བཅའ་ཁྲིམས་ཁོག་སྟོང་དང་གྲོས་ཆོད་རུལ་པ།

                   ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པར་ཕུལ་བ།

རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།

            འདས་པའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རིགས་ཞེན་ཅན་དུ་མས་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ་ཐད་ལས་འགུལ་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བརྩམས་དང་རྩོམ་མུས་སུ་ལགས་པ་ནི་ཆེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱ་ཡུལ་ཞིག་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གནད་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ “ ང་ཚོ་འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཡོན་ཏན་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དབྱིན་ཇི། ཧིན་དྷི། དེ་མིན་གྱི་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་དེ་ཚོའི་གྲས་སྐད་ཡིག་དེ་ག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། སློབ་ཚན་གཞན་དག་ཚང་མ་སོ་སོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས། དེ་བྱུང་ན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་རེད། དེས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་ཕན་གྱི་རེད། བོད་པའི་རྣམ་པ་ཟིན་རྒྱུ་ལ་དེས་ཕན་གྱི་རེད། ”ཅེས་གསུངས་ཡོད།

གནད་དོན་འདིའི་ཐད་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ལན་གཅིག་ཙམ་མིན་པར། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་ཡས་མས་ནས་བཀའ་བསྩལ་རིམ་པར་བྱུང་པ་མ་ཟད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་གསུམ་པའི་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་གསེས་བརྒྱད་པར་ཡང་།  “ གཞི་འབྲིང་མཐོ་གསུམ་གྱི་གཞུང་སྒེར་གྱི་གཏན་སློབ་དང་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་དང་། སློབ་ཚན་རྣམས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ། ” ཞེས་འཁོད་ཡོད། དེ་བཞིན་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་ནང་སྐོང་འཚོགས་གནང་བའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་དང་པོའི་ནང་གསེས་ཅ་བ་ལའང་། “ དབྱིན་ཡིག་ནང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད། རྒྱལ་རབས། འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སོགས་ཡིག་ཆའི་རིགས་བོད་ཡིག་བཅས་སུ་ཕབ་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་འདི་གཉིས་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་ནས་འགན་ཁུར་བྱ་རྒྱུ།” ཞེས་གྲོས་ཆོད་བྱུང་འདུག

བརྒྱ་ལ་བཤད་ཀྱང་ང་ཚོས་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་གི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཚེ། གོང་གསལ་༸རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རེ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲུ་དོན། ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད་རྣམས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། བོད་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་བརྡས་སྲོག་ཤིང་བྱས་པའི་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཞིག་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་པ་ལས། དེ་མིན་ང་ཚོས་རྩ་བ་བོར་ཏེ་ཡལ་ག་ཅི་ཙམ་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཤི་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ངེས་སྟབས། ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བའམ། ཤོད་སྡོད་པ་ལས།  མིག་སྔར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཁོག་སྟོང་དང་། གྲོས་ཆོད་རུལ་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བར་འབད་བརྩོན་དགོས་པ་དེ་རེད།

ནམ་ཞིག་གཞིས་ལུས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོས་རང་དབང་ལུང་པ་ནས། རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་ཀྱང་ནང་འདྲེན་མ་ཐུབ་བམ་ཞེས་འདྲི་དུས། ང་ཚོས་ལན་འདེབས་ཅི་ཞིག་བྱེད་དམ།  སྐད་ཡིག་གི་ནུས་པས་འདང་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཁ་གཡོར་རྒྱུ་ཡིན་ཚེ།  ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ “ ང་ཚོའི་བོད་ཡིག་དེ་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་རེད་དྲན་ཡོང་གི་འདུག  དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་ང་རང་ཚོས་སྔར་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདི་སྟེང་གི་རིག་གཞུང་ཟབ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་དེ་མི་ཐོག་མང་པོ་འགོར་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཡིག་ནང་ལ་བཟོ་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་གསར་པ་འདིའི་ནང་ལ་དེང་སང་གི་སློབ་ཚན་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བོད་ཡིག་ནང་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་གཅིག་དང་བསྒྱུར་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མ་རེད་སྙམ་སྟེ། དེར་ང་ཚོ་གདེང་ཁེལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་རེད། ” ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་རྣམས་རང་སྐད་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ན། རང་སྐད་ཡིན་པས་དོན་ལ་མ་གཏོགས་ཤུགས་རྒྱག་མི་དགོས་པས་ཤེས་སླ་བ་དང་། དབྱིན་སྐད་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ན་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀར་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པས་དཀའ་ངལ་ཡོད་སྐོར་ཡང་བཀའ་གནང་ཡོད།

