དམར་ཤོག་པ་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་བཟོ་དགོས།

ཉེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ཏ་ལེན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལྔ་པའི་ཌེ་བོ་སི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག  ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་དགོས་སྐོར་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཏ་ལེན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལྔ་པའི་ཌེ་བོ་སི་(Davos)རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་དགོས་སྐོར་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་དམར་ཤོག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ཏེ་ ༼དམཪ་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཐ་དད༽བྱ་དགོས་པ་སོགས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་དོན་ཚན་ ༥ ཡི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་བྱེད་བརྗོད་པ་རེ་འགས་དེ་ནི་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་མི་མང་ཁྲོད་རང་ཉིད་ལ་སྣང་བརྙན་ཡག་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཆེད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་འདུན་མེད་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ཚོགས་འདུའི་མཛད་སྒོའི་གཏམ་བཤད་སྐབས་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་ལ།  དང་པོ། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱངས་ཏེ་དམར་ཤོག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱེད་པ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་། དབང་ཤུགས་གཅིག་གཅོད་དང་ཚད་བརྒལ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་དགོས་པ། གཉིས་པ། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམས་དྲང་བདེན་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་པ།  གསུམ་པ། སྲིད་ཁྲིམས་དྲང་བདེན་དང་རང་དབང་ལྡན་པ་ཡོང་དགོས་པ། བཞི་པ། མི་དམངས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་།  ལྷག་པར་དུ་འོས་འདེམས་ཀྱི་ཁེ་དབང་དང་། གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་། མང་ཚོགས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཁེ་དབང་བཅས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ།  ལྔ་པ། རུལ་སུངས་བཀག་སྡོམ་བྱ་དགོས་པ་བཅས་དོན་ཚན་ལྔ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་དྲུང་ཆེ་ཁེ་ལོ་སི་སི་ཁེ་ཝེབ་(Klaus Schwab)ཀྱིས།  བྱེད་ཐབས་ག་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་རྒྱ་ནག་དེ་འཆམ་མཐུན་ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་དྲིས་སྐབས།    ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས། “ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ངས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་གཏམ་གླེང་མང་པོ་བྱས་མྱོང་།  ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདི་དེ་ཡང་། ད་ལྟ་ང་དང་ལྷན་དུ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་སྐུལ་འདེད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད།  ངའི་ཀླད་པའི་ནང་འཁོར་བཞིན་པའི་བསམ་ཚུལ་མཐའ་དག་ནི་དོན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་སྐུལ་འདེད་ཁོ་ན་ཡིན་སྟབས།  ང་རང་ལ་ལས་འགན་ཧ་ཅང་ལྕི་མོ་ཡོད་པའི་སེམས་ཚོར་འདུག དེར་བརྟེན། ངེས་པར་དུ་ཡང་དག་པ་དང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་མང་པོའི་གནད་དོན་ཐད་འཛིན་པའི་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་དེ་གསལ་བོར་གླེང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།” ཅེས་དང་། ཁོང་གིས་སྲིད་ཁྲིམས་དྲང་བདེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སྐབས་ ༡༡ པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག་གླེང་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་བྱ་དགོས་པ་དེའང་།  ༡༩༨༠ ལོའི་རྒྱ་གཞུང་དབུས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་༼དམར་ཤོག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར༽ཞེས་པའི་གཏམ་བཤད་ནང་བསྒྲགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས།  ད་ཆར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཤིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག   

ཧུའུ་ཡའོ་པང་དང་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་འགན་འཁུར་སྐབས། དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་བཅོས་བསྒྱུར་ལག་བསྟར་བྱ་རྩིས་བྱས་ཏེ། སྐབས་དེའི་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་རེ་འགའི་ནང་གི་དམར་ཤོག་རྩ་འཛུགས་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ནས་ ༡༩༨༧ ལོའི་བར་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གིས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་གཞུང་དབུས་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་དཔྱད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་འགན་ཁུར་སྐབས་ཀྱང་།  ཝུན་ཅ་པའོ་དཔྱད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་དེའི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ཞུགས་མྱོང་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་ཁོ་རང་གི་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽ཀྱི་ལས་གཞིའི་འགན་འཁུར་ཏེ་མགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་།  རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽སྐོར་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་དྲུག་བཞི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས། ཡང་བསྐྱར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ།  དམར་ཤོག་པས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱ་རྒྱུ་མཁྲེགས་འཛིན་བྱས་སྟབས། སྐབས་ ༡༤ ནས་ ༡༧ བར་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་གཞུང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་བཏོན་མྱོང་མེད།

