རྒྱ་གཞུང་ལ་ད་དུང་སྟོང་བསམ་ཅི་ཞིག་བཅང་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་དམ།

དེ་རིང་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཡོད་ན་ཁོ་པས་སླར་ཡང་བཙན་པོའི་དཔའ་སྙིང་གི་བྲང་གཞུང་ཕྱི་རུ་ངོམ་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་འདི་དག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་རྒྱག་ངེས་རེད་ལ། དེས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལའང་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ངེས་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་དེ་རིང་ཁོ་པ་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མེད་ཙང་། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དེའང་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུའི་གོང་གི་བྱིས་པ་དམར་འབྱར་དེའི་ངང་ཚུལ་རང་ལས་འཚར་ལོངས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱུང་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟའི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་སྐྱོང་པ་ཚོར་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི་རིག་སྟོབས་དེ་ཞན་པས་རེད།

 ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པའི་དུས་མཇུག་ཏུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པ་ཤེས་མ་ཐག་དམག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མེད་པའི་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དེ། ད་ལྟ་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་བཞིན་དུ་མངོན་གྱུར་བྱུང་བས།  ཁོ་པའི་དཔྱོད་ཤེས་རིག་སྟོབས་ཀྱི་བློ་ནུས་དེ་མི་མང་ཁྲི་སྟོང་དུ་མའི་གཙོ་འཛིན་ཞིག་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ལྡན་པའི་རྭ་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད། ཁོ་པའི་རྗེས་འབྲང་པ་ཚོས་ཀྱང་གནད་དོན་དེར་གདེང་འཇོག་གིས་སྦྲུལ་གསོད་དགོས་ན་སྦྲུལ་མགོ་རྫོག་དགོས་པའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུའང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཚན་དམོད་ཞུ་ཐབས་བྱས་ཡོད།

འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་དབང་ཡོངས་རྫོགས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཐོག་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་བཀའ་ཁྲིར་ཕུལ་ཟིན་པ་མ་ཟད། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་རྒན་བྱིས་ཚང་མས་སྔར་ལས་ཡར་ལངས་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཇེ་བརྟན་དང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ༸གོང་ས་མཆོག་མ་བཞུགས་ན་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མཇུག་སྡོམ་རྒྱག་བཞིན་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་དག   དེ་རིང་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་མདུན་སར་ཇི་འདྲའི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཨང་། དེ་ནི། དེ་རིང་གི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁ་ཆེ་ཤོས་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་རྒན་རབས་པ་ཚོས་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་སྐུ་ལས་དཔག་མེད་སྐྱོན་པའི་ཕྱག་རྗེས་ཕྱིར་མངོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། གཡོ་རྫུན་དང་ཧམ་འཕྲོག་ལ་གོམས་བྱང་ཆེ་བའི་རྒྱ་གཞུང་ལ་ད་དུང་སྟོང་བསམ་ཅི་ཞིག་བཅང་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་དམ། ངས་བསམ་ཚོད་བྱས་ན་དེ་ནི་བོད་རིགས་ཞེས་པ་དེ་གོ་ལ་འདི་ནས་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་སྟོང་རྒྱུའི་སྟོང་བསམ་དེ་རེད་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་གདམ་ག་ཞིག་མེད་པ་དེ་ཡང་ད་གཟོད་ཁོ་པ་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ཡོད། 

དེ་བས་ན་ད་ལྟའི་སྟོང་བསམ་དེ་སྟོང་བསམ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་ར་འཕྲོད་མ་བྱུང་བར། སྟོང་བསམ་དེ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་དུ་བྱ་ཐབས་འགའ་ཞིག་སྔར་ལས་ཇེ་བཙན་དང་ཇེ་རྩུབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི། འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་དུ་བཅངས་པའི་སྟོང་བསམ་དེ་སྟོང་བསམ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་གོ་བརྡ་མཛུབ་བཙུགས་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་བའི་དེ་རིང་ལ་ཐུག་གི་བར། དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ནས་སྤེལ་མྱོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་ལས་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