ད་ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་ཅི་ཞིག་ཤོད་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། མ་གཞི་ད་བར་གླེང་ཟིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཚང་མའི་ཐད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྔ་ཕྱིར་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྩལ་གྲུབ་འདུག་ལ། ལར་ནས་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ ༸ གོང་ས་མཆོག་གིས་ “ ང་ཚོ་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལ་འདི་འདྲ་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་འདི་འཕྲད་ཀྱི་རེད་ཟེར་ནས་གཡུགས་ཞོག་ཅེས་ལབ་ན། གཡུག་བཞག་པ་རང་རེད། ལས་ཀ་འདི་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་འདི་འཕྲད་ཀྱི་རེད་ཅེས་སྐད་ཆ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ཏན་ཏན་རེད། དཀའ་ངལ་དེ་འཕྲད་སོང་ན་སེལ་ཐབས་ག་རེ་འདུག་གམ་ཞེས་ལམ་སང་རིམ་པ་གཉིས་པ་དེར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་འདུག ” ཅེས་ཀྱང་བཀའ་གནང་གྲུབ་པ་མིན་ནམ།

ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་མཆོག་གིས་ “ ཚན་རིག་གིས་གཙོས་པའི་དེང་རབས་ཀྱི་རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་རྣམས་བོད་སྐད་ནང་འགྱུར་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་དང་། སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་ཚན་དེ་དག་བོད་སྐད་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་བཅས་ནི། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་སྐབས་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་༸རྒྱལ་བའི་དགོངས་གཞི་རྨ་མེད་པ་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ད་ཡོད་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དགོངས་དོན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རྩ་དོན་དང་ཆེས་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་བཅས་ཡིན་” ཅེས་སོགས་གསུངས་འདུག  འོན་ཀྱང་ལག་ལེན་དུ་ཁེལ་རྒྱུར་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་དགོངས་པ་གཅིག་མཐུན་ཞིག་མེད་སྐོར་གླེང་ཡོད།

གལ་སྲིད་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་རེ། བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཅས་ཡིན་པའི་རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་རྣམས། རང་སྐད་ཐོག་བསྒྱུར་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་བཞིན་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དུ་མི་འཇུག་པའི་སྲི་ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད་ཚེ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མཁན་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་མིག་བཙུམ་མཁན་གྱི་དོན་གྱི་དགྲ་བོ་དངོས་གནས་པ་དེ་ཡིན་མིན་ཐད། རང་རེའི་གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་རིགས་ཞེན་ཅན་ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་དབྱངས་གཅིག་གིས་ཁ་གྲག་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

མཐའ་དོན་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པ་འཚོགས་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་བཅར་སློབ་དགེ་རྣམས་ཀྱིས་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་གསུང་བའི་རེ་བ་དང་། སྲི་ཞུ་བ་སྐབས་སྔ་མ་ཚོས་ལག་བསྟར་མ་ཐུབ་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲུ་དོན་དང་། ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོའི་གྲོས་ཆོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི། བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཅས་ཡིན་པའི་རིག་གསར་ཤེས་ཡོན་རྣམས་རང་སྐད་ཐོག་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཐད། མི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ནར་གཏོང་དགོས་ཀྱང་། ད་ཡོད་སྐབས་བཅུ་བཞིའི་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་རེ་བ་ནན་གྱིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེ་ཡང་བོད་མི་རིགས་འདི་ཡང་རང་རྐང་ནས་དུས་རབས་གསར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ནང་མཉམ་སྐྱོད་ཐུབ་རྒྱུ་དང་། མི་རིགས་འདིའི་ངོ་བོ་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་རྒྱུན་རིང་འཚོ་གནས་བཅས་ཀྱི་ཆེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་འདིའི་ནང་། དགེ་རྒན་རྣམས་ནི་ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ཁག་ཅིག་ལ་བརྟེན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐད་སོར་མཆིས་པའི་སྐད་ཡིག་གི་གནད་དོན་འདིར་འགན་ཁུར་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ལ། དེ་ནི་མཐར་གཏུགས་ན་མི་རིགས་ཤིག་འཆི་གསོན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་ཅི་ལ་མིན།

ལར་ནས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རང་སྲེག་གི་ཞལ་ཆེམས་ཁྲོད་དུ་ཡང་། སྐད་ཡིག་གི་རང་དབང་གླེང་མཁན་བྱུང་ཡོད་ལ།  ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་རིང་སྒྲུབ་ནུས་པ་དང་། རྗེས་སོར་ནོངས་འགྱོད་སྐྱེས་མི་དགོས་པའི་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་བྱ་བ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲུ་དོན་འདི་བཞིན་ངེས་པར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་འགན་འཁྲི་ཡང་དམིགས་བསལ་ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་གནས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིར་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།   
                                                                                                                                                          

ཁུངས་བཅོལ་ཡིག་ཆ།

༡༽ ཤེས་ཡོན་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་པོད་གཉིས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༣༨ ཐོག་གསལ།
༢༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་གསུམ་པར་གསལ།
༣༽ ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་ཆོད་ལས་གསལ།
༤༽ ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ལྔ་བའི་ཐོག་སྩལ་བའི་འོད་སྡེར་ལས་ཕབ་བཤུས་བྱས།
༥༽ ཤེས་ཡོན་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་གཅེས་བཏུས་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༦ ཐོག་གསལ།
༦༽ ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ལྔ་བའི་ཐོག་སྩལ་བའི་འོད་སྡེར་ལས་ཕབ་བཤུས་བྱས།