ཉེ་ཆར་ཀུའུ་ཁའེ་ལའེ་ཡིས་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་བ་ཧའེ་ཝོ་ཌི་ལྐོག་གསོད་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱའི་ཉེན་རྟོག་པས་པའོ་ཚང་གི་རུལ་སུངས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཧྥ་རན་སིའི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་འཇུ་བཟུང་བྱས་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཉི་ཧོང་གི་གསར་ཤོག་ཆེ་ཤོས་༼ཉི་ཧོང་དང་ཀོ་རི་ཡའི་གསར་འགྱུར༽ཞེས་པའི་སྟེང་། དེ་སྔའི་རྒྱ་ནག་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་པའོ་ཞིས་ལའེ་ཡི་ཆུང་མ་ཀུའུ་ཁའེ་ལའེ་ཡིས། ལྐོག་དངུལ་འབོར་ཆེན་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཏོང་འཇོག་ཐད་རོགས་འདེགས་གནང་མཁན་དབྱིན་ཇུའི་ཚོང་བ་ཧའེ་ཝོ་ཌི་ལྐོག་གསོད་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག
རྒྱ་གཞུང་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་གསར་ཁང་དེར་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་སྒྲོག་བྱས་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་ནང་ཁུལ་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཏེ། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཁྲོད་བཀྲམས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཀུའུ་ཁའེ་ལའེ་རྒྱ་ནག་བྱང་ཤར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ཞིག་ནང་བཀག་སྡོམ་གྱིས་འདྲི་གཅོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཧའེ་ཝོ་ཌི་ལྐོག་གསོད་དགོས་དོན་ནི་ཁོ་མོར་ཚུར་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྤྲད་པས་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ཚུལ་དང་། ཧའེ་ཝོ་ཌི་ལྐོག་གསོད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་འདུག
ལོ་རབས་ ༩༠ བ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ། ཀུའུ་ཁའེ་ལའེ་ཡིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོ་ག་པའོ་ཞིས་ལའེ་ཡི་དབང་ཤུགས་སྤྱད་དེ། ཁྲིམས་མཐུན་མ་ཡིན་པའི་ཐོག་ནས་བཟོ་ཚོང་སྡེ་ཁག་མང་པོའི་མ་དངུལ་ཕོན་ཆེན་ལྐོག་ཟ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་ཁོ་མོའི་གཉེན་ཉེ་དང་གྲོགས་པོའི་མིང་ཐོག་ཏུ་དངུལ་བྱང་བཟོས་ཐོག ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱིར་ ༦༠ ལྷག་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གཏོང་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དངུལ་ཕྱིར་གཏོང་ཐད་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་བ་ཧེ་ཝོ་ཌི་(Neil Heywood)དང་ཧྥ་རན་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི(Patrick Henri Devillers)་གཉིས་ཀྱིས་རོགས་འདེགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཧྥ་རན་སིའི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་འཇུ་བཟུང་།
ཨེ་ཕའེ་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཉེ་བའི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱའི་ (Cambodia) རྒྱལ་ས་ཧྥོན་ཕེན་(Phnom Penh) གྱི་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་ཧྥ་རན་སའི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་འཇུ་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཁག་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཡོད་ཀྱང་། འཇུ་བཟུང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་ཁ་བཏོན་མེད་པ་རེད། ཁོ་རང་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་ཕྱིར་བསྒྲགས་མ་བྱས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་སྔོན་དེར། རྒྱ་གཞུང་རྩ་འཛུགས་ཞིབ་བཤེར་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཧི་ཀོ་ཆང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱའི་ནང་སླེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་འཛུགས་སྐྲུན་མ་དངུལ་ཕོན་ཆེན་པོ་གཏོང་འཇོག་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་ཀྱང་བཞག་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱར་བཅའ་སྡོད་ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱ་གཞུང་གིས་ཧྥ་རན་སིའི་ཡུལ་མི་འཇུ་བཟུང་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས་པ་ནན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཧྥོན་ཕེན་ཉེན་རྟོག་ཁང་གི་མགོ་གཙོ་ནཱ་རའོ་ཐི་ (Touch Naruth ) གསར་ལམ་ཁག་ཏུ། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱའི་ཕྱོགས་ནས་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་ཧྥ་རན་སི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་གང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་མིན་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་གིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་ཡིས་རྒྱ་ནང་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལས་དོན་གཉེར་ཡོད་སྟབས། ཁོ་རྒྱ་གཞུང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་ཕྱི་འབྲེལ་མགྲིན་ཚབ་པ་ཝེ་ལི་རའོ་(Bernard Valero)ཡིས། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱས་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་འཇུ་བཟུང་བྱས་པའི་རྗེས། དེ་གར་བཅའ་སྡོད་ཧྥ་རན་སིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་གནད་དོན་དེའི་གནས་སྟངས་ཐད་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་གནང་བཞིན་པར་མ་ཟད། ཉིན་ལྟར་ཁོ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ལྟ་རྟོག་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག ཡིན་ནའང་། ཉིན་དེར་རྒྱ་གཞུང་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཁག་གི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཐོག ཕྱི་འབྲེལ་མགྲིན་ཚབ་ཧུང་ཧྲི་ཡིས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་ཀྱི་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གང་ཡང་བྱས་མེད་པ་རེད། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡཱས་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཌེ་བའེ་ལིར་སི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་མིན་དེ། ད་ལྟའི་ཆར་ཧྥ་རན་སི་དང་རྒྱ་ནག་བར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་དབུས་རྩ་འཛུགས་ཞིབ་བཤེར་ལྷན་ཁང་གིས། ཝང་ལིས་ཅོན་གྱི་བློས་འཁེལ་ལག་རོགས་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་བྱང་ཁུལ་ཉེན་རྟོག་ཁང་གི་མགོ་གཙོ་ཝང་ཕིན་ཧྥེ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ཁྲིད་དེ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། པའོ་ཞིས་ལའེ་དང་ཀུང་ཁའེ་ལའེ་གཉིས་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། དེ་སྔོན་པའོ་ཞིས་ལའེ་ལེའོ་ཉཱན་ཏ་ལེན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མགོ་གཙོའི་སྐབས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་དང་དྲུང་ཡིག རླངས་འཁོར་ཁ་བ་བཅས་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་འཇུ་བཟུང་གིས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པར་མ་ཟད། པའོ་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་མྱོང་ཡོད་པའི་བཟོ་ཚོང་སྡེ་ཁག་གི་དཔོན་རིགས་དང་། བཟོ་སྐྲུན་པ་སོགས་མི་ ༡༠༠ ལྷག་ལ་འདྲི་གཅོད་བྱས་ཏེ། པའོ་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་མེད་ཐད་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
ཧྥ་རན་སིའི་འཛམ་གླིང་གསར་ཤོག་གིས་༼རྒྱ་གཞུང་གིས་པེ་ཅིན་དུ་འཁྲབ་པའི་མུ་འབྲེལ་བརྙན་སྒྲུང་༽ ཞེས་དཔྱད་བརྗོད་ཅིག་སྤེལ་ཏེ། དང་ཐོག་ཉེན་རྟོག་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་བས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་གྱི་འཆར་གཞི་བཏང་བ། དེ་རྗེས་རྒྱ་དམར་ནང་ཁུལ་རྙོག་ཟིང་གི་མགོ་བསླངས་པ། དེར་མཐུད་ནས་ཆབ་སྲིད་གཡོ་འགུལ་གྱི་བཤད་ཡམས་གང་སར་ཁྱབ་པ། མཐར་བློ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་མི་ཞིག་གི་བེམ་རོ་དང་འབྲེལ་ནས་གྱོད་དོན་དེ་ཕྱི་འབྲེལ་གནད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བ་སོགས་གནས་ཚུལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལྟའི་ཆར་པའོ་ཚང་གི་གནད་དོན་དེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ ༥ ཁྲོད་ཀྱི་ཧྥ་རན་སི་དང་དབྱིན་ཡུལ། ཨ་རི། རྒྱ་ནག་བར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
