མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་ལ། – གཉན་པོ།

བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་གླེང་འདོད་འགའ།

བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི།

 མི་རིགས་ཤིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་ལ་མཚོན་རུང་། ན་གཞོན་རྣམས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་མ་ཟད་རེ་བའི་ས་བོན་རྡོག་པོ་དེ་ཡིན་ལ། ཁོ་བ་ཚོའི་འགན་འཁྲི་ཡང་དེ་ལྟར་རྔམ་ཆེ་བར་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོ་སད་པའི་འགོ་རྩོམ་ས་ནི་ན་གཞོན་རྣམས་ཡིན་འོས་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་འདི་ཉིད་སད་པར་སྐུལ་བའི་འགན་འཁྲི་རླབས་པོ་ཆེ་དེ་ཡང་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་དག་གི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ་འདི་ནི་ང་ཚོ་ན་གཞོན་རྣམས་དང་ལྷག་པར་དུ་འུ་ཚོ་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་དག་གིས་ངེས་པར་དུ་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་དང་གླེང་འོས་པ་ཞིག ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་གླེང་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་བཅས་ཡིན་པས་ན། འདིའི་ཐད་ལ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཁ་ཤས་བཤད་འདོད་བྱུང་། འདི་ལ་དོན་ཚན་བཞི་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་ནི། ༡ མི་རིགས་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་པའི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ་དང་། ༢ བསམ་བློ་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་པའི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ། ༣ རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ། ༤ སྐད་ཡིག་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ་བཅས་ཡིན།

དང་པོ། མི་རིགས་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་པའི་འགན་འཁྲི།

བོད་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་རིང་ཞིང་རིག་པའི་གནས་གང་མང་དར་མྱོང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་དབུས་སུ་བཙན་དང་སྟོབས་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་ངོམ་མྱོང་བ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེའི་ངོས་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་མི་གླེང་། འདི་རུ་བདག་གིས་བཤད་པར་འདོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པ་དག་གིས་རང་གི་མི་རིགས་འདི་ལ་འགན་ཁུར་ཏེ་རང་གི་སྤུན་ཟླ་དག་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། དེ་ཡི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་དགོས་པ་ནི་སོ་སོ་མི་རིགས་འདི་ལ་བརྩེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས། དགའ་སྣང་དང་དུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། མི་རིགས་འདི་ཡི་ཆེད་དུ་གདུང་ཚོར་དང་ན་ཟུག་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བས་ཁ་ཐོར་གྱི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་དག་གི་ཆེད་དུ་ཕན་ཚུན་ལ་རོགས་འདེགས་བགྱི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། མཐུན་འབྲེལ་གྱི་ཕྱག་གིས་སྦྲེལ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་མི་རིགས་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་དགའ་ཞེན་མེད་པ་དང་བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོའི་ནང་ཁག་དུ་ཡིད་ཆེས་དང་རུས་དུང་མེད་པ་དག་གིས་མི་རིགས་འདིའི་གནས་བབ་དང་སྐྱིད་སྡུག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་ན་ཡོངས་ཐུབ་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཚོགས་སྡེ་འདི་དང་འདི་བཙུགས་ཏེ་ཕྱག་ལས་དེ་དང་དེ་གནང་བར་ལབ་རྒྱུ་ལུང་བ་གང་རེ་ཡོད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་མོད། དོན་དངོས་སུ་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དངོས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསམ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་དཀའ་ཁག་དངོས་ལ་གདོང་གཏོད་ཡོད་པའི་མི་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་ཨང་། བདག་ནི་གཏམ་བར་སྣང་ནས་བཤད་མཁན་དང་རང་གི་སྐད་ཆར་འགན་མི་འཁུར་བའི་མགོ་བདེ་བའི་ཚོགས་ལ་ཡི་ག་འགག་ནས་ཡོད། ཡིད་སུན་ནས་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོས་རང་གི་མི་རིགས་འདི་ལ་ཞབས་འདེགས་བགྱི་བའི་འགོ་མི་རིགས་འདི་ལ་ལར་ཞེན་ལྷད་མེད་ཅིག་ཡོད་པ་ནས་བརྩམ་དགོས་ལ། མི་རིགས་ལ་ལ་ཞེན་སྐྱེ་ཚུལ་འདི་ཡང་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མིན་གྱིས་ཐག་གཅོད་འགྲོ་ན། ད་ནི་ང་ཚོ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དགོས་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོའི་སད་རྟོགས་ཀྱི་ངོས་ན་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ཕྱོགས་འདི་རུ་མི་ཡ་མ་རླ་གང་མང་ཞིག་བསྐྱེད་ཟིན་པ་འདི་ཡང་གཙོ་བོ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་མ་ཐུབ་པས་ལན་ཡོད། རང་གི་མི་རིགས་ལ་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་པ་དང་རང་གི་མི་རིགས་ལ་ཁོ་ནག་གཏིང་ནས་ཆད་སོང་དུས། མི་རིགས་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་མང་པོ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ན་མི་རིགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ་ངང་གིས་འབྱུང་གི་རེད།

