སེ་རི་ཡ་དྲག་པོའི་གཞུང་ལ་རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར།

འདས་པའི་ཟླ་ ༡༡ རིང་གི་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་དམངས་ཟིང་འཁྲུག་ཁྲོད་མི་ ༧༠༠༠ ལྷག་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་རིམ་པར་སྤྲད་ཀྱང་། ཉེ་ཆར་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཐད་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཚོགས་ནང་། སེ་རི་ཡའི་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་དོན་གཏན་འབེབ་ཀྱི་མང་མོས་ཐག་གཅོད་བྱས་པར། རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་གྲོས་དོན་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་ཐད་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་བཞིན་པའི་ཉིན་དེར་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གི་དྲག་ཆས་དམག་མིས་གྲོང་ཁྱེར་ཧོམ་སི་(Homs) ནང་གི་གྱེན་ལངས་པའི་སྟེང་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་ཤི་རྨས་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པར། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་ “སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཧོམ་སི་ནང་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་དེར་ཧ་ཅང་འགྲེལ་བཤད་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་ལ་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་མ་ཟད། སེ་རི་ཡའི་མི་མང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངོས་ལེན་མེད་པར་གྱུར་ཡོད་” ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། སེ་རི་ཡས་མུ་མཐུད་དུ་མི་མང་སྟེང་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་དོན་རྐྱེན་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སེ་རུ་ཡའི་ནང་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཕྱིར་བསྡུ་དང་། སེ་རི་ཡའི་གཞུང་ཚབ་ཕྱིར་འཕུད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་འདུག

སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་ཐད་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་ཆེན།

ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མུ་ནེ་ཆིའི་ (Munich) ནང་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་བསྐངས་ཏེ། ཉེ་ལམ་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་སྲིད་སྟེགས་ལས་འབབ་དགོས་པ་དང་། ཁོང་གི་དབང་ཆ་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པར་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སེ་རི་ཡའི་སྲིད་དབང་དམངས་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་གྲོས་འཆར་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དེར་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ ༡༣ གྱིས་གྲོས་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱིས་གྲོས་དོན་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་སྟབས་གྲོས་མཆོད་འཇོག་ཐུབ་མེད།

སྤྱིར་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་ཆོད་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་མང་མོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱ་དགོས་ཀྱང་། བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་གཏན་འཇགས་རྒྱུན་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ ༥ ཡོད་པ་ (veto powers)ལས་གང་རུང་གིས་མོས་མཐུན་མ་བྱས་ཚེ་གྲོས་དོན་གང་དེ་རྩིས་མེད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་གཏན་འཇགས་རྒྱུན་ལས་ཡིན། ཉིན་དེའི་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་རཱ་ཤི་ཡའི་འཐུས་མི་ལཱ་ཝི་རོབ་ (Sergei Lavrov)ལགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་མཚམས་སུ་སླེབས་སྐབས། ཚོགས་འདུ་དེའི་སྟེང་གི་འཐུས་མི་ཚང་མས་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་རཱ་ཤི་ཡའི་ལངས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་འཛིན་མིན་ཐད་བློ་འཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ལཱ་ཝི་རོབ་ཀྱིས་ “ད་ལྟ་སེ་རི་ཡའི་སྲིད་དབང་སྟེང་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་དོན་ལ་རཱ་ཤི་ཡས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་རེད་དམ། ལན་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་ཡིན། མེད། རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ ”ཅེས་དང་། བསྐྱར་དུ་ཁོང་གིས། “ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྩེད་མོ་རང་བཞིན་གྱི་འཆར་གཞི་གང་ཞིག་ཡོད་དམ། གལ་སྲིད་གྲོས་དོན་འདི་ཐག་གཅོད་བྱུང་རྗེས་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་མུ་མཐུད་འབྱུང་ཚེ། ཁྱོད་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་གྲོས་དོན་འཁྱེར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། བྱེད་ཕྱོགས་འདི་ནི་སྲིད་ཇུས་ཡང་དག་ཅིག་མ་རེད་”ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྐད་ཆ་དེས་ཨ་རིའི་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ཁཱི་ལེན་ཊོན་གཙོས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སླངས་ཡོད་ཀྱང་། ཉིན་དེའི་གྲོས་དོན་དེ་ལྟར་གྲུབ་འབྲས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།

རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་སེ་རི་ཡའི་རྒྱབ་རྩར་ལངས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས།

རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་གྲོས་འཆར་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པར་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དང་པོ། ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་ཆར་སེ་རི་ཡའི་ནང་བཏང་བའི་རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣ་དེ་དག་སེ་རི་ཡའི་སྲིད་གཞུང་ལ་མི་དགའ་མཁན་རྐྱང་ཡིན་སྟབས་ཁོང་ཚོས་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ། གཉིས་པ། ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་དང་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་ལ་དྲག་ཆས་དམག་མི་ཕྱིར་འཐེན་དང་མི་མང་སྟེང་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་རིམ་པར་སྤྲད་ཀྱང་། གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་གིས་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་དང་གཞུང་ལ་དྲག་རྒོལ། གཞུང་དམག་དམར་གསོད་བྱས་པའི་བྱ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྒྱུར་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་བཅས་ནི་དྲང་སྙོམས་མིན་པར་བརྗོད་ཡོད།

དཔྱད་བརྗོད་པ་དག་གིས་གླེང་པ་ལྟར་ན། སེ་རི་ཡ་ནི་རཱ་ཤི་ཡའི་ཕྱོགས་གཏོགས་སྲིད་གཞུང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང་།  ཚོང་འབྲེལ་དང་དམག་དོན། ཕྱི་འབྲེལ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་སེ་རི་ཡ་དང་འབྲེལ་ལམ་དམ་པོ་ཡོད་ཅིང་། སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་རྗེས་སེ་རི་ཡར་མཚོན་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག རྒྱ་ནག་ནི་སེ་རི་ཡར་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཨང་གསུམ་པ་དང་། སེ་རི་ཡ་ནི རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཕྱོགས་གཏོགས་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་དོན་ལ་རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་རྗེས། རྒྱ་ནག་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་སྟེང་ཨེ་རག་དང་ཨབ་གྷན། ལེ་བྷེ་ཡ་སོགས་ཀྱི་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དམག་གིས་ཐེ་ཇུས་བྱས་ཏེ་སྲིད་གཞུང་དང་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་ལ་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་འཕོ་འགྱུར་བཏང་པའི་གྲུབ་འབྲས་ནི། རྒྱལ་ཁོངས་སོ་སོའི་ནང་སྔར་བས་བརྟན་བརླིང་མེད་པ་དང་དཀའ་ངལ། རྙོག་ཟིང་ཆེ་རུ་བཏང་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྐོར་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་པའི་ནང་། རྒྱ་ནག་དང་སེ་རི་ཡ་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་གྲོགས་འབྲེལ་ལམ་འདས་པའི་ལོ་ ༥༠རིང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད་ད་དུང་འཆམ་མཐུན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གྱི་རྩ་དོན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། སེ་རི་ཡས་ཐའེ་ཝན་དང་བོད། ཞིན་ཅང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཚུད་པའི་རྒྱ་ནག་ཆེན་པོའི་གདན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་སེ་རི་ཡའི་མངའ་དབང་ལ་བཟུང་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་བརྟན་འཇགས་འཐུས་མིས་ “སེ་རི་ཡའི་ནང་ཉེས་མེད་མི་ཟེར་དམར་གསོད་བྱེད་ཀྱིན་པ་ངེས་པར་དུ་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་། སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་ཕྱིར་འཕུད་གཏོང་པའི་གྲོས་གཞི་ལ་ངོ་རྒོལ་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།

གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་གྱི་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་གོང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐེ་ཇུས།