ལོ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པར་ཧྲིན་ཁྲོན་དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་བཙུགས་ཏེ་ལོ་ ༣༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྐབས། ཝུན་གྱིས་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་༽དགོས་པའི་སྐོར་ཐོག་མར་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ད་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཝུའུ་པང་ཀོ་ཡིས། ༼མི་སྒྲུབ་པ་ལྔ་༽ནན་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་མཐའ་དག་གིས་དམར་ཤོག་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད། ཉེ་སྔོན་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ལྡན་པ་ ༡༠༠ ལྷག་གིས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནད་དོན་ཐད་ཀྱི་གྲོས་མོལ་སྐབས། བགྲོ་གླེང་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དཔའ་འབྱོར་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་།  རྒྱ་གཞུང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ནི།  རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་གནས་བབ་སྔར་ལས་རྙོག་འཛིང་དང་ཉེན་ཁར་འཕྲད་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

རྒྱ་ནག་ཚན་རིག་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཡཱན་ཅ་ཆིས་ཀྱིས། སྤྱིར་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། སྐད་ཆ་ཚིག་འགའ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཐེབས་མི་སྲིད་པས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་གཏམ་གླེང་དེ་དག་ནི་ད་ལྟ་ཁོ་རང་སྲིད་བློན་ལས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་ལ་ཉེ་སྟབས།  མང་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ཉིད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཡག་པོ་ཞིག་འཇོག་བསམ་པ་ཡིན་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྡེ་ཁག་གི་སློབ་དཔོན་ཀྲང་ཝུ་ཡིས་ཀྱིས་ཀྱང་།  ད་ལྟའི་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོ་ནི་རྣམ་པ་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཡང་བཤད་ཐུབ་ན་བཤད་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།

གཞན་ཡང་། པེ་ཅིན་ཀྱི་དཔྱིད་ཀ་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་གཙོ་སྒྲིག་པ་ཧུའུ་ཕེན་གྱིས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་གླེང་སློང་དང་མཉམ་དུ།  རྒྱ་གཞུང་གིས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་དང་། ཁྲིམས་རྩོད་པ། ཆོས་འཁོར་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ་པ། དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་མང་པོ་གང་འདོད་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདིས།  རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་འགལ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མངོན་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཁྲིན་པའོ་ཁུང་གིས་༼ཁའེ་ཧྥང་༽དུས་དེབ་སྟེང་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་ཏེ། རྒྱ་གཞུང་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཝུན་ཅ་པའོ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་ཁེར་རྐྱང་ལ་ཕུད་ཡོད་པ་དང་། ཅང་ཙེ་མེན་ཤོག་ཁག་གི་སྒེར་གཅོད་དབང་འཛིན་པ་བཞི་ཡོད་པའི་གྲས་ཀྱི་ཝུ་པང་ཀོ་ཡིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་འཐུས་མིར་སྟངས་འཛིན་དང་། ལིས་ཁྲང་ཁྲོན་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་སྟངས་འཛིན། ཀྲུག་ཡུང་ཁང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་སྲིད་ལ་སྟངས་འཛིན།  ཅ་ཆིན་ལིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱས་ཏེ། མི་བཞི་ཚོགས་ཁག་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་དམར་ཤོག་སྒེར་གཅོད་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོ་བཞི་ནི་རྒྱ་ནག་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་འགག་རྡོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ཐེངས་འདིའི་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་དེ་རྒྱ་གཞུང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་སྤེལ་མེད་ཀྱང་། གནས་འཕྲིན་དྲ་རྒྱ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་ལམ་ཁག་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་མང་ཚོགས་ཁྲོད་གླེང་ཕྱོགས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པ། ཚེ་རིང་རྒྱལ།