འོ་ན། ད་ལྟ་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཆང་བཞིན་པའི་སྟོང་བསམ་དེ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཆེད་དུ་བྱ་ཐབས་གང་ཞིག་སྤྱོད་སྲིད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉིན་ཤས་གོང་དུ་དབུས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གི་འགན་འཛིིན་གཞོན་པ་ཀྲུའུ་ཝེན་ཆོན་གྱིས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་མེད་པ་བཟོས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་དགོས་^༡ཞེས་པ་དེ་རེད། ཁོ་པས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ཁུལ་བྱས་རུང་། དེ་ནི་མིང་ཚིག་གསར་པ་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ནི་སྔ་ས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་ཞིག་རེད།

དེ་ནི། དཔེར་ན་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་ནང་ཅང་ཙེ་མིན་གྱིས་ནུབ་རྒྱུད་ཐོན་བསྐྱེད་ཆེན་མོའི་ལས་འགུལ་ཞེས་པ་དེ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་རུང་། དོན་དངོས་ཐོག་དེ་ནི་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་དུས་སྐབས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའིི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བས་ན་གནད་དོན་འདི་ཚོའི་རིགས་ནི་དགོས་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དེ་དངོས་སུ་ཚིག་ཟིན་ལ་གསལ་འདོན་བྱས་མ་བྱས་ཙམ་ལས་ནང་དོན་ནི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

གང་ཡིན་ཟེར་ན་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པའི་ཕུགས་དམིགས་ནི། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཏན་ཡལ་ཐུབ་ཆེད་རེད། དེ་བས་ན་སྲིད་བྱུས་འདི་ནི་མིང་ཚིག་གསར་པ་ཙམ་ལས་རྒྱ་གཞུང་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་ཉ་མོ་མ་ཟིན་པ་མ་གཏོགས་མཚོ་མཐའ་མ་བསྐོར་བ་མ་རེད།   

དཔེར་ན། དེའི་ཤེས་བྱེད་ནི་བོད་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་བརྟན་བརླིང་ཐུབ་དགོས་ན། བོད་མིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཚུལ་དེ་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པ་དེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཤེས་རྟོགས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་སྟབས། ནུབ་རྒྱུད་ཐོན་བསྐྱེད་ཆེན་མོ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བའི་ལོ་དེར། མདོ་སྨད་མཚོ་ཤར་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དགོན་ལུང་རྫོང་ཁོངས་གཡུ་རྙིང་དགོན་དུ་རང་ལུགས་ཆོས་འཆད་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་སྐུ་བགྲེས་པ་ ༥༢ ནང་ནས་ ༤༩ རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་བཀའ་དྲག་པོའི་འོག ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལས་གནས་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རྩ་དགོངས་ཞུ་རུ་བཅུག་ཡོད་^༢པ་མ་ཟད།  དགོན་པའི་ནང་དུ་དགེ་འདུན་པའི་གྲངས་འབོར་ཚད་བཀག་བཟོས་པ་དང་། དགོན་པ་དང་དགོན་པའི་དབར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུག་མི་ཆོག་པ། ཐ་ན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གྱི་བྱ་གཞག་ཀྱང་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་དགོན་པ་རང་དབང་རང་བདག་གི་དབང་ཆ་ཞེས་པ་སྲོག་མེད་བེམ་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་^༣པ་བཅས་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་རེད། ད་དུང་མི་འབོར་སྤོ་ཞུགས་དང་འབྲོག་ས་གནས་སྤོ་མི་ཆོག་པ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་དག་གིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚད་ནི་གུས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གཞན་དུ་བཀོད་ཡོད་པས་འདིར་བསྐྱར་བཤད་བྱས་མེད། 

གལ་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་བོད་མི་རིགས་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་གཏོང་འདོད་མེད་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་རྣམ་དེ་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ལས་འབུར་དུ་ཐོན་རྒྱུར་དམངས་ཀྱི་འཚོ་གནས་ལེགས་འགྱུར་གྱིས་ཕྱུག་འགྱུར་ལམ་དུ་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་རྒྱུའི་སླད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། ད་བར་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དེ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ཡར་སྔོན་གྱི་འཚོ་གནས་ལས་ཀྱང་བརྟན་ལྷིང་མེད་པར་གྱུར་ཡོད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གིས་ལན་པ་ཡིན་ནམ།

གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་དོན་དེ་བོད་མི་རིགས་ཤུལ་མེད་དུ་བཟོ་རྒྱུའི་དོན་དུ་མིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་རྣམ་འབུར་ཐོན་ཡོང་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་རང་དབང་ལ་འགོག་སྲུང་བྱེད་དོན་དེར་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་ཇི་ལྟར་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ལན་གྱིས་དབུལ་བའི་དྲི་བ་དེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་ཤུལ་མེད་བཟོ་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་སྔོན་ཚུད་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མཛུབ་མོས་རི་སྟོན་ལྟར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།

 འོ་ན་ཀྲུའུ་ཝེན་ཆོན་གྱིས་ད་ཐེངས་ཚིག་ཟིན་ལ་དངོས་སུ་གསལ་ཁ་གཏོད་པ་དེས་གང་ཞིག་མཚོན་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། དེས་བཟང་ཕྱོགས་ནས་བོད་གཙོས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཤུལ་མེད་དུ་གཏོང་རྒྱུར་སྤེལ་བཞིན་པའི་དེ་སྔའི་སྲིད་ཇུས་དག་གིས་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཐོན་མེད་པའི་བདེན་དཔང་བྱས་པ་རེད་ལ། ང་ཚོ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚོས་རང་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས་དེ་ཡང་མཚོན་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ནི་བོད་གཙོས་པའི་གྲངས་ཉུང་རྣམས་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་བྱ་ཐབས་དག་སྔར་ལས་ཇེ་བཙན་དང་ཇེ་རྩུབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་རེད།

 འོན་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་དུ་བཟོ་བའི་སྟོང་བསམ་དེ་ནི་གཉིད་མ་ཉལ་གོང་གི་རྨི་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་རུང་། རང་ཕྱོགས་ནས་སྣང་འཇོག་མ་བྱས་པར་ལྷོད་གཡེངས་དུ་ཤོར་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་རི་བོང་ཐལ་བར་བརླག་པའི་དཔེ་ཟླར་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན། དཔེར་ན། ཉེ་སྔོན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་བོད་རིགས་ངོ་ཤེས་ཤིག་གིས་ང་ལ་དཔེ་དེབ་ཅིག་གཡོར་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན་བྱུང་། ངས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པར་ཁོ་པས་བརྗོད་རྒྱུར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རྣམས་ཡར་མར་མེ་འཁོར་ནང་འགྲོ་དུས་དེབ་ཀློག་པ་ལས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མི་འདུག དེར་བརྟེན་སོ་སོ་ཡང་དེབ་ཅིག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་རྒྱུ་མེད་ན་ཅུང་ངོ་ཚ་བོ་འདུག་ཟེར། ད་དུང་ཁོ་པས་བརྗོད་རྒྱུར་དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་མང་ཆེ་བས་གང་བྱས་པ་དེ་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག མི་མང་པོའི་ནང་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ག་ཚོད་མཁྲེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་མང་བ་དེས་གང་བྱས་པ་དེ་བྱ་དགོས་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་རེད་འདུག་ཟེར། སྐད་ཆ་དེ་གོ་མ་ཐག་ངའི་ཡིད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོར་སྣང་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་མོད། ཉིན་ཤས་རྗེས་སྐད་ཆ་དེར་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་ད་གཟོད་ངས་གཞི་ནས་སྐད་ཆ་དེའི་ལྗིད་ཁོག་ཤེས་ཚོར་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྐད་ཆ་དེ་ད་ལྟ་ངའི་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག  

དེ་བས་ན་ཉམས་མྱོང་དངོས་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་མཚོན་འདིའི་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ནི། རང་དབང་དུ་གནས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལའང་གྲངས་མང་མི་རིགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འདི་ལྟར་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་ན། གྲངས་མང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་བཙན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ལ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚད་ནི་ལྡབ་འགྱུར་གྱི་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་རེད།   དེ་བས་ན་མཉམ་འཇོག་བྱ་དགོས་ས་ནི་རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་བསམ་དེ་ནི་ར་མ་བཟི་གོང་ནས་ར་བཟི་བཤད་པ་ཞིག་རེད་བསམས་ནས་སྣང་མེད་དུ་བསྐྱུར་མི་ཉན་པ་དེའོ།

༢༽ བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་བྱ་ཐབས་ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༢ ནང་གསལ།

༣༽རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་བ་ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༧ པར་གསལ།