བོད་སྨན་ཟེར་བ་ཞིག་གླེང་མི་འདུག་ཟེར།

བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཆུང་གི་མཐོང་ཚུལ་ནང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་རང་མ་གཏོགས་བོད་སྨན་ཟེར་བ་ཞིག་གླེང་སློང་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༡༠ པའི་ལས་ཉིན་ ༢ པའི་ཕྱི་དྲོར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཆེད་འཛུགས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་ཤོག་ངོས་ ༩ ཅན་ཞིག ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་སྤྱི་འཐུས་ཨ་ཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། བགྲོ་གླེང་གསལ་བཤད་མང་པོ་གནང་བ་བརྒྱུད། དེ་རིང་ལས་ཉིན་མཐའ་མའི་སྔ་དྲོར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་ ༤ སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་སོང་།

ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་སྤྱི་འཐུས་ཨ་ཅཱརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་དང་། ཚོགས་དྲུང་སྨན་རམས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལགས། སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་ལགས་བཅས་ནས་འདས་པའི་ཟླ་ ༤ རིང་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་མཐོང་ཚུལ་ཁག་ཅིག་ནི། ༡ ༽ བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ནི་བཀའ་ཤག་གོང་མས་གལ་ཆེར་དགོངས་ཏེ་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཁྲིམས་ཡིག་འཆར་འབུལ་དང་འབྲེལ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་འོག་བཙུགས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་སྨན་ལྷན་གྱི་ངོས་ནས་གསོ་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་། སྨན་སྦྱོར་ཁང་སོ་སོར་ཁྲིམས་སྒྲིག་དགོངས་དོན་དགོས་ངེས་ཞིབ་འཇུག་གནང་སྟེ་ངོས་ལེན་དེབ་སྐྱེལ་གནང་བཞིན་པ་ལྟར། སློབ་གཉེར་ཁང་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་བཞི་དང་། སྨན་སྦྱོར་ཁང་ངམ་སྨན་སྦྱོར་སྡེ་ཚན་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་ལྔ། སྨན་པ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་སྨན་ལྷན་གོང་འོག་ཕྱི་ནང་གི་སྨན་པ་དེབ་སྐྱེལ་ཡོད་པ་ ༤༥༥ བཅས་འདུག གོང་འཁོད་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་གཞུང་གཞིར་བཟུང་ནས་སྨན་པ་དང་སློབ་གཉེར་ཁང་། སྨན་སྦྱོར་ཁང་ཚད་ལྡན་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་བཞིན་པ་སོགས་གསོ་བ་རིག་པ་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོར་ཞབས་འདེགས་གང་ཙམ་བསྒྲུབས་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ལ་མཐའ་མེད་པར་སོང་སྨན་ལྷན་གྱི་ཞུ་སྒོ་ཅི་ཡོད་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་གནང་དགོས་གལ།

༢ ༽ བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་འདས་པའི་ལོ་ ༡༠ ནང་སྨན་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་དབང་ལུང་ཁག་ཅིག་དང་། སྨན་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཟབ་སྦྱོང་བཅས་གོ་སྒྲིག་གནང་སྟེ། སྨན་པ་ཚོར་ཐུགས་ཕན་གང་ཙམ་གསོས་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག

༣ ༽ ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པའི་དབང་གིས་སློབ་གཉེར་ཁང་ཁག་ནས་ཐོན་པའི་གསོ་བ་རིག་པ་ཉམས་ལེན་པ་ཕྱི་ནང་གི་སྨན་པའི་བར་བགྲོ་གླེང་གྲོས་བསྡུར་དང་། ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་བརྗེ་རེས་སོགས་འབྲེལ་བ་གང་ཙམ་མཐུད་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག

༤ ༽ ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་བསྡུས་ར་བ་དང་། སྨན་པ་དཀའ་བཅུ་པ། སྨན་རམས་པ་བཅས་ཀྱི་རྩ་འཛིན་བསླབ་གཞི་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག

༥ ༽ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དགོངས་དོན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་གལ་ཆེའི་སྒྲིག་འཛུགས”བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས”འདི་ཉིད་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་རྒྱུ་ནི་གསོ་རིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་ཆེད་གལ་ཆེར་མཐོང་ལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་དོན་ཕན་ལྡན་པ་གང་ཙམ་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཕན་ཐོགས་གང་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་ཡིན།

༦ ༽ རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནས་གསོ་རིག་ཁྲིམས་མཐུན་ངོས་ལེན་གནང་སྟེ་ལོ་ངོ་གང་ཙམ་ཕྱིན་ནའང་། རྒྱ་གར་དབུས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ད་དུང་གསོ་རིག་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མཐིལ་ཕྱིན་ཞུ་དགོས་འདུག་སྟབས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་། ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་དེ་དོན་འགན་འཁུར་ཆེ་བཞེས་དགོས་གལ།

༧ ༽བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ལ་ད་ལྟའི་བར་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་། བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་། ལྕགས་པོ་རི་དྲན་རྟེན་བོད་སྨན་མཐོ་སློབ། ཝ་ཎ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་བཅས་ནས་མཐུན་འགྱུར་གང་ཐུབ་གནང་འདུག ད་དུང་མུ་མཐུད་དགོས་ངེས་མཐུན་འགྱུར་གང་དྲག་གནང་དགོས་གལ་ཆེར་མཐོང་།