སེ་རི་ཡ་ནི་ལེ་བྷ་ནོན་(Lebanon) དང་ཨེ་ཛི་རལ་(Israel) བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་བདེ་འཇགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དཀྱུལ་ཤར་ཡུལ་གྲུའི་ནང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཐེ་ཇུས་ཡོད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཟིང་འཁྲུག་གི་ཐོག་མའི་ཆར་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁ་ཁུ་སིམ་པོར་བསྡད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནང་ཁེ་ན་ཌ་དང་སོའོ་ཌེ་ཨ་རབ་གཉིས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་འཕུད་གཏོང་དགོས་པའི་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་ནས་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་དང་ཕྱི་འབྲེལ་མཚམས་འཇོག་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགོག་རྐྱེན་སྤྲོད་མགོ་ཚུགས་ཡོད།

ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་དྲག་ཆས་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་ལ་བྷག་ཤར་གཞུང་གིས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་པ་མ་སོང་སྟབས། ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ནང་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ཞིག་སེ་རི་ཡར་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཡོད་དེ། རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་སྙན་ཐོ་གཞིར་བཞག་ཐོག་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཞིག་ཐོག་མར་བྷག་ཤར་གཞུང་ལ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། དེར་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣ་དག་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་དང་ཁ་གཏན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཡིན་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུག་ཁྱི་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པར་བརྟེན། ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་ཁྱེར་ཏེ། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡར་ཐེ་ཇུས་བྱ་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་གྱིས་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གིས་ལེ་བྷེ་ཡའི་གནད་དོན་ལྟར་བྷག་ཤར་སྲིད་གཞུང་སྟེང་ཐེ་ཇུས་བྱ་རྒྱུར་རེ་བལྟས་བྱས་མཐར། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་ཆེན་དེ་ཚོགས་ཡོད།

གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་གྱི་རྒྱལ་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་རྗེས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལངས་ཕྱོགས།

རྒྱལ་ཚོགས་དྲུང་ཆེ་བྷན་ཀེ་མོན་གྱིས་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་མཇུག་འབྲས་ཐད་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེན་བསྟན་ཡོད་ལ། སེ་རི་ཡའི་ནང་གི་དྲག་གནོན་ཟིང་འཁྲུག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ངོས་ནས་ངོས་ལེན་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སེ་རི་ཡའི་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་ཡོང་རྒྱུར་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཞུས་ཡོད། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཇི་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཐེངས་འདིའི་གྲོས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་མ་ཐུབ་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་མུ་མཐུད་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། སེ་རི་ཡ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཁེར་རྐྱང་དུ་འཕུད་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོང་ནས་ནུས་ཤུགས་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཡོད། དེ་བཞིན་ཧྥ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་སར་ཀོ་ཛེ་(Nicolas Sarkozy) ཡིས། ཧྥ་རན་སི་ཡིས་ཡུ་རོབ་དང་ཨ་རབ་གླིང་ལ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུར་སེ་རི་ཡའི་མི་མང་གྲོགས་པོ་སྡེ་ཚན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཧྥ་རན་སི་གཞུང་གིས་སེ་རི་ཡའི་གནད་དོན་ནམ་ཡང་བློས་གཏོང་གི་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་སེ་རི་ཡའི་ནང་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་དང་གཞུང་ཚབ་ཁང་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཉིན་དེར་ཨ་རབ་མཚོ་ཁུག་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་(Arab Gulf states) ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། འདས་པའི་ཟླ་ངོ་ ༡༡ ལྷག་རིང་གི་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ལ་བྷག་ཤར་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་དྲག་གནོན་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ཉེ་ཆར་སེ་རི་ཡའི་ཛ་དྲག་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་ཡོང་རྒྱུར་ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གྲོས་འཆར་བཏོན་པར་ངོས་ལེན་མ་བྱས་སྟབས། ཨ་རབ་མཚོ་ཁུག་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་ཚབ་རྣམས་སེ་རི་ཡ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ནང་ཡོད་པའི་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་ཚབ་དག་ཕྱིར་འཕུད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨ་རབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གིས་མི་མང་སྟེང་དྲག་གནོན་བྱེད་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཐད་བློ་ཐག་ཆོད་པོའི་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད།

ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་སེ་རི་ཡར་ཡོད་པའི་གཞུང་ཚབ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་འཕྲལ་དབྱིན་ཇི་དང་། ཨེ་ཊ་ལེ། སི་པན། བྷེལ་ཇམ། ཧྤ་རན་སི། ནེ་ཐར་ལན་ཌི་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སེ་རི་ཡར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གཞུང་ཚབ་སྒོ་རྒྱག་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། སེ་རི་ཡའི་གནད་དོན་ཐད། དབྱིན་ཇིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཝེ་ལེམ་(William Hague) གྱིས་དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ “བྷག་ཤར་སྲིད་གཞུང་ནི་མི་མང་དམར་གསོད་གཏོང་མཁན་གྱི་དྲག་སྤྱོད་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་དྲག་སྤྱོད་གཞུང་འདི་གུ་ཡངས་གཏོང་བའི་ལམ་ཁ་གང་ཡང་མེད་”ཅེས་བརྗོད་པ་རེད།

སེ་རི་ཡའི་གདན་དོན་ཐད་མིག་གསུམ་པའི་ལྟ་སྟངས།

ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་དང་རཱ་ཤི་ཡས་ཐེངས་འདིའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་དོན་ཐག་གཅོད་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པ་དེས་བྷག་ཤར་སྲིད་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུར་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད་པར་བརྗོད་ཅིང་། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་དོན་ལ་རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་རྗེས། དངོན་གསལ་དོན་པོས་རཱ་ཤི་ཡའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང་ཕྱི་འབྲེལ་གསང་པའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གཉིས་སེ་རི་ཡར་རྒྱལ་དོན་ལྟ་སྐོར་དང་སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་ལ་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཆེད་དུ་ཆབ་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་གཏོགས་བཟུང་པ་ཞིག་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཀྱི་ཡོད་པར་གླེང་།

སེ་རི་ཡའི་ཆབ་སྲིད་དཔྱད་གླེང་ཆེད་མཁས་པ་སྐུ་ཞབས་པེ་ཊར་(Peter Harling) གྱིས་ཐེངས་འདིར་རྒྱལ་ཚོགས་གྲོས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་མ་ཐུབ་པ་དེས་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་གི་དྲག་སྤྱོད་ད་སྔ་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ངེས་པ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་བཞིན་པའི་ཉིན་སེ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧོམ་སི་ནང་གཞུང་དམག་གིས་དྲག་གནོན་དམར་གསོད་བྱས་པ་དེ་ནི། ༡༩༨༢ ལོར་བྷག་ཤར་གྱི་ཕ་རྒན་ཧ་ཧྥེ་ཛི་ (Haffez) ཡིས་སེ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧཱ་མཱ་ (Hama) ནང་གི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱས་པའི་དུས་དྲན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྐབས་དེའི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་ནི་ཨ་རབ་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་དམར་གསོད་ཀྱི་ལེའུ་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། དམར་གསོད་དེའི་ནང་མི་མང་ ༡༠༠༠༠ ལྷག་ཅིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག

ད་ལྟའི་སེ་རི་ཡའི་གནས་སྟངས།

རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་དུ་སེ་རི་ཡའི་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ཕྱི་ཚེས་ ༣ དང་ ༤ སོ་སོར་སེ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཌ་མ་སི་ཀཱ་སི་(Damascus)དང་ཧོམ་སི་(Homs)གཉིས་ནང་གྱེན་ལངས་པའི་སྟེང་གཞུང་དམག་གིས་དྲག་གནོན་གྱིས་མི་ ༢༠༠ ཙམ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་སེ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་གསུམ་པ་བྷ་བྷ་ཨ་མར་ནང་མི་ ༤༧ ཙམ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད། རང་ལོ་ ༤༠ ཡིན་པའི་ཨ་མེ་ཌི་ཟེར་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་མཐོང་སྣང་བརྗོད་པར། “ཉིན་དེར་མདེའུ་ཆར་འབབ་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྲིང་ལམ་གྱི་ཚོང་ཁང་སོགས་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་། དུས་ཡུན་སྐར་མ་འགའ་རེའི་མཚམས་སུ་འགད་རྫས་གཏོར་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་གང་ས་ནས་ཐོས་ཐུབ་ཀྱང་། སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་སོགས་ཡོམ་ཡོམ་དུ་འདར་བ་སོགས་དམག་འཁྲུག་གི་གཡུ་ས་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་”ཞེས་བརྗོད་འདུག

