གཟིག་རྒྱབ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཕུལ་བའི་འབོད་སྐུལ་དོན་ཚན་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་དམ་དྲག་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐད་དྲི་བ་བཏང་བར། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མའི་མཛད་པ་ཁག་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ། ད་ལྟ་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཚུད་པའི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་གཅིག་གྱུར་གྱིས་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསལ་བཤད་གནང་སོང་།
དེ་བཞིན་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཨ་རི་ཧྥི་ཝི་ར་ནི་ (Arif Virani) ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཏང་བ་དེ་ནི་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱ་ཆེད་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་གཞི་རྩའི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་དགོས་སྐོར་གསུངས་སོང་ལ། ཁེ་ན་ཌའི་སྲིད་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་ནས་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀློད་གྲོལ་ཡོང་ཐབས་ཐད་འབད་རྩོལ་ཞུ་ངེས་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་ལ། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་སྐབས། ཉེ་ཆར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་སྐུ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་གི་མགྲོན་འབོད་འོག་ཨ་རིའི་ནང་གཞུང་འབྲེལ་སྐོར་བསྐྱོད་དུ་སླེབས་ཏེ་ཨ་རིའི་དམིགས་བསལ་བོད་དོན་འབྲེལ་མཐུད་པ་ལྕམ་ཨུ་ཛི་རི་ཡ་ཛེ་ཡ་ལགས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དང་། རིང་མིན་ལྕམ་ཨུ་ཛི་རི་ཡ་ལགས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་ཏེ་༧གོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།
