པེ་ཊར་གྷེལ་མོར་ཡིས་བརྩམས། ཝཱཎ། རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།
ལོ་ངོ་བཞི་རེའི་མཚམས་སུ་ང་ཚོས་རླབས་ཆེན་མཚར་སྡུག་ལྡན་པའི་ཨོ་རྩེད་ལྟད་མོར་དངོས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། རང་ཉིད་ལ་ཆ་མཚོན་ན། འདི་ནི་ངས་རྒྱུན་ལྡན་དགའ་མོས་བྱེད་སའི་རྩེད་མོ་ལས་གཞན་པའི་རྩེད་རིགས་ཁག་ལ་ཡིད་རངས་སྔགས་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་རེད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ཐབས་ཚུལ་ལས་མ་བརྒལ་བའི་ཐོག་ནས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་འབུངས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྩལ་ཤོམ་སྟོན་བྱེད་པའི་རྩེད་རིགས་དག་ནི། ང་ལ་ཆས་རྒྱུས་མེད་པའི་མགོ་རྙོག་ཅན་ཤ་སྟག་རེད།
ལམ་འགྲོ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ་དགའ་བསུའི་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་རྒྱུ་ནི། ངའི་དགའ་ཕྱོགས་ཤིག་རེད། དེར་བརྟེན། མེ་ར་ཐོན་བང་འགྲན་ནང་ཧ་སང་དགོས་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ཡུ་གྷན་ཌེ(Uganda)རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བང་འགྲན་མ་སེཊ་ཕེན་ཀེཔརོཊཀ་(Stephen Kiprotich)ཡི་རྒྱལ་ཁ་ནི་ཁོ་མོ་དང་ཡུ་གྷན་ཌེ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ངས་རྒྱལ་ཁབ་དེར་འགྲོ་སྐབས་ཆེས་ཐོག་མར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པ་ནི། འདས་པའི་ནང་ཡུན་རིང་ཆབ་སྲིད་ཟིང་འཁྲུག་གིས་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱངས་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ལོ་མང་པོ་བཙན་གནོན་འོག་གནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་ཡོད། འདུར་རྒྱུག་འགྲན་མཁན་བུ་མོ་ཆོས་དབྱངས་སྐྱིད་ལ་ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་ཐོབ་པ་ནི་དགའ་འོས་པའི་རྒྱལ་ཁ་གསར་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཐོབ་པའི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཨོ་རྩེད་རྟགས་མ་དེ་ཆགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རྟགས་མ་རེའུ་མིག་གི་ཐོ་གཞུང་ནང་བོད་ཅེས་པ་མེད་པས། ཆོས་དབྱངས་ཀྱིས་ཡིན་ཅིག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་གི་ཆེད་དུ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་དགོས་པ་རེད།
ཆོས་དབྱངས་སྟེགས་བུའི་སྟེང་རྟགས་མ་ལེན་པར་ལངས་སྐབས། ངས་བསམ་བློ་འཁོར་པ་ནི་ཁོ་མོའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་དོན་དངོས་ཐོག་བོད་མི་རིགས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚོན་ནམ་སྙམ། ངས་རྟག་ཏུ་མི་འབོར་ལ་གཞིག་པའི་རྟགས་མ་གུང་སྒྲིག་བྱས་པའི་རྟགས་མ་རེའུ་མིག་དེ་གདམ་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཤམ་བཀོད་རེའུ་མིག་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་ལྟར་རྩེད་རིགས་ཀྱི་བརྗིད་ཉམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེའུ་མིག་འདིས་སྟོན་གྱི་ཡོད། འདིར་ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ཐུབ་པ་ནི། དམའ་འབེབས་སོགས་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩེད་འགྲན་ཆེན་མོ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ང་ལ་བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་མི་འདུག་མོད། གལ་ཏེ་འགྲན་བསྡུར་དེ་སོ་སོའི་འདོད་མོས་ལྟར་འགྲན་གྱི་ཡོད་ཚེ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རེའུ་མིག་འདིའི་ནང་གོ་ས་ཞིག་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་རེད་དམ།
རེའུ་མིག་ ༡། ཕྱི་ ༢༠༡༢ ལོའི་ཨོ་རྩེད།
|
རིམ་པ།
Rank
|
མི་འབོར་ས་ཡ་ལ་གཞིགས་པའི་རྟགས་མ།
Medals/Million population
|
|
1 ཇརེནཌེ་(Grenada)
|
37
|
|
2 བྷཧ་མས་(Bahamas)
|
13
|
|
3 ཇམེཁ་(Jamaica)
|
10
|
|
4 ནེའུ་ཛེལནཌེ་(New Zealand)
|
8
|
|
5 ཊེནེཌཌེ་དང་ཊོ་བྷ་གོ(Trinidad and Tobago)
|
5.70
|
|
6 ཧན་གྷརེ་(Hungary)
|
4.5
|
|
15 དབྱིན་ཡུལ།
|
3
|
|
[?? བོད།
|
???]
