༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཚོག་ཐུབ་ན་ངོས་རང་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་མིང་ཞིག་ཡོད་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་མེད་པར་ཡོང་ཐུབ་སྐོར་གསུངས་སོང་། 
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་དྷ་སའི་ཕོ་བྲང་ནས་དྲ་ལམ་བརྒྱུད། ཐའེ་ཝན་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ཚོར་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་ཆོས། དེ་བཞིན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་གནང་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དེང་སང་ངོས་ལ་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཚོག་ཐུབ་ན། ངོས་རང་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་མིང་ཞིག་ཡོད་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་བྱས་ཏེ། ངོས་ཀྱང་དེར་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཉིན་དང་པོར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས། དེ་རིང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཆོས་གྲོགས་ཚོར་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་ཆེད་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བསྟན་འཛིན་བྱམས་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒན་ལགས་དམ་པ་བསྟན་འཛིན་བྱམས་ཆེན་དྲན་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་བརྩེ་དགོས་པ་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་ཆ་བཞག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྱུང་གོང་ནས་ཕལ་ཆེར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་མཚམས་ནས་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེའི་བློ་ལ་ཨ་ཧེམ་ས་(Ahimsa)ཟེར་བ་དང་ཀཱ་རོ་ན་(Karuna)ཞེས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱི་གོང་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་དར་ཡོད་པ་རེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་ལ་གྲངས་ཅན་པ་དང་པོའི་གྲས་རེད། དེ་ནས་གཅེར་པུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟོག་གེ་སྡེ་ལྔ་ཟེར་བ་སོགས་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་གནའ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བློ་རྩ་བར་བཞག་པའི་ཐོག་ལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ཞིབ་ཚགས་པོ་ཞིག་གསུངས་པ་རེད། གྲངས་ཅན་ལྷར་བཅས་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དཀོན་མཆོག་ཟེར་བ་ཞིག་བཞག་ནས་དེའི་དགོངས་པ་སྒྲུབ་ཆེད་ང་ཚོ་ཚང་མས་བྱམས་བརྩེ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཅེས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། གྲངས་ཅན་ལྷ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་བཤད་ཀྱི་མེད་པར་ཚང་མ་རྒྱུ་དང་འབྲས་པའི་ཐོག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
དེ་བཞིན་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མཐུད། ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པར་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོའི་ནང་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་ནང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་མུ་མཐུད་ནས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཆ་བཞག་ནའང་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐད་ཆ་འདུག གང་ལྟར་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་ལ་དེང་སང་ཚན་རིག་ལ་ཤེས་ཚད་ཡོད་པའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོས་ནང་པའི་གཞུང་དང་། ལྟ་གྲུབ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་(quantum physics)དེང་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་རཱ་ཇི་རཱ་མ་ན་ཡིས་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་གསར་པ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་གར་ལ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་ནས་འདུག་ཅེས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚིིག་ཁ་ཤས་སྐྱོར་གྱི་འདུག གང་ལྟར་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པ་དེ་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ང་ཚོ་ཚུར་སྣང་ཡོང་སྐབས་དོན་དམ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་སྣང་གི་ཡོད། སྣང་ཚུལ་དེ་ཡིན་ཀྱང་གནས་ཚུལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བློས་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་དོན་དམ་ནས་མེད་པ་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པས་བཤད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་རཱ་ཇི་རཱ་མ་ན་ཡིས་ལབ་པ་ལྟར་རྒྱ་གར་ནང་དུ་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ནང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་མེད་པ་ཞིག་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པས་དམིགས་བསལ་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
ཡང་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ངོས་ལ་བསམ་བློ་གསར་བ་ཞིག་འཁོར་གྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ། དེང་སང་ངོས་ལ་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཚོག་ཐུབ་ན། ངོས་རང་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་མིང་ཞིག་ཡོད་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་བྱས་ཏེ། ངོས་ཀྱང་དེར་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ངོས་ཀྱིས་རང་བཙན་ཁྱོན་ནས་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ནས་ངོས་ཀྱིས་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ངོས་རང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པའི་སྤྱི་མཐུན་ལ་དགའ་བོ་འདུག རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་ཞེས་པའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ནང་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་བོད་རིགས་དང་སོག་པོ། མན་ཇི། དེ་བཞིན་ཤིན་ཅང་ལྟ་བུ་རེད། ང་ཚོས་ཀུ་ཡངས་པོ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་བློ་ཆུང་བྱེད་དགོས་པ་མི་འདུག དེར་བརྟེན། ཁྱོད་རང་ཚོ་བསྟན་འཛིན་བྱམས་ཆེན་གྱི་ཆོས་གྲོགས་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཁྱོད་ཚོས་སེམས་ལ་འཛིན་དགོས་སྐོར་གསུངས་སོང་། 
བར་སྐབས་ནས་ཐའེ་ཝན་དང་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ནང་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་པ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཐའེ་ཝན་གཅིག་པུའི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་ནས་མ་བསྡད་པར་རྒྱ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་དང་། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མཁྱེན་སོང་ངམ། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཐའེ་ཝན་ལ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ལ་བར་སྐབས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཧ་ཅང་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ཁྱོད་རང་ཚོ་ཐའེ་ཝན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ནང་པ་ཇེ་མང་ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ལའང་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་དེ་ལ་དགའ་བོ་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་དགོས་པ་རེད། གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཡོད་ན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡང་དག་ཡོང་གི་རེད། རང་གཅེས་འཛིན་རྐྱང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བསྡད་ཚེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཡོང་ཐབས་མེད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་གསུང་ཆོས་མཐའ་མའི་ཉིན། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དེ་རིང་ཆོས་གྲོགས་ཚང་མར་འཚམ་འདྲི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་སྨོན་ལམ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པར་ཤོག་ཅེས་པ་འཇུག་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་མིན་པར་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་ད་ལྟ་རང་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་དགོས། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ལ་སློབ་པར་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་བཟུང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྒྱས་སྲས་སྤྱོད་ལ་སློབ་པར་བགྱིད་དོ་ཅེས་པ་ཞིག་བྱེད། ཅེས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱས་པ་ནས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
གསུང་ཆོས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཐེངས་འདིའི་ཆོས་འབྲེལ་ལ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་སྙིང་བསྡུས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་རེད། ནད་ཡམས་འདི་ལོ་རྗེས་མ་ཕལ་ཆེར་དྲག་མི་ཡོང་ངམ། ག་ལེར་ནད་ཡམས་དྲག་ན་ངོས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་པ་སོགས་ནམ་རྒྱུན་འཆར་ཅན་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ་ངོས་རང་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྒྲིམ་ནས་ཡོད། མཁྱེན་སོང་ངམ། སྔོན་ལ་ནད་ཡམས་འདིས་ཏོག་ཙམ་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་འདུག ལོ་སར་ནས་ནད་ཡམས་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཚེ་ནམ་རྒྱུན་འཆར་ཅན་ལྟར་རྒྱ་མིའི་ཆོས་གྲོགས་ཚོ་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཆོས་གྲོགས་ཚོ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་ངོས་ལ་ཨང་གསར་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ།་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག
