བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མཁན་གྱི་དཔོན་རིགས་ཚོ་རྩ་རྫོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡིན་ཟེར།

བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་ནང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མཁན་གྱི་དཔོན་རིགས་དང་ནང་མི་རྣམས་རྩ་རྫོགས་བྱས་པ་ནི་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཕུགས་འདུན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད།

Thousands of demonstrators in Nepal took to the streets to demand that the government lift a social media ban. Prabin Ranabhat/AFP/Getty Images

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ནས་བཟུང་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་མཉེན་ཆས་ ༢༦ བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་འོག བལ་ཡུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་མགོ་ཁྲིད་དག་གིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ། ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་བལ་ཡུལ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ། འདས་པའི་ཉིན་ཤས་རིང་བལ་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་དང་། བལ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་དེ་དག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་མེ་རུ་བསྲེགས་པའི་ཁར། ཐེངས་ལྔ་ལ་བལ་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་བྱེད་མྱོང་མཁན་ཤའེ་རི་བྷ་ཧ་དྷུར་(Sher Bahadur Deuba) དང་། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཨར་ཛུ་རཱ་ན་(Arzu Rana Deuba)། དེ་བཞིན་བལ་གཞུང་གི་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་བྷི་ཤི་ནུ་(Bishnu Prasad Paudel) སོགས་སྲང་ལམ་དུ་ཐེར་འདོན་དང་གཅར་རྡུང་བྱས་ཡོད་ནའང་། དགོངས་པ་ཞུས་པའི་སྲིད་བློན་ཟུར་བ་ཤར་མ་ཨོ་ལི་ (KP Sharma Oli) དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁེ་ཊར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་འདུག

གནད་དོན་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་གིས། གཞོན་སྐྱེས་མང་དག་ཅིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་མུར། བལ་ཡུལ་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་གཅེན་གཅུང་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས། བལ་ཡུལ་ནང་བརྟན་བརླིང་དང་། ཞི་བདེ། ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་བཅས་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོ་ལའང་གལ་གནད་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་བལ་ཡུལ་དང་ས་འབྲེལ་ཡིན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཁག་གི་བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞི་བདེ་བརྟན་བརླིང་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་མུས་ཡིན་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ནས་ད་བར་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་ ༣༤ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་སའི་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་ཆགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་དང་། ལས་ཁུངས་མང་དག་ཅིག་མེར་བསྲེགས་པའི་མུར། ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་དག་ཐེར་འདོན་དང་གཅར་རྡུང་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་། ཚོང་དོན། སྒེར་དོན་སོགས་ཚང་མ་བཀག་རྒྱ་བསྡམས་འདུག ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གཞོན་སྐྱེས་ངོ་རྒོལ་བ་དག་གིས་བལ་ཡུལ་གྱི་དམག་མིའི་སྡེ་ཁག་དང་ལྷན་དུ་ཚོགས་འདུ་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་བརྒྱུད། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མར་ཁྲིམས་ཞིབ་པར་བསྐོས་པའི་སུ་ཤི་ལ་ཀར་ཀི་(Sushila Karki )ལགས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བར་བརྒལ་སྲིད་བློན་དུ་བསྐོས་ཡོད་ཀྱང་དང་ལེན་མ་བྱས་སྟབས། དེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཁང་ཁག་ཅིག་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་ཁྲོད། དེ་རིང་བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་གྱི་གློག་གི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཀུལ་མན་(Kulman Ghising )གྱིས་བར་བརྒལ་སྲིད་བློན་གནང་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་བལ་ཡུལ་གྱི་བརྡ་འཕྲིན་དང་འབྲེལ་ལམ་ལས་ཁུངས་ (Ministry of Communication and Information Technology) སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་མེད་ལུགས་བཤད་ནས། བལ་ཡུལ་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ངོ་དེབ་དང་། ཡུ་ཊུབ། ཨིན་སི་ཌ་གྷ་རམ། ཨེག་སི་སོགས་ཚུད་པའི་མཉེན་ཆས་ ༢༦ བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་སྟབས། དེ་ནི་བལ་ཡུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་བལ་ཡུལ་ནང་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་གནད་དོན་རྣམས་སྦས་སྐུང་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་དག་ཅིག་གིས། གནད་དོན་དེ་ནི་ཉེ་ལམ་བལ་ཡུལ་སྲིད་བློན་ཟུར་བ་ཨོ་ལི་ཡིས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཞི་དང་ཐུག་འཕྲད་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཞི་ཡི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་འོག་ནས་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནང་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་དེ་དག་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག

ད་ལན་བལ་ཡུལ་ནང་བྱུང་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་དེ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ད་ལན་གྱི་ལས་འགུལ་སྐབས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་ནང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་དག་རྩ་རྫོགས་དང་། མི་མང་ཕལ་བ་རྣམས་ལ་ཟས་གོས་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་རྒྱས་སྤྲོས་དང་བག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་ནས་སྒོར་མོ་ཕང་མེད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆབ་སྲིད་པ་དག་གི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་རྩ་རྫོགས་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ངོ་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆབ་སྲིད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཕྲུ་གུ་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་བལ་ཡུལ་དང་། བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་འདུན་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས། ཁ་སང་དང་དེ་རིང་ལས་འགུལ་བ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་འོག ངོ་རྒོལ་སྐབས་ཆག་སྐྱོན་དང་གཏོར་རྒོལ་ཐེབས་པའི་སྤྱི་མང་གི་ས་ཚུགས་དང་། གཞུང་ལམ་སོགས་གཙང་བཟོ་དང་། ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་སོགས་སུ་གཙང་བཟོ་སོགས་བྱས་པའི་བརྙན་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་དུ་ཁྱབ་ནས། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་བལ་ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་སྟངས་དང་སྤྱི་སེམས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མུས་ཡིན་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༥ བལ་ཡུལ་གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཤར་མ་ཨོ་ལིས་ (K. P. Sharma Oli) བལ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བློན་གསར་པའི་ལས་ཁུར་དམ་འབུལ་ཞུས་ཏེ། ཁོ་རང་བལ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བློན་ཆགས་པ་ཐེངས་བཞི་པར་གྱུར་ལ། ཁོ་པས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཡུན་རིང་རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ནང་དབང་ཤུགས་སྐྱེད་པར་སྣང་མེད་དང་། བལ་ཡུལ་ནང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དགོས་ལུགས་བཤད་པ་མ་ཟད། ཁོ་པ་དང་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཞིག་རོལ་མུས་ཡིན་ཡང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་བབ་ཞན་པའི་ཁར། འགྲིམ་འགྲུལ་དང་གཞུང་ལམ་སོགས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་མེད་ལ། དེ་བཞིན་ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་དཔོན་རིགས་ངན་འབྲེལ་གྱིས་བལ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་སྤོག་རའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་ཞིག་གི་སྤུས་ཀ་ཞན་པ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཆེ་དྲགས་པ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ལྐོག་ཟ་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་འཐོན་མུས་ཡིན་འདུག