ད་ལྟ་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་མ་དངུལ་ཧིན་སྒོར་ ༧༠༥༨༣༠༠༠༠ འདུག་ལ། ད་ལོ་ནས་སང་ལོའི་བར་འགྲོ་འཆར་སྒོར་ ༡༠༤༡༣༦༠༠༠༠ དང་ཡོང་འཆར་སྒོར་ ༡༠༤༡༣༦༠༠༠༠ ཙམ་རེད། འདིའི་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་གླེང་བྱེད་མུས་རེད།
སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གསུམ་པའི་ལས་ཉིན་གཉིས་པ་སྟེ། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ སྟེང་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ་མཆོག་གིས་ལྷན་ཁང་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ནས་ ༢༠༡༣ བར་གྱི་སྔོན་རྩིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་སོང་།
དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ད་རེབ་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་འདི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ལས་འཆར་གལ་གནད་ཆེ་བ་གང་འཚམ་ཞིག་སྔོན་རྩིས་སུ་འཆར་འབུལ་ཞུས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་དང་། བོད་མིའི་སྡོད་གནས་གཞིས་ཆགས་སོ་སོའི་ནང་འཚོ་རྟེན་དང་ཤེས་ཡོན། འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་འོས་འཚམ་འདུག་པར། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་།
ད་ལོའི་སྔོན་རྩིས་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་དྲུག་དང་བྱེ་བ་གསུམ་ ༦༣༨༨༡༠༠༠༠ ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༢ བར་སྒོར་བྱེ་བ་དྲུག་དང་ས་ཡ་བདུན་ ༦༧༠༢༠༠༠༠ ཙམ་ཁ་སྣོན་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཁྱོན་བསྡོམས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་བདུན་དང་ས་ཡ་ལྔ་ ༧༠༥༨༣༠༠༠༠ ཙམ་ཆགས་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ནས་ ༢༠༡༣ བར་འགྲོ་འཆར་ཁྱོན་ཧིན་སྒོར་ཐེར་འབུམ་གཅིག་དང་བྱེ་བ་བཞི་ ༡༠༤༡༣༦༠༠༠༠ ཙམ་དགོས་པའི་རྒྱབ་གཉེར་ཞུས་འདུག་ལ། དེ་དག་ལས་གསོལ་ཕོགས་ཐོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་གཉིས་དང་བྱེ་བ་གཉིས་ ༢༢༢༩༥༠༠༠༠ དང་། ལས་ཁུངས་ཁག་གི་རྒྱུན་གྲོན་ཐོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་གཅིག་དང་བྱེ་བ་བདུན་ ༡༧༦༨༠༠༠༠༠ ། གཞན་དམིགས་བསལ་ལས་དོན་དང་དམིགས་བཀར་ལས་འཆར་ཐོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་དྲུག་དང་བྱེ་བ་བཞི་ ༦༤༡༦༡༠༠༠༠ ཙམ་གཏོང་འཆར་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ནས་ ༢༠༡༣ བར་ཡོང་འཆར་ཁྱོན་ཧིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་དགུ་དང་བྱེ་བ་ལྔ་ ༩༥༡༦༩༠༠༠༠ ཙམ་ལ་ཚོད་དཔག་བྱས་འདུག་པ་ལས་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ཟུར་བཀོལ་རྩིས་ཁོངས་སུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་དྲུག་དང་བྱེ་བ་བརྒྱད་ ༦༨༤༢༥༠༠༠༠ དང་། དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་སུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་གཉིས་དང་བྱེ་བ་དྲུག་ ༢༦༧༤༣༠༠༠༠ ཡོང་རྒྱུར་ཚོད་དཔག་བྱས་འདུག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་བར་དང་བླང་དཔྱ་དངུལ་ལག་དེབ་ཞུ་མཁན་ ༡༤༢༠༨༨ བྱུང་ཡོད་པ་ནས་ལག་དེབ་ ༡༣༩༨༡༩ བཟོས་ཏེ་དོ་བདག་ལ་སྤྲད་ཟིན་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དང་བླང་དཔྱ་དངུལ་ལག་དེབ་དང་། ངེས་ཅན་བསྡུ་དངུལ། ངེས་མེད་ཞལ་འདེབས་བཅས་ལས་སྒོར་ ༩༨༥༩༠༠༠༠ ཙམ་ཡོང་རྒྱུར་ཚོད་དཔག་བྱས་འདུག
མཇུག་ཏུ་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་ “བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་དང་ལོ་རེའི་གཏོང་ཡོང་གི་གནས་སྟངས་མི་དམན་ཙམ་ཡོད་ནའང་། ཕྱིའི་རོགས་རམ་ལ་མུ་མཐུད་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་བབ་ཀྱི་ཆ་ནས་འགྲོ་གྲོན་གང་ཅིའི་ཐད་དགོས་ངེས་བསྲི་ཚགས་གནང་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེ་བས། དེ་ལ་ཚང་མས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན ”ཞེས་གསུངས་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། དོན་གོ།
