འདི་ལོའི་དམངས་གཙོའི་གཟེངས་རྟགས་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་སོགས་ལ་ཕུལ།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་དབུ་འཁྲིད་ཟུར་པ་ལྕམ་སྐུ་ནན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་སོགས་མི་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་ལ་འདི་ལོའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་གོང་འཕེལ་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་འདུག

དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་གོང་འཕེལ་ལྟེ་གནས་ཁང་ (National Endowment for Democracy) གིས་འདི་ལོའི་དམངས་གཙོའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་དབུ་འཁྲིད་ཟུར་པ་ལྕམ་སྐུ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག བཙོན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཀཱ་རཱ་ (Vladimir Kara-Murza)། བྷེ་ལེ་རེ་སིའི་མགོ་ཁྲིད་ (Sviatlana Tsikhanouskaya) ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་གྱིས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་རྒྱ་སྒྱུར་སློབ་གསོ་སྤྲོད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་། ཡུ་ཁེ་རིན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟེ་གནས་ཁང་(Regional Center for Human Rights)། སུ་ཌན་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་མགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་དམངས་གཙོ་དང་ཞི་བདེ་གོང་མཐོར་གཏོང་མཁན་གྱི་ཝའེ་ཚོགས་པ་ (Waey Organization) བཅས་ཚོགས་པ་གསུམ་ལ་ཕུལ་སོང་།

སྐབས་དེར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། ང་རང་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་ལ། ངས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོར་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཉག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། ང་མི་སྒེར་གྱིས་ཁྱེད་ཅག་གི་རེ་བཞག་བཞིན་ལས་དོན་གཉེར་ཐུབ་མེད་ནའང་། ངས་མི་ལོ་ ༣༠ ལྷག་གི་རིང་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་མིར་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད་པས། ད་ལན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ནི་ངས་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་ཡུལ་བོད་མི་དང་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཞེས་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་བཀའ་ཤག་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ལྷན་ཁང་། ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་སོོགས་ལྡན་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་སྐོར་དང་། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས། བོད་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་མངག་གཏོང་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་གནད་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་སྲིད་ཇུས་སྣ་མང་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ཁོངས་ནས་གཅིག་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།

ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གིས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་ཡོང་ཐབས་ལ་རོགས་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་། དོན་དངོས་ཐོག་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་བརྗོད་ཀྱིན་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་ལ་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བཤད་པ་ནི་ཡོང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་དང་། དམངས་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་མི་གཅིག་གི་ལས་དོན་ཁོ་ནས་ཡོང་ཐབས་བྲལ་བས། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་དང་། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་ལས་དོན་གཉེར་མཁན་གྱི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་བ་ཡོངས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡི་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་བྱས་ནས་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པ་རྒན་རྒྱལ་ལོ་ལགས་ཀྱིས། གཟེངས་རྟགས་འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལས་དོན་ལ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཆེད་གཅིག་པུ་ཡིན་པར། འདིས་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་དམངས་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སོན་རྩ་དག་གི་ཕུགས་བསམ་གྱི་ཆེད་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་འཕར་མ་ཞིག་བསྩལ་བྱུང་། ཞེས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བཀྲས་མཐོང་ལྷ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་ཚད་ལས་འདས་པའི་དྲག་གནོན་དང་གཉའ་གནོན་བྱེད་མུས་ཡིན་ཡང་། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིད་སེམས་ཞུམ་མྱོང་མེད་ཅིང་། འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གིས་སྐུ་ལུས་མེ་རུ་བསྲེགས་ཡོད་སྐོར་དང་། བོད་མི་རིགས་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཤེས་རིག་གི་དཔལ་ཡོན་དར་ཞིང་དཔའ་མཛངས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནོན་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ཆེ་ནའང་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཆེད་སེམས་ཤུགས་ཆག་མྱོང་མེད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་ཨ་རིར་དམངས་གཙོ་གོང་འཕེལ་ལྟེ་གནས་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ། ལྟེ་གནས་ཁང་དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དམངས་གཙོ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་ཚོགས་པ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་དམངས་གཙོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་སོགས་ལ་དཔལ་འབྱོར་རོགས་རམ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དམངས་གཙོ་གོང་འཕེལ་ཐད་ལས་དོན་གཉེར་མཁན་གྱི་ཚོགས་སྒེར་ཁག་ལ་དམངས་གཙོའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གོང་མཐོར་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཕུལ་འདུག

གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།

རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།