སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་བསྐུར་བའི་ལས་འགན་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྟབས། བོད་དོན་དང་བླངས་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེ་ཡིས་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་གནང་སོང་།
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ སྟེང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཚོགས་ཁང་དུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གིས། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ། ལོ་ངོ་ཧྲིལ་བོ་ ༣༢ འཁོར་བའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་འཚོགས་སོང་བ་དང་། མཛད་སྒོའི་སྟེང་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་གཙོས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལྷན་ཁང་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་རྣམ་པ་དང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་བཅས་འཛོམས་འདུག་ལ་། མཛད་སྒོ་སྟེང་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བསྟོད་དབྱིངས་གྱེར་བ་དང་བསྟུན་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་མཚམས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས། བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཁ་ལོ་བ་རིག་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞབས་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བར་ཆེ་བསྟོད་གཟེངས་རྟགས་དང་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་གནང་སོང་།
སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། དེ་རིང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་པའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་འདིར། ང་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་དུས་ཆེན་གྱི་དགའ་སྟོན་ལ་རོལ་ཆོག་ནའང་། ༸མགོན་པོ་མཆོག་ལ་དད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པའི་གཞིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླ་ཚོར་རྩ་བའི་བླ་མའི་༸སྐུ་པར་ཉར་གཤོམ་གྱི་རང་དབང་ཙམ་ཡང་མེད། དུས་མཚུངས་སུ་དེ་རིང་ད་དུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོར་ཡུལ་ལུང་གང་སར་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ནའང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་མཁར་དབང་དང་། འདོད་དབང་། ཆོས་དད། འགྲོ་འོང་། སྨྲ་བརྗོད། འདུ་འཛོམས། རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སྤྱོད་སོགས་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་ཁར། རྒྱ་གཞུང་གིས་འཕྲལ་སེལ་དགོས་མཁོའི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཤིག་དང་། བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་གདུག་རྩུབ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་གནོན་བཙིར་ཉིན་མཚན་དུ་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་གྱོང་ལས་ཁེ་མེད་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་སྲིད་ཇུས་དེ་རིགས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་ངེས་ཡིན་པས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འཇུག་ངོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བརྒྱུད་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་གཞིར་བཞག་ཐོག །དེ་སྔ་རིམ་པར་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་འདི་གཙང་སེལ་མ་བྱུང་བར་དུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་ལས་འགུལ་རྒྱ་གང་ཆེ་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། དེ་མཚུངས་སུ་རྒྱ་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་སྲིད་ཇུས་དེ་རིགས་མཚམས་འཇོག་དང་ཡོ་བསྲང་དགོས་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རིང་མིན་སྤྲོད་འཆར་ཡོད།
ཉེ་ལམ་སྐབས་ ༡༦ པའི་བཀའ་ཤག་གིས་བོད་དོན་དང་བླངས་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཟིན་པ་ལྟར། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་གནས་བཞུགས་གཞོན་སྐྱེས་གཙོས་པའི་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེ་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་སུ་སོ་སོའི་སེམས་ཤུགས་དང་ནུས་རྩལ་འདོན་སྤེལ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ལ། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་འདི་གཙང་སེལ་མ་བྱུང་བར་དུ། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་བསྐུར་བའི་ལས་འགན་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྟབས། རང་དབང་ལུང་པར་གནས་འཁོད་བོད་མི་གང་མང་ཞིག་ལས་འགུལ་འདིར་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅིང་། འདི་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླའི་མགྲིན་ཚབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་རིམ་པར་བསྩལ་བའི་དགོངས་དོན་ཡང་ཡིན། དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་འདི་དང་བསྟུན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རིས་གཙོས་པའི་མཛའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ། བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་བཅས་ལ་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
དེ་རྗེས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་ཚོགས་གཙོའི་གསུང་བཤད་སྒྲོག་སྤྱངས་གནང་སྐབས། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ་དག་ནི་བོད་མི་ཡོངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བྱེད་ཐུབ་པ་གང་ཡོད་པ་དང་། མི་གཞན་དང་། མི་རིགས་གཞན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་དགོས་པ་ནི། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པས་བཟློག་མེད་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཡོད་པ་དང་། མི་རེ་ངོ་རེ་བཞིན་རླབས་ཆེན་གྱི་བཞེད་དགོངས་འདི་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཉམས་ལེན། ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་དང་། གང་ཟག་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བཤད་ཀྱང་ཚེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ལ་གལ་གནད་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད།
དེ་རིང་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོ་ཡང་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་ཧམ་བཟུང་བྱས་པར་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ལུགས་ཀྱི་ལོ་ ༧༠ འཁོར་ཟེར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་བྱས་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ་ཟེར་བའི་དཔེ་དེབ་འགྲེམས་སྤེལ་གྱིས་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཁྱོག་བཤད་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཡོད་པ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ལོའི་དགུན་དུས་ཨོ་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་འཚོག་འཆར་ཡོད་པ་བཅས་ནི་དྲང་བདེན་དང་བཟང་སྤྱོད་མེད་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་འདི་རིགས་ལ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་ལེན་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཟད་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཀྱང་དེ་ལུགས་བསམ་གཞིགས་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་བོད་མི་རྣམས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོང་བཞིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། ལྷོ་སོག་པོ། ཧོང་ཀོང་བཅས་སུ་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བཞིན། ལྷག་པར་དུ་བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ནས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་གཏོར་བཤིག དགོན་སྡེ་ཁག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་པར་བཙན་གྱིས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་། དུས་རྒྱུན་དམར་པོའི་སློབ་གསོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཆེ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་མི་གང་མང་གནས་སྤོས་ཀྱིས་གཏན་སྡོད་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། བོད་མི་ནི་བོད་ས་རང་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སུ་གྱུར་ཏེ། བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་ངན་པ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
བོད་གཞུང་མང་གཉིས་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ཟབ་མོ་བོད་རྒྱ་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བརྒྱུད་མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཕན་གྱི་མདུན་ལམ་ལ་དམིགས་ནས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་རྒྱ་ལས་མི་འདའ་བར་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་འཆར་གཞི་གཞིར་བཟུང་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཉེ་ཆར་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ཙམ་ལས། བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གང་ཡང་མེད་པའི་ལོག་བཤད་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། རྒྱ་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་ཆོད་སེམས་གཏན་པོ་མེད་པ་ཁ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་མཛད་འཕྲིན་དང་། བོད་ནང་གི་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་ལ་རྒྱ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་བོད་དོན་ངོ་སྤྲོད་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ཆེད་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་ལྷག་ཡོང་ཐབས་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་བབ་སྲ་བརྟན་གཏོང་ཐབས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་བརླག་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་ཀྱིས་མདུན་བསྐྱོད་བྱ་དགོས། ཞེས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