༨ ༽ ད་རེབ་རྒྱ་གར་དབུས་ཨ་ཡུ་ཤུ་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་གསོ་བ་རིག་པར་གཟིགས་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཚོགས་ཆུང་ལའང་སྣེ་ལེན་ངོས་བཞེས་སོགས་གང་ལེགས་གནང་བྱུང་། ལྷག་པར་དུ་གསོ་རིག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་བཞིན་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གསོ་རིག་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་འཆར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་བར་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ལའང་ཟབ་སྦྱོང་སོགས་གོ་སྒྲིག་གནང་སླད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་འགྱུར་ཡང་གནང་འདུག བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་ ༡༠ བའི་ཉིན་ ༨ པའི་ནང་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་སྐབས་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་སྤྱི་འཐུས་ཨཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས། ༢༠༡༠ ལོར་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་གླེང་སློང་མང་པོ་བྱུང་ཏེ། (AYUSH) ཨ་ཡུ་ཤུ་ཞེས་ནས་ (Ayurveda) (Yoga) (Unani) (Siddha) (Homoeopathy) ཞེས་པའི་རིག་གཞུང་ ༥ སྔོན་མ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་མཉམ་དུ། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་། མང་པོ་ཞིག་ཉམས་ལེན་དང་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གལ་ཆེར་རྩིས་ནས་ཨ་ཡུ་ཤུ་དང་མཉམ་དུ་གསོ་བ་རིག་པ་དེའང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། དེབ་སྐྱེལ་ཙམ་མ་རེད། ཁ་སང་ནས་ཨ་ཡོ་ཞཱིའི་ནང་ལ་ (S) ཨེད་སི་ཞིག་ལྷག་མ་ཡོང་བ་དེ་གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བ་དེ་རེད། གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་རང་མ་གཏོགས་བོད་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལ་གླེང་སློང་བྱུང་མི་འདུག་ལ། བོད་སྨན་ཟེར་བ་ཞིག་གྲོས་ཚོགས་ནང་གླེང་སློང་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མི་འདུག དེ་ཡང་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་སྐབས་སུ་རེད། གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལ་གསལ་བཤད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བྱུང་ནས། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ ༥༥༤ ཡིས་གསོ་བ་རིག་པ་ཡང་དག་པའི་ཁྲིམས་འཛིན་ནང་ངོས་འཛིན་ཐོབ་འདུག

རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་འོག ཨ་ཡུ་ཤུ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བའི་ལས་ཁང་ཨ་མའི་འགྲོ་སོང་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཏོང་གནང་གི་ཡོད་སྟབས། གསོ་བ་རིག་པར་འགྲོ་སོང་གཏོང་ཡང་། འགྲོ་སོང་ལེན་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ (Institution) སློབ་གཉེར་ཁང་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་མི་འདུག ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཚོགས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག ད་ལྟའི་བར་དུ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ང་ཚོའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་པ་དང་། དེའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་གནད་འགག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། གསོ་བ་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་དེ་ངེས་པར་དུ་གནས་ཐུབ་པར། ང་ཚོའི་རེ་བར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ངོས་ནས་ནར་གཏོང་རང་གནང་དགོས་འདུག་ཅེས་ཞུས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནང་བཞིན་ནར་གཏོང་གནང་དགོས་འདུག གལ་སྲིད་རྒྱ་གར་གཞུང་ནང་བཞིན་གནང་མ་ཐུབ་ཀྱང་སྲ་བརྟན་ཡོང་བར་གང་ཐུབ་ཐུབ་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཚོགས་ཆུང་གིས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།

ཡང་ཁོང་གིས་གསོ་བ་རིག་པ་ཟེར་བའི་ནང་བོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་སྐོར་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པའི་གསོ་བ་རིག་པའི་ནང་བོད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ངོས་འཛིན་ཡིག་ཆ་དང་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་ནང་བོད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་མེད་སྟབས་ང་ཚོས་བོད་ཟེར་ནས་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོའི་བགྲོ་གླེང་དང་བཀའ་མོས་མང་པོའི་ནང་བོད་ཟེར་བ་མེད་དུས་ང་ཚོའི་གསོ་བ་རིག་པ་གནས་མ་གནས་ཤིག་ཡོང་ཡོད་སྟབས། བོད་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མེད་ན་འགྲིག་གི་འདུག་ཅེས་ཞུས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

དེ་རིང་ལས་ཉིན་མཐའ་མར་ལྷན་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་བཞི་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་བྱུང་བ་ནི། ༡ ༽ ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་སྒོ་རུ་བསྐྱར་ཞིབ་ཚགས་འཁུར་བསྐྱེད་གང་ལེགས་གནང་འདུག་པར་ལེགས་སོའི་བསྔགས་བརྗོད་དང་། དེ་བཞིན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ཁག་ནས་ཀྱང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཚུང་ལ་མཐུན་འགྱུར་ཇི་དགོས་གནང་བར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།

༢ ༽ ཚོགས་ཆུང་གི་སྙན་ཐོའི་རྒྱབ་གཉེར་དོན་ཚན་ ༣ པའི་ནང་གསལ་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ནས་འབྲེལ་ཡོད་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྲོན་ཐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་རྨང་གཞི་རང་རྐང་ཐོག་སྲ་བརྟན་དུ་ལང་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཆ་ཚང་གསོལ་བསྩལ་གནང་ཐབས་དགོས་རྒྱུ།

༣ ༽ བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཆེས་མཐོའི་སྨན་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཐད་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་གཏོང་ཐབས་གནང་དགོས།

༤ ༽ གསོ་བ་རིག་པ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཁྲིམས་ནས་ངོས་བཞེས་གནང་བར་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། “བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་” འདི་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩ་ཆེའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཙོས་རང་རེའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ཁག་ཚང་མས་འདི་དག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་སླད་འགན་ཁུར་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་འཐུས་ཤོར་མ་སོང་བ་གནང་དགོས་པ་བཅས་རེད།

གསར་འགོད་པ། འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།