རྒྱ་ནག་དང་འབར་མ། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་སྡུག་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་འདུག
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཨ་རིའི་གཞུང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཆེས་མཐོའི་ལྷན་ཚོགས་ (United States Commission on International Religious Freedom) ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་ཞིག་ཡོངས་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས་དེའི་ནང་ཨ་རིའི་གཞུང་གི་འཕྲུལ་རིག་སྲིད་ཇུས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་དང་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ་དྲག་གནོན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་སྤྲོད་ཐབས་བྱས་པ་བཅས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁག་ཅིག་བཀོད་འདུག
དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་ཨེན་ཊོ་ནི་བྷི་ལི་ཀན་ (Antony Blinken) མཆོག་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བའི་ནང་། རྒྱ་ནག་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་མཁན་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་བློ་འཚབ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ཐེར་འདོན་གནང་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་གནང་བ་ལྟར། མི་མང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་དར་འཕེལ་གཏང་རྒྱུ་དེ་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་དོན་ཁྲོད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་བློ་འཚབ་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག
འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་སྡུག་ཤོས་ནི་འབར་མ་དང་། རྒྱ་ནག ཁུ་བྷ་ (Cuba)། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ (North Korea)། ཨེ་རི་ཊེ་རི་ཡ་ (Eritrea)། ཨ་རིན། ཨ་རིའི་དབུས་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ནེ་ཁ་ར་གྷུ་ (Nicaragua)། པ་ཀི་སི་ཐན། ཨུ་རུ་སུ་ (Russia)། སོ་ཌི་ཨ་ར་བྷི་ཡ་ (Saudi Arabia)། ཏ་ཇི་ཀི་སི་ཐན་ (Tajikistan)། ཊར་མེ་ནི་སི་ཐན་ (Turkmenistan) བཅས་རེད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཨ་རིས་དམིགས་བསལ་གྱིས་ལྟ་སྲུང་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནི་ཨེལ་ཇེ་རི་ཡཱ་ (Algeria) དང་ཨ་ཛར་བྷ་ཡ་ཇེན (Azerbaijan)། དབུས་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (Central African Republic) ཀོ་མོ་རོ་སི་ (Comoros)། ཝི་ཌི་ནམ་ (Vietnam) བཅས་རེད་འདུག གཞན་ཡང་། ཁ་ཆེའི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་ཁག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་མིང་འདོན་བྱས་ཏེ་ཨ་རིས་དམིགས་བསལ་གྱིས་བློ་འཚབ་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག
ཡང་ཨེན་ཊོ་ནི་བྷི་ལིན་ཀིན་མཆོག་གིས། ད་རེས་མིང་འདོན་མ་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་ནང་དུའང་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་བའི་གནས་སྟངས་བྱུང་དང་འབྱུང་མུས་ཡིན་པར་བརྟེན། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་མ་ཟད། ཞི་བའི་ལམ་ནས་བསམ་ཚུལ་ཤོད་མཁན་རྣམས་ལ་དྲག་རྩུབ་དང་། ཁྲིམས་ཆད་རིགས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་དང་ལམ་ལུགས། སྡང་འཛིན་སོགས་ལ་གདོང་ལེན་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། འཁོན་འཛིན་དང་སྡང་སེམས་མེད་པར་བསམ་ཤེས་ཐུབ་མཁན་ཡང་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཉིན་གཅིག་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་འདྲ་མཉམ་དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་ངང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་འདུག
ཁ་སང་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྲིད་ཇུས་དེའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་འབྲེལ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་བཅུའི་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་ནང་འདྲེན་དངོས་ཟོག་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ཁྲི་ ༢༢ ལས་བརྒལ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ཚོང་དོན་གྱི་གྲོས་ཆོད་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་དེ། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་སྔར་ལྷག་འཕེལ་རྒྱས་གཏང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་འཕྲུལ་རིགས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་དང་། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་འོག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ནས་བཟུང་ཨ་རྒྱ་གཉིས་བར་ནང་འདྲེན་ཚོང་ཟོག་ལ་སྒོ་ཁྲལ་སྤར་རེས་བྱས་ཏེ་ཚོང་དམག་མགོ་བརྩམས་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༠༠ ལྷག་དང་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་མུས་ཡིན་པར་བརྟེན། ཨ་རི་དང་ཨ་རིའི་མཉམ་ལས་ཚོང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་འཕྲུལ་ཆས་རིགས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིར་ཚོང་བྱ་རྒྱུར་དམ་དྲག་དགོས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་སྔོན་ཐོན་འཕྲུལ་རིགས་ཉོ་ཚོང་མཚམས་འཇོག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་སྐོར་སོགས་བཀོད་འདུག་ལ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་པ་དང་ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ་བ་སོགས་ཚུད་པའི་ཆོས་ལུགས་སྡེ་ཁག་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསུན་གཙེར་བཟོ་བ་དང་སྡིགས་ར་སྐུལ་བ། དེ་བཞིན་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བ་སོགས་དྲག་གནོན་ཤུགས་ཆེན་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་སྐོར་ཡང་ཐེར་འདོན་གནང་འདུག
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། པདྨ་མཚོ།
