ཨ་རིའི་གསང་བ་བཤད་ཡོད་ཟེར།

ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཟུར་པ་ཞིག་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཆེ་ཁག་ནང་ལྐོག་འཛུལ་བྱས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་དབྱིན་ཇིའི་གྷ་ཌེན་(Guardian)གསར་ཤོག་སྟེང་གསར་འགོད་པ་གྷུ་ལུན་གྷི་རིན་ཝལ་ཌི་ ( Glenn Greenwald)ལགས་ཀྱིས། ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཆེད་མཁས་པའི་ལས་རོགས་ཟུར་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆོད་གན་ལས་བྱེད་སི་ནོལ་ཌིན་ ( Edward Snowden)གྱིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཇའ་ཤེལ་(Prism)ཞེས་པའི་ལས་འཆར་འོག མི་མང་གི་ཁ་པར་དང་དྲ་རྒྱའི་ཡིག་ཚགས་སོགས་ལ་ལྐོག་ཉན་ལྐོག་ལྟ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་སྤེལ་ཡོད་འདུག

སྐུ་ཞབས་སི་ནོལ་ཌིན་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། འཇའ་ཤེལ་ཞེས་པའི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ཁ་པར་ནང་གི་མི་སྒེར་སྐད་ཆ་དང་དུས་ཚོད། ས་གནས་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འཇའ་ཤེལ་ཞེས་པའི་ལས་འཆར་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཞིབ་བཤེར་དྲ་གནས་གྷོ་གྷིལ་(Google) དང་ངོ་དེབ་(facebook)། མཡེ་ཁུ་རོལ་སོ་ཧྥི་ཊི་(Microsoft) ཡཱ་ཧོ་ (Yahoo) ཊི་བི་ཊིར་ ( Twitter) བཅས་ནང་དུ་ལྐོག་ཉན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག 

ངོ་དེབ་དྲ་ཚིགས་གསར་གཏོད་པ་ཛོ་ཁུ་ཀེར་སྦེར་ཁུ་(Mark Zuckerberg)ལགས་ཀྱིས་ངོ་དེབ་འཇའ་ཤེལ་ལས་འཆར་ཞེས་པའི་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད། སི་ནོལ་ཌིན་གྱི་སྐད་ཆ་དེར་ངོས་ལེན་རྩ་བ་ནས་མེད་སྐོར་གསར་འགོད་པར་བརྗོད་འདུག དེ་དང་མཉམ་དུ་གོང་གསལ་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་ཀྱང་། ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོང་ཚོའི་བརྒྱུད་ལམ་ནང་ཐད་ཀར་འཛུལ་བཅུག་མེད་ལ་འཇའ་ཤེལ་ལས་འཆར་ཟེར་བ་ཞིག་ད་སྔ་གོ་ཡང་མ་མྱོང་ཚུལ་བརྗོད་འདུག

སི་ནོལ་ཌིན་གྱིས་ཁོ་རང་གིས་ཨ་རིའི་གསང་བ་དེ་ཕྱི་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་དོན་སྐོར་གསར་འགོད་པར་བརྗོད་དོན། “ གཉའ་གནོན་འོག་གི་མི་མང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་ཐབས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་པའི་འོས་འགན་ང་ལ་ཡོད། གལ་སྲིད་ངས་ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་བཟའ་ཟླའི་ཁ་པར། གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་དང་དེའི་གསང་གྲངས། ཁ་པར་ཨང་གྲངས་འཛིན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁ་པར་གྱི་སྟེང་ནས་ཕན་ཚུན་གྱི་སྐད་ཆ་ཅི་བཤད་སྒྲ་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ང་རང་འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་ནང་དུ་སྡོད་འདོད་གཏན་ནས་མ་བྱུང་སྟབས་གསང་བ་དེ་མི་མང་ལ་བཤད་པ་ཡིན” ཞེས་སོགས་བརྗོད་འདུག

འཇའ་ཤེལ་ལས་འཆར་ཞེས་པ་དེ་ནི། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་བྷུ་ཤི་(W.Bush)ལགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་གསང་མྱུལ་རྟོག་ཞིབ་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ལས་འཆར་ཞིག་ཡིན་འདུག ན་ནིང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་རྩ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་བསྐྱར་འཕར་འགྱངས་བྱས་ཡོད།

ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེའི་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་དོན་ལྟར་ན། འཇའ་ཤེལ་ལས་འཆར་དེ་ནི། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཁྲིམས་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་གཟབ་ནན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པའི་ལས་འགུལ་ལ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། མི་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མི་མང་གི་ཁ་པར་ལ་ལྐོག་ཉན་བྱེད་རིགས་བྱུང་མེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག་

ཝ་ཤིན་ཊོན་ཆ་འཕྲིན་(The Washingtonpost)གསར་ཁང་གིས་གིང་གི་གནད་དོན་དེའི་སྐོར་ལ་བསམ་ཤོག་བསྡུས་པ་ལྟར་ན། ཨ་རིའི་མི་མང་བརྒྱ་ཆ་ ༦༢ ཀྱིས་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་མི་མང་གི་བདེ་འཇགས་ཆེད་ཁ་པར་ལྐོག་ཉན་བྱས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་མི་མང་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མི་ཐང་ཐོབ་ལྷན་ཚོགས་གཉིས་གཙོས་ཚོགས་པ་གཞན་དག་གིས་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཁ་པར་ལྐོག་ཉན་དང་མི་སྒེར་གྱི་གསང་བར་ལྐོག་ལྟ་བྱས་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གསང་བ་བཤད་མཁན་སི་ནོལ་ཌིན་ལགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་རང་དབང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་མའི་བྱུང་སྟངས་ནི། ཟླ་སྔོན་མའི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སི་ནོལ་ཌིན་ཧོང་ཀོང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན་པ་ལྕམ་ལོ་རཱ་(Laura Poitra) ལགས་དང་ཐུག་འཕྲད་སྐབས། ཁོང་མོས་གྷ་ཌིན་གསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་གཉིས་འཁྲིད་ཡོང་སྟེ། སི་ནོལ་ཌིན་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པའི་ལན་དུ་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག ཁོས་ད་དུང་། ཧོང་ཀོང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཁོ་རང་ཧོང་ཀོང་ལ་ཡོང་སྟེ་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཕྱི་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སོགས་བརྗོད་འདུག

གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། དེ་སྔོན་ཨ་རི་དང་ཧོང་ཀོང་བར་ཉེས་ཅན་ཕན་ཚུན་རྩིས་སྤྲོད་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད་པ་དེ་ལག་སྟེར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཐེངས་འདིར་ཧོང་ཀོང་གཞུང་གིས་སི་ནོལ་ཌིན་འཛིན་བཟུང་གིས་ཕྱིར་ཨ་རིར་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ད་སྔ་རྒྱ་ནག་གིས་སྐད་ཆ་གང་ཡང་བཤད་མེད་ཀྱང་། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་གིས་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཧོང་ཀོང་གིས་ཁོ་ཨ་རིར་ཕྱིར་སློག་བྱེད་ཐུབ་མིན་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད་འདུག ད་སྔ་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཧོང་ཀོང་ལ་ཁོ་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་བཤད་མི་འདུག