——རང་གི་སྐད་ཡིག་རང་གིས་རྒྱུད་འཛིན་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ།
ཨ་འདུས་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།
༡} བརྡ་སྤྲོད་ནི་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་ཤིང་ཡིན།
ཉིན་ཤས་གོང་དྲྭ་ལམ་དུ་ལ་དྭགས་པ་གཙོ་བྱས་པའི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡི་འདབ་རོལ་ཏུ་འཚོ་བའི་རང་རིགས་དག་གིས་ “ བྷོ་ཊའི་སྐད་ཡིག་གི་ཉིན་མོ་ ’’ སྲུང་གཙི་ཞེས་པའི་བྱ་འགུལ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་འདུག ངས་དེ་མ་ཐག་ལས་འགུལ་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ “ ནམ་ཟླ་དཔྱིད་ཀ་ཤར་སོང་། ། མེ་ཏོག་སེམས་ལ་བཞད་སོང་། ། བྷོ་ཊའི་སྐད་ཡིག་ཉིན་མོར། ། ཐོན་མིའི་བཀའ་དྲིན་མ་བརྗེད། ། ” ཅེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཅིག་བྲིས་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱ་དོན་ཡང་། དུས་རྒྱུན་བསམ་པའི་ནང་དབྱངས་གསལ་སོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་འདི་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པར་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཐུབ་སོང་ན། གཞི་རྩའི་མིང་ཙམ་ལ་རྩོད་པའི་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་འདོད་པས་ཡིན་ནོ།།
ལ་ལས། “ བྷོ་ཊ་ ’’ ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཉེ་ལམ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་དབང་གིས་སྤྱད་པ་ཞིག་ལས། སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ཡང་རྒྱུས་མེད་པས་ལན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རེའི་ཡི་གེའི་བྱེད་པོ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་སམ་བྷོ་ཊ་སྟེ། བོད་ཡང་དག་པའམ། ཡང་དག་པའི་བོད་ཅེས་བྲིས་པ་རང་རེའི་ཡིག་ཚང་དུ་གསལ་པར་མ་ཟད། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་། བྷོ་ཊ་གངས་ཅན་བསིལ་ལྗོངས་ཟེར། ། ཞེས་བྷོ་ཊ་དང་། བོད་གཉིས་གཅིག་པར་གསུངས་པ་དང་། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས། བྷོ་ཊའི་ལྗོངས་ཀྱི་སྣང་བྱེད་ཡི་གེའི་བརྙན། ། ཞེས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དང་། རིག་གནས། རྩོམ་རིག་སོགས་སུ་བྲིས་པ་ནི་བགྲང་གིས་མི་ལང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཐོག་མར་བོད་ནས་དར་བའི་བྱུང་རབས་ལ་ཡང་སུ་ཡིས་རྩོད་པར་ནུས། དེས་ན་དོན་ཆུང་གི་རྩོད་པ་དེ་དག་རེ་ཞིག་དོར་ཏེ། མིག་རྒྱང་རིང་པོ་དང་། བློ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་ང་ཚོས་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་ནི། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཙམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་དགོས་པ་ཡིན།
དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཚོས་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཆེ་མཐོང་དང་། ཤ་ཚས་བློས་བསྐུལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གོ་ས་ལེན་བཞིན་པ་དེར་ཆར་བ་ཆུ་གྲོགས་དང་། ཉི་མ་མེ་གྲོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། རིམ་གྱིས་ཨ་རི་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སེར་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་ཚོས་ཀྱང་རང་ཉིད་སྡོད་སའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་གིས་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་དུ་གྱུར་པའི་སྐད་དང་ཡི་གེར་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབས་དང་། བརྩི་འཇོག་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་ངེས་པར་སྤེལ་དགོས་པར་འདོད།
དེ་ལྟ་ནའང་འདིར་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཚོས་བརྩམས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་པར་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་གནས་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་ཀྱི། དེ་ཉིད་སྤངས་ཏེ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་དང་། ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལུང་ཉི་འཚེ་བ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་བྲིས་ཚེ། སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་ཇེ་ཆུང་དུ་མི་གཏོང་བའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་འཕགས་བོད་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་སྤྱི་སྐད་གསེར་འདྲ་བ་ལས་གྲུབ་པའི་རིག་གཞུང་གཏོས་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་བསླབ་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་དང་། ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་པའི་ཕ་མེས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་ཉམས་ཉེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་སུ་སྒོ་ཀུན་ནས་འབད་པར་རིགས་སོ། །