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གིས་མ་འོངས་ལོ་བཅུ་ལས་འཆར་དང་སྔོན་རྩིས་དཔལ་འབྱོར་ཏག་ཏག་གཏན་འབེབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁག་ཅིག་གིས་ལོ་ཉི་ཤུའི་ལས་འཆར་དང་སྔོན་རྩིས་གྲོན་དངུལ་ནར་གཏོང་ཐུབ་པར། མ་རྐང་དཔལ་འབྱོར་ཟུར་འཇོག་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། འདི་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཉར་ཡོད། ང་ཚོས་ཀྱང་ད་དུང་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་སེལ་བར་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་རང་འཚོ་ཐུབ་པ་དགོས་ལ། ད་ལྟའི་བཀའ་ཤག་གིས་འབྱུང་འགྱུར་བཀའ་ཤག་ལ་མ་རྐང་ལོ་བཅུ་ལ་འདིང་བར་གྲ་སྒྲིག་དང་། དེ་ལྟར་བཀའ་ཤག་སྐབས་རེ་རེ་མཚམས་ནས་མ་རྐང་ཟུར་འཇོག་གིས་སྐྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་ཅིས་ཀྱང་བརྩོན་དགོས་ཀྱི་རེ་འདོད།
དོན་དངོས་གནས་ད་ཐེངས་འཚོགས་འདུ་འདིའི་སྟེང་ནས་སྲིད་སྐྱོང་དང་། བོད་གཞུང་ཞེས་པ་གྲོས་ཆོད་བཞགས་ཐུབ་ངེས་བྱ་དགོས།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ངོས་ནས་བཤད་ན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་བབ་དེ་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
གནས་བབ་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། ཆོས། རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཉ་ཆུ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་སུ་གྱུར་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་གྱིས་གསུངས་བཤད་དེར་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། ད་དུང་ཡག་ཤོས་བྱུང་ན་རང་མགོ་རང་ཐོན་ཡོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཚད་བཟུང་དགོས།
དེ་བཞིན་ལོ་རེའི་གྲོན་ཆུང་སྲི་ཚགས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས།
གོང་གིས་དྲ་དྲོགས་འདིས་བཤད་པ་བདེན། ལས་བྱེད་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་གི་ལས་རིགས་ཐོག་ངེས་པར་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་ཅན་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དགེ་རྒན་ཡིན་ནའང་ལག་ཁྱེར་ཡོད་མེད་དང་། མཐོ་དམན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་ཚད་དང་། ལྷག་བསམ་ཅན་ཡོད་དགོས། གོ་ཚོད་ལྟར་རང་གཞུང་གི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཅིག་ནང་ཤེས་ཚད་མེད་ཀྱང་ལག་ཁྱེར་མཐོ་བོ་ཡོད་མཁན་ལ་ལག་ཁྱེར་ལ་བལྟས་ནས་ཟླ་ཕོགས་མཐོ་བ་དང་།དགེ་རྒན་རིགས་ཞིག་ལ་ཤེས་ཚད་མཐོ་ཡང་ལག་ཁྱེར་མེད་སྟབས་ཟླ་ཕོགས་དམའ་བས་སེམས་ཤུགས་ཆག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕྱིན་པའང་གོ་རྒྱུ་འདུག འདིའི་རིགས་ལ་གཞུང་གིས་ཡང་བསྐྱར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ཤེས་ཚད་དང་ལྷག་བསམ་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་ཤོར་ན་གྱོང་ངོ་མ་དེ་བུ་གུ་ཚོར་རེག་རྒྱུ་རེད། གྱོང་གུད་དེ་ཁ་གསེབ་ཐབས་མེད་པའི་བོད་མི་རབས་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་ལ་གནོད་རྒྱུ་རེད། ཡང་མིན་ན་དགེ་རྒན་ཚང་མའི་ཤེས་ཚད་ཐབས་ཡིག་རྒྱུགས་ཤིག་བཏང་ནས་འདྲ་མཉམ་བཟོ་ཐུབ་ན་བཟང་སྙམ།
ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་མར་ཆག་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་ངེས་པར་གཞུང་གྲོན་ལ་བསྲི་ཚགས་བྱ་དགོས། ཤེས་ཡོན་རྐྱང་བའི་སྡེ་ཚན་ལ་དགོས་གལ་ཆེ་ན་མ་གཏོགས་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་གད་པ་དང་། ཡིག་སྐྱེལ། ཇ་སྐྱེལ། སྒོ་སྲུང་སོགས་ལས་མི་གཅིག་གིས་འཐུས་སར་མི་ལྷག་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་མ་མ་ཐེ་བ་སོགས་ཡོད་པས་ད་གཟོད་ང་ཚོས་ཀྱང་ལས་བྱེད་ནང་ཁུལ་ཁུ་བསྡུ་དང་གཅིག་གོ་གཉིས་ཆོད་ཀྱི་ལས་འཆར་སྒྲིག་དགོས། ལས་བྱེད་དགོས་མེད་རིགས་ངེས་པར་ཚད་བཀག་བྱ་དགོས། གཞུང་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུངས་ཤིག་ཀྱང་གཞུང་ནས་བཟོ་དགོས་སྙམ།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟེང་ལ་ཚང་མས་མགོ་འཇོག་ལུས་འཇོག་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། འདི་སྲི་ཚགས་ཡོང་ན་སྒྲིགས་འཛུགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གང་ཡིན་ཀྱང་བཟང་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་རེད་བསམ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
ཨ་རོ་དོན་ཁོ་ལགས། གསར་འགྱུར་རྐང་འདྲ་ཞིག་བྲིས་འདུག ཐུགས་རྗེ་ཆེ། རྣམ་དཔྱོད་རིགས་པ་ཚད་ངེས་ཅན་ལ་བསླེབས་འདུག