ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་ཤོག་དང་རྒྱ་ནག་ཐོག་གི་སྲིད་བྱུས།

འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཐེངས་ ༥༧ པའི་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་ནི་ཨ་རི་ཙམ་མིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་གནས་བབས་ཐད་འབྲེལ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མིའི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་དང་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས། སྒེར་ཚུགས་དང་མི་གཤིས། འཇོན་ཐང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ལྟ་སྟངས་སོགས་ནི་སྲིད་འཛིན་དུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྗེས་ཕོ་བྲག་དཀར་པོའི་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་དང་སེ་བྷེ་ཨེ་སི་(CBS) གསར་ཁང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་ཐད་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པའི་ནང་། བརྒྱ་ཆ་ ༤༩ ཙམ་གྱིས་ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་དང་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་ཨོ་བྷ་མར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། བརྒྱ་ཆ་ ༤༦ ཙམ་གྱིས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འོས་མི་རོམ་ནའེ་(Mitt Romney)མཆོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། བརྒྱ་ཆ་ ༤ ཙམ་བར་གནས་ཡིན་འདུག ཨོ་བྷ་མར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་ཤོས་གཞོན་སྐྱེས་ཡིན་པ་དང་། རོམ་ནའེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྒན་གྲས་མང་བ་ཡོད་འདུག་ལ། ཕོ་མོ་གཉིས་བསྡུར་སྐབས་ཨོ་བྷ་མར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བུད་མེད་མང་པ་དང་རོམ་ནའེ་ལ་ཕོ་མང་པ་ཆགས་ཡོད་འདུག

ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཨོ་བྷ་མས་རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རིའི་ནང་གི་རླངས་འཁོར་བཟོ་སྐྲུན་ཁེ་ལས་དག་ལ་རླངས་འཁོར་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་འཕྲུལ་རིགས་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་སྟངས་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་དོན་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པར། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་རོམ་ནའེ་ཡིས་ད་ཆར་ཨོ་བྷ་མས་འོས་བསྡུའི་ཆེད་རྒྱ་ནག་སྟེང་ལངས་ཕྱོགས་དམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ཐད་ནས་སྔ་ས་ནས་མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ཟིན་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།

རོམ་ནའེ་ཡིས་ཉེ་སྔོན་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་གཏམ་བཤད་སྐབས། ཨ་རིའི་སྒེར་བདག་ཚོང་ལས་ཐད་ཤུགས་གནོན་དང་དཔྱ་ཁྲལ་སྲིད་ཇུས་ལེགས་བཅོས། ཨ་རིའི་ཕྱོགས་གཏོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་དམ་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་དང་། ཁོང་ལ་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྗེས། ཨེ་ཤ་ཡར་འཛིན་པའི་དམག་དོན་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་རྒྱ་ནག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་དབང་ཤུགས་ངོམ་པའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཉམ་ཉེས་སུ་གཏོང་དགོས་ཚུལ། རྒྱ་སྒོར་གྱི་ཛ་ཐང་དང་། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོ། ཆོས་དད་རང་དབང་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་། གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་རང་དབང་སོགས་ཡར་སྐུལ་སྲིད་ཇུས་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར། ཨོ་བྷ་མས་རྒྱ་ནག་ལ་བཟུང་པའི་སྲིད་ཇུས་ཧ་ཅང་གཉོམ་དྲགས་པ། ཧེ་ལཱ་རེ་ཡིས་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་ཐ་དད་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་པ་སོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། རོམ་ནའེ་ཡི་བཤད་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་ཁ་རྡུང་བཏང་ཡོད།

ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཨོ་བྷ་མས་ཧྥི་ལོ་རེ་ཌ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་གཏམ་བཤད་སྐབས། ད་ཆར་ཨ་རིའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་ལྷག་པའི་གདམ་ཀ་ནི། སྲིད་འཛིན་འོས་མི་གཉིས་ཀྱི་བར་དང་ཚོགས་པ་གཉིས་པར་མིན་པར། གཞི་རྩའི་ཨ་རིའི་འབྱུང་འགྱུར་ལ་བཟུང་པའི་འཆར་སྣང་མ་འདྲ་བ་གཉིས་པར་གྱི་གདམ་ཀ་ཞིག་ཡིན་པ། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་རོམ་ནའེ་ཡིས་སྲིད་ཇུས་ཕལ་ཆེ་བ་འདས་པའི་ལོ་གསུམ་ལྷག་གི་ནང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཡང་དེ་ཙམ་ལེགས་འགྲུབ་མ་བྱུང་སྟབས། རང་ཉིད་ཁ་ཕྱིར་མ་འཁོར་བར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མདུན་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ། ཁ་གཏད་པས་ཨ་རི་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་སྐོར་བརྗོད་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ། འཛམ་གླིང་ནང་གི་ལས་བཟོ་བ་དང་ཚོང་པ། ཉམས་ཞིབ་པ། སློབ་ཆེན་སོགས་ཡག་ཤོས་ཨ་རིར་ཡོད་པ། ཆབ་སྲིད་དགོས་དབང་གི་སྐད་ཆ་དེ་དག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མི་རུང་ཚུལ། འཛམ་གླིང་ནང་ཨ་རི་ལྟ་བུའི་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་གཞན་གང་དུའང་མེད་སྐོར་བརྗོད་དེ། མང་ཚོགས་ཁོང་དང་ལྷན་མདུན་དུ་སྐྱོད་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད།

