བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནས་བབ་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་གྱིན་འདུག

ལོ་འདིར་འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ཉིན་མོའི་འབོད་ཚིག་ནི། ང་ཚོའི་སའི་གོ་ལ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ང་ཚོ་དགོས་མཁོ་ཆེ་ལ། ང་ཚོས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ཐོག་ནས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས། དེ་ཡིན་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཉིན་མོ་འདི་གལ་ཆེན་དུ་རྩིས་ཏེ། གོང་གི་འབོད་ཚིག་དེའི་འོག་ནས་བོད་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆག་དང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ཐུགས་ཁུར་གྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཡོད། 

ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་གྱི་གོ་སྒྲིག་འོག གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ལ་གངས་སྐྱིད་གསོལ་ཐབ་ཐོག་ཁང་དུ་བོད་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཆག་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་གློག་བརྙན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད། སྐབས་དེར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁོར་ཡུག་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བཅས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་ཐད་བརྗོད་དོན། བར་སྣང་དུ་ནག་རྫས་རླངས་པ་ཊོན་ ༧༤༠༠ ལྷག་ཉར་ཡོད། བོད་ནང་གི་སྤང་ལྗོངས་དང་རྩྭ་ཐང་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། གནམ་གཤིས་ཚ་རུ་སོང་བའི་དབང་གིས་རླངས་རྫས་དེ་རླུང་ཁམས་ལ་འདྲེས་ཏེ། ཚ་དྲོད་སྔར་བས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཞིང་། མཚོ་སྔོན་པོ་དང་གནམ་མཚོ་གཉིས་གཙོས་པའི་བོད་ནང་གི་མཚོ་དང་མཚེའུ་མང་པོ་སྐམ་གྱིན་ཡོད། གངས་དང་ཁ་བའི་བཞུ་ཚད་སྔར་ལས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་སྟབས། ལོ་རེར་བོད་ནང་གི་གངས་རིའི་བརྒྱ་ཆ་ ༧ ཙམ་བཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལོ་ ༣༠ ནང་གངས་རི་ཡོངས་རྩ་མེད་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། སྐབས་དེར་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡོངས་ལ་ཆུའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ངེས་པར་འདུག ཅེས་བརྗོད། 

ཁོས་མུ་མཐུད་དུ་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་སྐོར་གསུངས་དོན། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཁུལ་དུ་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་བཟོས་རྗེས། ཨ་མདོར་ ༡༩༤༩ ལོར་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡ དང་ཚེག་ ༥ ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང༌། ད་ཆར་མི་ས་ཡ་ ༥ ལྷག་ལ་འཕར་ཡོད། ན་གོར་མོར་མི་འབུམ་ ༢ ལྷག་ཡོད་པ་ལས་བརྒྱ་ཆ་ ༩༨ ཙམ་རྒྱ་ནག་ནང་ས་ནས་ཡོང་བ་རྐྱང་རེད། ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཉི་མ་རེར་མེ་འཁོར་བརྒྱད་རེ་བོད་ནང་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དང། མེ་འཁོར་རེར་མི་ལྔ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པ་ལས་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་གི་མེད། ལྕགས་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་མི་ཊར་ལྔ་ནས་དྲུག་ལྷག་གི་ས་ཆ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་འདུག ལྕགས་ལམ་དེའི་ཐད་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་བཞི་ཚེག་གཉིས། ༤༠༠༠༠༠༠༠༠༠ བཏང་འདུག་ལ། ཁོར་ཡུག་གནོད་འགོག་ཆེད་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་གཅིག་དང་བྱེ་བ་དགུ་ ༡༩༠༠༠༠༠༠༠ བཏང་འདུག གཞིས་རྩེ་ནས་རྩེད་ཐང་བར་ལྕགས་ལམ་བཟོ་འཆར་འདུག ཅེས་གསུངས་བྱུང།