འོ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བྷོ་ཊའི་སྐད་ཡིག་ཉིན་མོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་སྐད་ཉི་འཚེ་བའི་ངོ་བོར་བྲིས་པ་ལ་དགག་པ་མཛད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་མི་འགལ་ཏེ། ལ་དྭགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྷོ་ཊའི་སྐད་ཡིག་ཏུ་འབོད་པ་དེའི་བརྡ་སྤྲོད་མཐའ་དག་ནི། དེང་སང་འབྲུག་པ་ཚོས་ཕྱིའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་། ནང་གི་བརྡ་སྤྲོད་འབྲུག་པའི་ཁ་སྐད་རང་གིས་བྲིས་པའི་ “ རྫོང་ཁ་ ’’ དང་། བལ་ཡུལ་ནས་འདོན་བཞིན་པའི་ “ རྟ་མང་གི་ཚགས་ཤོག་ ’’ སོགས་དང་ཡེ་ནས་མི་འདྲ་བ་ནི་ལ་དྭགས་མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭའི་ཟླ་རེའི་རྩོམ་རིག་གི་གསར་ཤོག་ལ་གཟིགས་དང་ཤེས་སོ། །
༢} སྐད་ཡིག་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་མིག་དཔེ།
དྲྭ་ལམ་གྱི་མྱུར་ཚད་བརྒྱུད་ནས་གནའ་དེང་རིག་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་དར་བའི་དུས་སྐབས་འདིར། ང་ཚོ་བོད་པ་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོད་རིགས་འབྲུག་པ་དང་། ལ་དྭགས། མོན་པ། སྤི་ཏི། ཁུ་ནུ། གློ་བོ། དོལ་པོ། ཝ་ལུང་། འུམ་ལ། སྙེ་ཤངས། ཤར་པ། རྟ་མང་སོགས་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཞིས་ཁྱིམ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད། སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་བརྡ་སྤྲོད་དང་མཐུན་པར་རྒྱུད་འཛིན་དང་། དར་སྤེལ་བྱ་རྒྱའི་འགན་འཁྲི་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་རན་ནོ། །
འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟས་ཚེ། རང་གིས་འཇོན་ན། སྐད་ཡིག་རྒྱུད་འཛིན་ནི་ཧ་ཅང་སླ་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་གིས་བོད་སྐད་བཤད་རྒྱུ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་འབྲི་ཀློག་དང་། བཤད་ཉན་རང་སྐད་ཐོག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། ཕ་རན་སིའི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་སྤྱོད་སྒོ་ཇ་ཅང་ཆེ་གྲས་ཤིག་མ་ཡིན་ནའང་། གཙོ་བོ་ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོ་དང་། དེའི་ཁོར་ཡུག་བརྒྱུད་མྱི་རང་ངོས་ནས་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྩེ་ཞེན་དང་། གཙི་འཇོག་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་གཞན་གྱི་བཙན་གནོན་དང་། སྒེར་གཅོད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ལས་ཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་འཛམ་གླིང་ན་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཇེའུ་མི་རིགས་ནི་བཤད་ཅི་ལ་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་རྒྱ་གར་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང་ཨིན་ཇིའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་མི་རབས་འགར་ལུས་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱིས་རང་གི་སྐད་ཡིག་དོར་མེད་ལ། ངོ་བོ་གྲངས་མང་ལ་ནང་དོན་གཏིང་ཟབ་པའི་རང་གི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དེ་བས་ཀྱང་བརྗེད་མེད། འདི་ནི་ང་ཚོར་མཚོན་ན་སེམས་ཤུགས་ལེན་སའི་མིག་དཔེ་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
༣} མཇུག་གི་རེ་ཞུ།
དེས་ན། ཁྱེད་རང་ཕ་མ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། རང་གི་ཕྲུ་གུ་མི་རིགས་གང་ཞིག་བཟོ་མིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་བརྗེད་རོགས། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཤོག་ལེབ་གཅིག་དང་། མྱུ་གུ་གཅིག་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་མ་བརྗེད་རོགས། མདོར་ན། མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་ལ་ཤ་ཚ་མེད་པའི་ཕ་མ་ཚོས། ཕྲུ་གུ་ག་ཚོད་སྐྱེས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ཡང་ཞར་ལ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །
དེས་ན་ངས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་སྐད་ཡིག་འདིའི་ཐད་ནས་ང་ཚོ་དང་ལས་དབང་གཅིག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཡོངས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ཁྱེད་ཅག་རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་ཚེ། བུ་ཕྲུག་ཚོར་ངེས་པར་སློབ་དགོས་པ་ནི་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཡིན། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ནང་པའི་རིག་གནས་དང་། ནང་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་དུ་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དབང་ལ་ཤ་ཞེན་ཕྲན་བུ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ངེས་པར་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ལ་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཚད་ལྡན་ཞིག་བསླབ་རྒྱུ་ཐུགས་ལ་འཛིན་རོགས། བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འདི་དང་། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་གཏིང་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་སྒོ་ཀུན་ནས་བསྐྱབ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པ་ཅིས་ཀྱང་ཐུགས་ལ་འཛིན་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །
མཆན། གོང་བཀོད་རྩོམ་ཡིག་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལས་འདི་ག་གསར་ཁང་གི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ།