ཡང་ཁོང་གིས་ད་སྔའི་ཨ་རིའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཐད་ནས། མང་ཚོགས་ལ་ལས་ཀ་བསྐྲུན་པ། འཕྲོད་བསྟེན་དང་ཤེས་ཡོན་མཐུན་རྐྱེན་གོང་འཕེལ་བཏང་ཡོད་པ། བཟོ་ལས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་རྩ་སོགས་གསར་སྐྲུན་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ཡོད་པ། ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ཐད་ནས་ཨེ་རག་དམག་འཁྲུག་མཇུག་བསྒྲིལ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཡོད་པ། ཨབ་གྷན་ནས་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ལྟར་ད་ལྟ་འགྲོ་བཞིན་པ། གཅིག་གཅིག་དགུའི་དོན་རྐྱེན་སྐབས་གཏོར་བརླག་བཏང་པའི་ཨ་རིའི་ཚོང་འབྲེལ་ཁང་རྩེག་(Twin Tower) བསྐྱར་དུ་བརྒྱབ་ཟིན་པ། བྷེན་ལཱ་ཌན་དམར་གསོད་དང་ཨལ་ཁཱ་ཌ་དྲག་སྤྱོད་ཤོག་ཁག་རྩ་མེད་གཏོང་ལ་ཉེ་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་དེ། ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས་སོ་སོའི་ནང་མི་སྤུན་མཆེད་དང་དགའ་ཉེ་གྲོགས་པོ། ལས་གྲོགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་ཐབས་ཚེ་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ཁོང་ཚོའི་ཡིན་པར་བརྗོད་ཡོད།

ཨོ་བྷ་མ་ ༡༩༦༡ ལོར་ཨ་རིའི་ཧ་ཝའེ་(Hawaii) མངའ་སྡེའི་ནང་སྐྱེས། རྗེས་སུ་ཕ་མ་གཉིས་བཟའ་འཐོར་བྱས་ཞིང་། ཨོ་བྷ་མ་ལོ་ ༦ ལ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་གི་ཨ་མས་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་མི་ཞིག་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཨ་མ་དང་ལྷན་དུ་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡར་གནས་སྤོར་བྱས། རྗེས་སུ་ཁོང་ཕྱིར་ཧ་ཝའེ་རུ་ཡོང་སྟེ་སྤོ་བོ་རྒན་རྒོན་གཉིས་ཀྱིས་གསོ་སྐྱོང་བྱས། ནེའུ་ཡོག་ཀོ་ལུམ་བྷེ་ཡ་(Columbia University) སློབ་ཆེན་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། ཧར་ཝར་ཌི་སློབ་ཆེན་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྗེས་ཆཱེ་ཀ་གྷོ་(Chicago) གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་། ཆཱེ་ཀ་གྷོ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དགེ་རྒན་བྱས་མྱོང་། ༡༩༩༥ ལོར་ <ངའི་ཨ་ཕ་ནས་བྱུང་པའི་ཕུགས་བསམ་>ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་བྲིས་པའི་ལོ་རྗེས་མར་ཁོང་ཨེ་ལེ་ནོའེ་སི་(Illinois) མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིར་བདམས། སྐབས་དེར་ཨེ་རག་དམག་འཁྲུག་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་སྐད་གྲངས་ཆེན་པོར་གྱུར། ༢༠༠༤ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོས་མིར་ལངས་ཏེ་རང་མགོ་རང་ཐོན་དང་མངོན་འདོད། ཆིག་སྒྲིལ་གསུམ་གྱི་ཐད་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་དེས་ཁོང་གི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིར་བདམས་རྗེས་བསྐྱར་དུ་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་དང་སྲིད་ཇུས་སྐོར་གྱི་ <རེ་བའི་སྙིང་སྟོབས>ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་བྲིས་པ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་སྐབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་མང་པོ་ཞིག་དཔེ་དེབ་དེ་གཞི་བཞག་ཡོད་འདུག

སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་རོམ་ནའེ་ ༡༩༤༧ ལོར་ཨ་རིའི་མཱེ་ཆེ་གྷན་(Michigan) མངའ་སྡེ་ནང་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོང་གི་ཕ་ཇོར་ཇེ་རོམ་ནའེ་མངའ་སྡེ་དེའི་སྲིད་སྐྱོང་པ། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོའི་འོས་བསྡུར་ཞུགས་མྱོང་ཡོད་འདུག རོམ་ནའེ་བྷི་རེ་གྷམ་ན་གཞོན་སློབ་ཆེན་(Brigham Young University) དང་། ཧར་ཝར་ཌི་(Harvard) སློབ་ཆེན་ནས་ཁྲིམས་དང་ཚོང་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན། ཁོང་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་ཞིང་གོ་གནས་ཀྱང་མཐོ་པོ་རག་ཡོད་འདུག་ལ། རིམ་གྱིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་བྷོ་སི་ཊོན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁེ་ལས་སྡེ་ཚན་སྐད་གྲངས་ཅན་བྷེན་ཁེ་ལས་སྡེ་ཚན་(Bain and Company) ཨ་མའི་ནང་ལས་ཞུགས་དང་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ཆགས་རྗེས། བྷེན་རྐང་དངུལ་ཁེ་ལས་སྡེ་ཚན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ད་ཆར་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༦༦ ཙམ་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཁོང་མཱ་སཱ་ཆུ་སེ་ཊི་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་པ་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ༢༠༠༨ ལོའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མིའི་ནང་ཞུགས་མྱོང་ཡོད།

གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།