ཡང་ཁོང་གིས་བོད་ནང་གི་གཏེར་ཁའི་ཐད་གསུངས་དོན། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལྕགས་ལམ་འདི་དག་བེད་སྤྱད་དེ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་བརྒྱ་དང་ཉེར་བརྒྱད་ ༡༢༨༠༠༠༠༠༠༠༠༠ ལྷག་གི་གཏེར་ཁ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱ་རྒྱུའི་སྔོན་རྩིས་བརྒྱབས་འདུག གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་ནས་གཏེར་ཁ་ཊོན་ས་ཡ་ཉི་ཤུ་ ༢༠༠༠༠༠༠༠ ལྷག་རྙེད་སོན་བྱུང་འདུག ལོ་རྗེས་མ་ནས་བསྔོག་འདོན་བྱ་རྒྱུ་རེད། གཏེར་ཁ་ཊོན་གཅིག་འདོན་པར་ས་སྙིགས་ཊོན་ ༡༢༥ ལྷག་འདོན་དགོས། གཏེར་ཁུངས་མང་ཆེ་བ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་གཡས་གཡོན་ཡིན་སྟབས། བཙོག་སྙིགས་ཡོངས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོར་བཞུར་རྒྱུ་རེད།

དེ་བཞིན་ཉེ་ཆར་ཁམས་ཁུལ་དུ་གཏེར་ཁུངས་ཐད་རྙོག་དྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། མི་དམངས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་ཁོར་ཡུག་ལ་མི་གནོད་པ་དང་མི་དམངས་ལ་གྱོང་མི་ཕོག་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་གཏེར་ཁ་བསྔོག་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱས་འདུག ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ནས་སྣུམ་རིགས་ཊོན་ཐེར་འབུམ་སུམ་བརྒྱ་ ༣༠༠༠༠༠༠༠༠༠༠༠ ལྷག་རྙེད་སོན་བྱུང་འདུག སྣུམ་རིགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་འདོན་སྐབས་རྫས་ནུས་ཤུགས་ཅན་ཞིག་སའི་འོག་ལ་བསྐྱལ་ཏེ། རྫས་དེའི་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས་སྣུམ་བཙུར་འདོན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རྫས་དེ་ཆུར་འདྲེས་བས་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཞེས་གསུངས་སོང།

དེའི་རྗེས་བུ་མོ་ཆོས་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་དང་རྒྱུགས་ཆུའི་སྐོར་ལ་གསུངས་དོན། བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁ་ཤས་ཡོད། དང་པོ། སྔོན་མ་མའོ་ཡི་སྐབས་ནས་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་མང་པོ་ཞིང་ཁར་བསྒྱུར་ཏེ་བརྐོ་སློག་བྱས་པ་དང༌། གཉིས་པ། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་གྱིས་རྩྭ་ཐང་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་བཏང་བ། གསུམ་པ། རྩྭ་ཐང་ལ་ལྕགས་དྲ་བསྐོར་བ་དང་གཏན་འཇགས་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་བཅས་རེད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ ༢༠༠༧ ལོའི་སྙན་ཐོ་ནང་། ལོ་རེར་བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༠༠༠ ལྷག་ཕྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཨ་མདོ་མཚོ་སྔོན་པོའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཕྱེ་ཐང་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༥༠༠ ཙམ་ཡིན་ཡང། ༢༠༠༤ ལོར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༨༠༠ ལྷག་ལ་འཕར་འདུག ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་རེར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༦༠ ལྷག་ཕྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་བཞིན་འདུག