|
|
42 ཨ་རི།
|
1
|
|
67 རྒྱ་ནག
|
0.2
|
|
85 རྒྱ་གར།
|
0.01
|
ཆོས་དབྱངས་ཀྱིས་སེར་གྱི་རྟགས་མ་ཐོབ་མཁན་ཨེལེན་ལཤེམནོཝ་ (Elena Lashmanova) ཡི་ཆེད་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བར་ཉན་སྐབས། ངས་སེམས་ནང་དྲི་རྟགས་ཤིག་འཁོར་བ་ནི། བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་རིགས་ལྟད་མོ་བ་ཚོའི་སེམས་ནང་ཅི་ཞིག་འཁོར་གྱི་ཡོད་དམ་སྙམ། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕར་ཚད་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་རུང་། ཅིའི་ཕྱིར་འཛམ་གླིང་གིས་དོ་འཁུར་མི་བྱེད་པའང་བསམ་བློ་འཁོར་ངེས་རེད།
ངས་རེའུ་མིག་གཞན་ཞིག་བསམ་བློར་འཁོར་བྱུང་པའི་ནང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་འབོར་ལ་གཞིགས་ཏེ། དྲག་གནོན་དང་གདུག་རྩུབ་ལ་བོད་མི་ཚོས་ངོ་རྒོལ་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་འཕེལ་ཚད་ནི་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པ་སྟོན་ཐབས་བྱས་པ་རེད། འདིར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་ཨོ་རྩེད་མཇུག་བསྡོམས་བར་དུ་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་(གྲངས་ཚད་ ༤༨ ལ་སླེབས་ཡོད་)ཇི་བྱུང་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་པ་ཡིན། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་ནི་བོད་མི་ 100,000 (བོད་མི་འབོར་རགས་རྩིས་ས་ཡ་དྲུག་རེད་)འབུམ་རེར་མི་ 0.8 ཡི་གཞིར་བཞག་བྱས། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་གཤམ་གསལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་འབོར་དང་མཚུངས་བསྡུར་བྱས་པའི་རེའུ་མིག་ནི།
རེའུ་མིག་༢། འཆར་ཟིན་གྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག
(ཕྱི་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༢ གོང་གི་བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད།)
|
ཟུར་བཏོན་རྒྱལ་ཁབ།
Selected country
|
མི་འབོར་རཌ་རྩིས།
Approx Population
|
འཕེལ་ཚད་འབུམ་རེར་གཞིཊ་པ།
Rate/100,000
|
འཆར་ཟིན་གྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ།
Projected self-immolation
|
|
རྒྱ་ནག
|
1,300,000,000
|
0.8
|
10,400
|
|
རྒྱ་གར
|
1,200,000,000
|
0.8
|
9,600
|
|
ཨ་རི
|
310,000.000
|
0.8
|
2,480
|
|
ཨེཌོ་ནེཤི་ཡ
|
230,000,000
|
0.8
|
1,840
|
|
བྷརཛེལ
|
190,000,000
|
0.8
|
1,520
|
|
དབྱིན་ཡུལ
|
62,000,000
|
0.8
|
496
|
|
ལྷོ་ཨཕྷེ་རི་ཀ
|
50,000,000
|
0.8
|
400
|
|
ཁེ་ན་ཌ
|
34,000,000
|
0.8
|
272
|
|
བལ་ཡུལ
|
30,000,000
|
0.8
|
240
|
|
ཨོས་ཊེལ་ཡ
|
22,000,000
|
0.8
|
176
|
|
ཏུ་ནེ་ཤི་ཡ
|
10,000,000
|
0.010
|
1(80)
|
|
བོད
|
6,000,000
|
0.8
|
48
|
འཆར་ཟིན་གྱི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད། རང་ཉིད་ལ་ཆ་མཚོན་ན། རེའུ་མིག་འདིས་བོད་ནང་ཇི་ཙམ་གྱི་བཟོད་གླགས་བྲལ་བའི་གདུག་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་པོར་སླེབས་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་དེ་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མི་ཁྲི་གཅིག་ (༡༠༠༠༠) གམ་རྒྱ་གར་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་ (༩༠༠༠) ཙམ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་ཞིག་གི་ཆེད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་དང་། གཞན་ཡང་། གལ་སྲིད་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ (༢༥༠༠) འམ་དབྱིན་བ་ལྔ་བརྒྱ་ (༥༠༠) ཙམ་གྱིས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གདུག་སྤྱོད་ཐོག་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཡོད་ཚེ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོས་རྣམ་འགྱུར་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྟོན་སྲིད་དམ་སྙམ་པའི་མནོ་བསམ་འཁོར་ཡོད་ངེས་རེད། ངས་རེའུ་མིག་ནང་ཊུའུ་ནེ་ཤི་ཡ་བཀོད་ནས་བོད་ནང་གནར་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་ཊུའུ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་བྱུང་པ་ལས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཛ་དྲག་ཆེ་བ་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད། འདིར་ངས་མོཧམདྷ་བྷོཨཛེཛེ་(Mohamed Bouazizi) ཡི་དཔའ་ངར་དང་། ཊུའུ་ནེ་ཤི་ཡའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུན་རིང་མྱངས་པའི་དཀའ་སྡུག་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་གང་ཡང་མེད། བོད་མི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་ལ་གཞིག་ན་ཊུའུ་ནེ་ཤི་ཡ་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གྲངས་ཚད་ ༨༠ ཆགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
འདིས་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ནི་བོད་ནང་གི་དོན་རྐྱེན་གྱི་བྱུང་རྐྱེན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་པེ་ཅིན་གྱིས་ད་དུང་ཡང་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་པེ་ཅིན་གྱིས་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར་‘ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་’ཞེས་མ་ཉེས་ཁག་གཡོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ནི། གདུག་རྩུབ་སྲིད་བྱུས་གཅིག་ཐོག་གཉིས་བརྩེགས་ཀྱིས་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་བྱུང་རྐྱེན་ལ་ཕར་བསྣོན་བྱེད་པ་རང་རེད། ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོས་ཀྱང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་བྱུང་སྲིད་པའི་ཞེ་སྣང་དང་རེ་དོགས་ཀྱིས། མིག་གཉིས་ཞར་བ་དང་མགོ་བོ་སྒུར་ནས་སྡོད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་མུ་མཐུད་ནས་སྟོན་བཞིན་ཡོད།
པེ་ཅིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་འཕོ་འགྱུར་འབྱུང་སྲིད་པའི་རེ་བ་ཡོད་དམ། ང་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད། བོད་ནང་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་ཚད་ཇེ་མཐོ་དང་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་ངེས་རེད། གལ་ཏེ་པེ་ཅིན་གྱིས་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བཅོས་མ་བཏང་བར་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་སྲིད་དམ། རེའུ་མིག་ ༢ པ་འདི་ལོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་རྗེས་སུ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་དམ།
སྒྱུར་པ་བོའི་མཆན།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་རྩོམ་པ་པོ་པེ་ཊར་གྷེལ་མོར་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཕ་ཡུལ་དྲ་རྒྱར་(མ་རྩོམ་)སྤེལ། ཁོང་ནི་བོད་གནས་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་ཡུན་རིང་ནས་བོད་མིའི་ཆེད་དཔལ་འབྱོར་མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཞིག་རེད།