གཉིས་པ། བསམ་བློ་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་པའི་འགན་འཁྲི།

བསམ་བློ་ནི་ང་ཚོའི་ཡོད་ཚད་རེད་ལ། བོད་མི་རེ་རེའི་བསམ་བློའི་ནུས་ཕྱོད་ཇི་ལྟར་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་ཚེ། ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་སད་རྟོགས་དང་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གོམ་པ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་ངེས་བ་ཡིན། བསམ་བློ་མེད་པའི་མི་རིགས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་མེད་པའི་མི་རིགས་དེ་ཡིན་ལ། བསམ་བློའི་ཆུ་ཚད་དམའ་བའི་མི་རིགས་དེ་ནི་དཔལ་ཡོན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་དལ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས། དེ་བས་འུ་ཚོའི་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་མེད་གཏན་ནས་བྱ་མི་རུང་བ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ཡར་རྒྱས་དང་བསམ་བློའི་ཁ་ཕྱོགས། བསམ་བློའི་སྙིང་སྟོབས་བཅས་ཡིན། རང་ཉིད་དང་བཅས་པའི་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་དང་རང་གི་མི་རིགས་འདི་སད་པའི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་གཏོང་པར་ཤིན་ཏུ་གཟབ་ཅིང་ཞིབ་མོས་གཞིག་དགོས་པར་འདོད་པ་ཡིན། དེ་བས་མཐར་གཏུག་ན་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགན་འཁྲི་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་གདོང་གཏོད་པའི་སྤོབས་པ་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། རང་སྐྱ་ཕེར་བའི་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཞིག རང་གི་འཚོ་བའི་དཀའ་ཁག་ལ་མགོ་མི་བསྒུར་ཅིང་འཚོ་གནས་ལ་དགའ་སྣང་ཡོད་པ་ཞིག མདོར་ན་མི་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། རིག་གཞུང་དང་བྱ་དངོས་དག་ལ་གདམ་གསེས་དང་སྤང་བླངས་བྱ་ཤེས་པ་ཞིག་ཨེ་འཁྱོངས་ལ་འབད་དགོས། བསམ་བློ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བརྙེད་ཚེ། བརྩམས་ཆོས་ཚད་ལྡན་འབྱུང་ངེས་ཡིན་ལ། བརྩམས་ཆོས་ཚད་ལྡན་ཐོན་པས་མི་རིགས་ལ་སད་རྟོགས་འབྱུང་ངེས་ཡིན། མི་རིགས་ལ་སད་རྟོགས་བྱུང་ཚེ། ད་གཟོད་ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་འཇིག་ཉེན་ལྡོག་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འུ་ཚོའི་རྩོམ་སྟེགས་དང་ཤེས་ཡོན་པའི་ཁྲོད་དུ་བསམ་བློ་མ་སྨིན་གོང་དུ་འུར་རྒྱག་མཁན་མང་སོང་བས་རང་གི་མི་རིགས་དང་ལྷག་པར་དུ་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་རྩོམ་རིག་གིས་ཐེབས་དགོས་པའམ་ཐེབས་འོས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དག་མ་ཐེབས་པར་དེ་ཡི་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས“གྲུབ་འབྲས”བྱུང་ལ་ཁད་དུ་ཡོད་པ་འདི་རེད།

གསུམ་པ། རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི།

མི་རིགས་གང་དེས་རིག་གནས་ཀྱིས་མི་རིགས་དེ་ཉིད་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བཞིན་ཡོད་ལ། མི་རིགས་དེའི་སེམས་ཁམས་དང་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ། ཐ་ན་འཚོ་བའི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་ཚུན་ཆད་དེ་ཡིས་སྐྱེད་ཅིང་འགྲུབ་ཀྱིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་རིག་གནས་གཙོ་བོ་ནི་ཐུབ་བསྟན་རིག་གནས་ཡིན་ན་ཡང་། རིག་གནས་གཞན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་དག་ཀྱང་ཕར་དེད་ན་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་བདག་ལ་ཡིད་ཆེས་བདོག གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་རིག་གནས་ཀྱིས་མིའི་སེམས་ཁམས་སྐྲུན་པ་དང་སེམས་ཁམས་ནི་ད་གཟོད་འཚོ་བར་སིམ་ནས་ཡོད་པས་ན། ང་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་འགན་འཁུར་བའི་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་གཙོས་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་ན་བྱམས་དང་བརྩེ་བ། གཞན་ཕན་དང་ལྷག་བསམ། ད་དུང་བྱ་དངོས་དག་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ནས་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་སྡོད་ལུགས་ལ་དཔྱད་སྟངས་སོགས་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ལེགས་ཆ་གང་མང་ཡོད་པས་ན། དེ་དག་སྟོན་པའི་རིག་གནས་དང་རིག་གནས་དེས་བསྐྱེད་པའི་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་ཆ་དག་ནི་ང་ཚོས་འཛིན་སྤེལ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཇི་འདྲ་ཆེ་ཨང་། ང་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལས་མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང་མིའི་འཚོ་གནས་ལ་ཕན་པ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་གང་དག་སྲུང་འཛིན་བགྱི་དགོས་པ་སྨས་མེད་རེད་ལ། དེ་ལས་གཞན་འུ་ཚོའི་འཚོ་སྡོད་ལ་ཕན་ཞིང་བསམ་བློའི་ཡར་རྒྱས་ལ་སྨན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རིག་གནས་ཡོད་ཚད་འུ་ཚོས་ཚུར་ལེན་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ་རེད་ཨང་། མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁ་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་རིག་གནས་གླེང་གིན་རང་གི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་ཏེ་གཞན་གྱི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ལོབ་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ཡང་འུ་ཚོའི་ནད་ཡམས་ཤིག་ཅི་ལ་མིན། དེ་བས་ང་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཤེས་ཚེ་རང་གི་རིག་གནས་ལ་འདང་རྩིས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ངེས་རེད་ལ། རང་གི་རིག་གནས་ལ་དུང་ཞེན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལ་བསླབ་ཅིང་འཇུག་པའང་ཆོས་ཉིད་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་རུང་ང་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ནམ་ཡང་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་ཐུབ་པའི་འགལ་འདུའི་རྩོད་པ་ཁག་ཅིག་ལ་འཐམས་ཏེ། དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་དང་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ལས་རིགས་བཅས་ལ་གང་དགོས་པའི་རིག་གནས་དག་ཡལ་བར་དོར་ཚེ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དོ།།

བཞི་བ། སྐད་ཡིག་དང་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་པའི་འགན་འཁྲི། 

སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུར་བརྗོད་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་རེད། དངོས་གནས་གླེང་ན་སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཤིག་ཡུན་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕན་མཁོ་ཆེ་བ་ཧ་ཅང་གསལ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ལ་གཏིང་དཔག་པར་དཀའ་བའི་རིན་ཐང་ཇི་སྙད་ཅིག་མཆིས་པ་མ་བཤད་དང་། བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཉག་ཕྲ་བ་འདིའི་སྒང་ནས་བལྟས་ན་འུ་ཚོའི་སྡོམ་ཐག་ཅིག་ཏུ་དངོས་གནས་གྱུར་འདུག བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་འོས་འགན་ནི། ན་གཞོན་དག་མ་ཟད་བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཡོད་པ་རེད།  དྲང་མོར་བཤད་ན་འུ་ཚོས་སྐད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་མ་ཟད། སྐད་ཡིག་ཅེས་པ་འདིའི་སྟེང་དུའང་བརྩེ་བ་བཅོས་མིན་ཞིག་ཡོང་དགོས་པར་འདོད། ད་དུང་ང་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཤེས་དགོས་པའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བའམ་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་འདོན་པའི་དུས་སུ་བབ་འདུག་སྙམ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་བདོག་པའི་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་གཟུར་མེད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ནི། དེང་རབས་ཀྱི་སྨྱན་བྱེད་མང་བོ་ཞིག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྤྱོད་དགོས་པར་མ་ཟད། བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་ལས་དག་གི་ཟ་དང་ཟུར་ལ་འཚང་སྟེ། གསར་བྱུང་ཐོན་རྫས་འགའི་སྟེང་དུ་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་མིང་རེ་ཨེ་ཞོག་ལ་ལྟ་བ་དང་། དྲ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་གཙོས་པའི་དེང་གི་བྱེད་སྒོ་མང་བོ་ཞིག་ཏུ་བོད་ཡིག་གི་བྲོ་བ་ཐུལ་བར་འབད་ཅིང་འབད་རྒྱུ་དེ་རེད། རང་གི་སྐད་ཡིག་གི་སྟེང་དུ་དགའ་ཞེན་དང་། དེ་ཡི་རིན་ཐང་ལ་ཡིད་ཆེས། དེ་ཉིད་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་སྤོབས་པ་ཞིག་མེད་ཚེ། ང་ཚོའི་འཁོར་ཡུག་གི་མི་འདི་དག་གི་བྱེད་སྟངས་ལྟར་བོད་ཡིག་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་དང་། བོད་ཡིག་འབྲི་སྤྱོད་བྱེད་པར་གཟབ་ནན་མི་བྱེད་པར་དོན་ནོར་བརྡ་ནོར་ཅན་གང་ཇི་སྙད་ཅིག་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་པ་འདིས་བོད་ཡིག་ཀློག་པ་པོའམ་རང་གི་མི་རིགས་འདི་ལ་བག་ཆགས་ངན་པ་བཞག་ཡོད་པའི་ཉེས་གང་གིས་འདགས་སྙམ་པ་འདུག

རྩོམ་པ་པོའི་ཟིན་བྲིས་ལས་བདམས་བཀོད་བྱས།