གཞན། རྩྭ་ཐང་ལ་ལྕགས་ར་བསྐོར་བ་དེས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་གཙོད་དང་རྒོ་བར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད། རི་དྭགས་དེ་དག་ཕར་རྒྱུག་ཚུར་རྒྱུག་སྐབས་ལྕགས་དྲར་ཐོགས་ཏེ་ཤི་སྐྱོན་འབྱུང་གིན་ཡོད་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉམས་ཞིབ་སྙན་ཐོ་ཞིག་ཏུ་ ༢༠༠༣ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒོ་བ་ ༦༠༠ ཙམ་ལས་ལྷག་མེད་ཚུལ་བཀོད་འདུག རྒྱ་གཞུང་གིས་ཨ་དྲས་རྩྭ་ཐང་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཨ་དྲ་མང་པོ་གསོད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པས་ཨ་དྲས་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཕན་གྱིན་ཡོད། ཨ་དྲས་ས་དུང་བརྐོས་ཏེ་ས་སོབ་སོབ་བཟོས་ན་རྩྭའི་སྐྱེ་སྟོབས་བཟང་ཞིང་། ཨ་དྲས་བྲུས་པའི་རྩྭ་རྩད་ལས་བྱ་རིགས་མང་པོ་འཚོ་བ། དེ་བཞིན་ཨ་དྲ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཁ་ཟས་བྱས་ཏེ། དོམ་དང་རི་སྦྱང་སོགས་ཀྱི་འཚོ་སྡོད་ལ་ཕན་གྱིན་ཡོད་ཟེར།  

ཡང་ཁོ་མོས་བོད་ནང་གི་ཆུའི་སྐོར་བརྗོད་དོན། རྨ་འབྲུ་རྫ་གསུམ་མགོ་ཁུངས་ཀྱི་འབྲོག་དམངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཙམ་ལོ་རྗེས་མ་གནས་སྤོ་བྱ་འཆར་འདུག རྒྱ་ནག་གིས་ད་བར་བོད་ནང་གཞིས་ཆགས་གསར་བ་ ༣༥ ཙམ་བརྒྱབས་ཟིན་འདུག་ལ། གཞིས་ཆགས་ ༥༡ ཙམ་ད་ལྟ་རྒྱག་བཞིན་པ་རེད། དེ་དག་ལ་ཆུའི་དཀའ་ངལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ། གཞོན་སྐྱེས་ལས་མེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སོགས་འཕྲད་ཀྱིན་འདུག་ལ། ཆུ་རག་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་སྙན་ཐོའི་ནང༌། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཆུ་རག་ཆེན་པོ་ ༤༥༠༠༠ ཡོད་པ་ལས། ༢༣༠༠༠ ལྷག་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད། ༡༩༤༩ ལོའི་གོང་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆུ་རག་ ༢༢ ལས་མེད་སྟབས། བསྡོམས་རྩིས་བྱས་ན་ཉིན་རེར་ཆུ་རག་གཅིག་རེ་རྒྱག་གིན་ཡོད། ཅེས་བཀོད་འདུག

རྨ་ཆུ་ཉུང་དུ་སོང་སྟེ་རྨ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཏུང་དང་པེ་ཅིན་སོགས་བཟོ་གྲྭ་དང་མི་འབོར་མང་བའི་ས་ཁུལ་དག་ལ་ཆུའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། འབྲི་ཆུ་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་འདྲེན་འཆར་ཡོད་འདུག ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་འབྲི་ཆུའི་སྟོད་དུ་ཆུ་རག་ ༢༠ ལྷག་བརྒྱག་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱས་འདུག་ལ།

དེ་བཞིན་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོར་ཆུ་རག་མང་པོ་བརྒྱག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པའི་སྙན་ཐོའི་ནང། བོད་ཀྱི་སེང་གེ་གཙང་པོ་དེ་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ནང་བཞུར་གྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་སེང་གེ་གཙང་པོར་ཆུ་རག་རྒྱག་གིན་ཡོད་པ་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་གིས་ཤེས་མེད་ཀྱང། ཉེ་ཆར་དབྱིན་ཇི་བ་ཞིག་གིས་སེང་གེ་གཙང་པོའི་མགོ་ཁུངས་ནས་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པའི་བར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་རག་དངོས་སུ་མཐོང་སྟེ་པར་བརྒྱབས་འདུག ཅེས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།

༼འདིར་གསལ་བཤད་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། གོང་གི་པར་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ནས་འདི་གའི་གསར་འགོད་པར་མཁོ་སྤྲོ་བྱས་བ་ཡིན།༽