སི་ཨན་ཨན་གྱིས་ཁ་པར་བརྒྱུད་གྲོང་ཁྱེར་ཧོམ་སི་ནང་ཡོད་པའི་ཨོ་མར་ཟེར་པ་ཞིག་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་པར་ཁོང་གིས་ “ད་ལྟའི་ཆར་སེ་རི་ཡའི་ནང་འབྱུང་བཞིན་པ་དམར་གསོད་དང་དྲག་གནོན་རེད། ངོ་རྒོལ་ཙམ་གྱིས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོར་གདམ་ཀ་འདི་ལས་མེད། བྷག་ཤར་གྱི་སྲིད་གཞུང་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་དང་བགྲོ་གླེང་། ཆབ་སྲིད་ཟེར་པ་ཞིག་འགྲོ་ས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོ་རང་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་སྟེགས་སུ་སླེབས་པ་རེད་ལ་མཐར་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མགོ་རྟིང་སློག་དགོས་པ་ལས། ལམ་ཁ་གཞན་ཡོད་པ་མ་རེད་”ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་རཱ་ཤི་ཡའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ལཱ་ཝི་རོབ་དང་རཱ་ཤི་ཡའི་ཕྱི་སྲིད་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གཉིས་སེ་རི་ཡར་རྒྱལ་དོན་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་རྗེས་ལཱ་ཝི་རོབ་ཀྱིས། སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་གྱིས་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་ཡོང་རྒྱུར་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོི་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཁོང་གིས་གང་མགྱོགས་སེ་རི་ཡའི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བསམ་ཤོག་བསྡུས་ཏེ་བསྐྱར་བཅོས་བྱ་རྒྱུ། གཞུང་གིས་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་དག་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་མགོ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཚུལ་དང་། གནད་དོན་དེའི་ཐད་རཱ་ཤི་ཡས་འགན་འཁུར་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།  ད་ལྟའི་ཆར་སེ་རི་ཡའི་གཞུང་དམག་སྟོང་ཕྲག་འགའ་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་ལོག་གིས་སེ་རི་ཡའི་རང་དབང་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་(Free Syrian Army) གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་འདུག

རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་དོན་ལ་རྒྱ་ནག་དང་རཱ་ཤི་ཡས་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་མ་ཐུབ་པ་དེའི་ཐད། སེ་རི་ཡའི་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཏེ། སེ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཡོངས་ལྷན་ཚོགས་(Syrian National Council) ཀྱིས་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་གཏན་འཇགས་རྒྱུན་ལས་རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་དོན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ནི་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་གཏན་འཇགས་རྒྱུན་ལས་ཀྱི་འགན་མ་ཁུར་པ་ཞིག་དང་། སེ་རི་ཡའི་ནང་དམར་གསོད་ཀྱི་ཉེན་ཚབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འགན་རྒྱ་ནག་དང་རཱ་ཤི་ཡས་འཁུར་དགོས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་གི་ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ།

སེ་རི་ཡའི་གྱེན་ལངས་སྔ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ནང་ཊོ་ནེ་ཤི་ཡ་དང་ཨེ་ཇེབ་གསར་བརྗེ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྗེས་བྱུང་པ་ཞིག་དང་། དང་ཐོག་སེ་རི་ཡའི་ཤར་ཕྱོགས་ཌེ་རཱ་(Deraa) གྲོང་ཁྱེར་ནང་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་གིས་ཊོ་ནེ་ཤི་ཡ་དང་ཨེ་ཇེབ་གྱེན་ལངས་པའི་འབོད་ཚིག་སྟེ། མི་མང་ལ་དགོས་པ་ནི་ད་ལྟའི་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་དགོས། མི་མང་ལ་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ་དགོས་སོགས་ཀྱི་སྦྱར་ཡིག་བཀྲམ་སྟབས་གཞུང་དམག་གིས་སློབ་ཕྲུག་ ༡༥ ཙམ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པར་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཚོས་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་རྐྱེན། ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མང་ཚོགས་མང་པོ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཐོན་ཏེ་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པར་གཞུང་དམག་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་པ་ནས་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་མགོ་ཚུགས་ཡོད།

སེ་རི་ཡའི་གྱེན་ལངས་ཐོག་མའི་སྐབས་ཀྱི་མི་མང་གི་འབོད་ཚིག་ནི་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་རྒྱ་ཆེར་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཡང་། གྱེན་ལངས་ཞི་རྒོལ་བའི་སྟེང་གཞུང་དམག་གིས་དྲག་གནོན་དམར་གསོད་སོགས་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྱེན་ལངས་པ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱས་པར། མི་མང་གི་ངོ་རྒོལ་རྩ་མེད་བཟོ་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོའི་འབོད་ཚིག་ལ་སྔར་བས་གསོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ། ད་ལྟའི་དྲག་པོའི་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་དགོས་པ་དང་། ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་སྤྱོད་པ་བྷག་ཤར་སྲིད་སྟེགས་ལས་འབབ་དགོས་ཞེས་པའི་གྱེན་ལངས་པའི་ངོ་རྒོལ་སེ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་སེ་རི་ཡའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་ཁག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན་ད་སྔ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་འོག་མི་མང་ ༧༠༠༠ ལྷག་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་འདུག  ཕྱི་ཟླ་ ༡ ནང་རྒྱལ་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་ཀྱིས་དེ་སྔ་སེ་རི་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ཁྲོད་མི་ ༥༤༠༠ དམར་གསོད་རྐྱེམ་ལམ་དུ་བཏང་པ་དང་མི་ ༡༤༠༠༠ ཙམ་བཙོན་འཇུག་བཀག་སྐྱེལ་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ཟླ་ ༡ ནང་ནས་དམར་གསོད་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་པའི་གྲངས་ཐོ་ཁ་གསལ་བྱ་མ་ཐུབ་པས་ཤི་རྨས་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་འདོན་བྱ་མཚམས་བཞག་ཡོད་པ་རེད། བྷག་ཤར་སྲིད་གཞུང་གིས་ད་སྔ་གཞུང་དམག་ ༢༠༠༠ ལྷག་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་གིས་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པར་བསྒྲགས་འདུག

སྲིད་འཛིན་བྷག་ཤར་གྱི་ཕ་རྒན་གྱིས་ལོ་ ༢༠ ལྷག་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་ཡོད་དེ། ༢༠༠༠ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་རྗེས་སྲིད་འཛིན་བསམ་ཤོག་བསྡུས་པར་བརྒྱ་ཆ་ ༩༧ གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་ལྟར་བྷག་ཤར་སེ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་དུ་སླེབས། ཁོང་སྲིད་སྟེགས་སུ་སླེབས་རྗེས་སྔར་ཡོད་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཕྱོགས་མང་པོར་སྒྱུར་བཅོས་ཐོག སེ་རི་ཡའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་དང་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྟེང་གུ་ཡངས་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། བཙོན་པ་ཀློད་གྲོལ་གཏོང་པ་སོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྲིད་ཇུས་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༠༧ ལོའི་སྲིད་འཛིན་བསམ་ཤོག་བསྡུས་སྐབས་བསྐྱར་དུ་ཁོང་ལ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༧ རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་སྟེ་མུ་མཐུད་ལོ་ ༧ རིང་གི་སྲིད་འཛིན་གྱི་དབང་ཆ་བཟུང་ཡོད།

 གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།