ཨ་རབ་ཁ་ཆེ་བ་འགས་བོད་ལུཊ་གསོ་རིག་ལ་ཟབ་སྦྱོང་གནང་།

ཉེ་ལམ་ངྷ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཏུ་བོད་ལུཊ་སྨན་པ་ཁག་ཅིག་གིས། ཨ་རབ་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༥ ནས་བཅར་བའི་སྨན་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་སྐོར་ཞིག་ལ་བོད་ལུཊ་གསོ་རིག་སྐོར་ཟབ་ཁྲིད་གནང་ཡོད་འདུག  

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༩ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་། ངྷ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཚོཊ་ཁང་དུ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སྨན་དགེ་ཁག་ཅིག་གིས། ཨ་རབ་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༥ ནས་ཆེད་དུ་བཅར་བའི་སྨན་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ། འཆར་འགོད་པ། ཚོང་ལས་ཆེད་མཁས་པ། སློབ་ཕྲུག་བཅས་ཁྱོན་མི་ ༣༢ ཙམ་ལ་བོད་ལུཊ་གསོ་རིག་སྐོར་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། ཟབ་སྦྱོང་དེར་ཨལ་ཇེ་རི་ཡ (Algeria) ནས་མི་ ༡༩ དང་། ཀུ་ཝེལ་ནས་མི་ ༢། སོ་ངྷི་ཨ་རབ་ནས་ (Saudi Arabia) མི་ ༩ ། བྷེལ་ཌིན་ནས་མི་ ༡། ཁཱ་ཊར་ (QATAR) ནས་མི་ ༡ བཅས་མཉམ་ཞུཊ་གནང་ཡོད་འདུག

ཟབ་སྦྱོང་དེའི་སྐོར་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་མཁྱེན་རབ་ལཊ་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། ངྷ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་སྔོན་མ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དོན་གཉེར་ཅན་ཚོར། བོད་ལུཊ་གསོ་རིག་གི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་དང་དེའི་ལག་ལེན་སྐོར་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་ལས་གཞི་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ལས་གཞི་དེ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ལོ་སྔོན་མར་མཐོ་སློབ་ཁང་གིས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེ་རུ་བོད་སྨན་ངོ་སྤྲོད་ཟབ་སྦྱོང་གོ་སྒྲིག་སྐབས། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༢ ནས་ཚོཊ་ཞུཊ་པ་ ༢༣ ལྷག་མཉམ་ཞུཊ་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཟབ་སྦྱོང་དེར་སོ་ངྷི་ཨ་རབ་ཀྱི་གྲཊ་ཅན་སྨན་པ་ལྕམ་མཱ་མཱ་ཧཱ་ཤམ་ལཊ་དང་། ཁོང་མོའི་པ་ལཊ་གཉིས་ལ་མཉམ་ཞུཊ་ཀྱིི་གོ་སྐབས་ཐོག་མ་བྱུང་ཡོད་འདུག

ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ལོ་སྔོན་མའི་བོད་སྨན་ཟབ་སྦྱོང་ནང་ཕེབས་མྱོང་མཁན། སོ་ངྷི་ཨ་རབ་ནས་ཡིན་པའི་སྨན་པ་ལྕམ་མཱ་མཱ་ཧཱ་ཤམ་ལཊ་ཀྱིས། ངྷ་རམ་ས་ལའི་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་ཡིག་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ། སོ་ངྷི་ཨ་རབ་ནང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ངྷ་རམ་ས་ལའི་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་ཨ་རབ་ནང་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཐོག་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོཊ་ཡོད་སྐོར་ཞུས་པར་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ངོས་ལེན་གནང་སྟེ། ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ནང་བོད་སྨན་ཟབ་སྦྱོང་དེ་ཨལ་ཇེ་རི་ཡའི་ནང་འཚོཊ་རྒྱུར་ཐག་གཅོད་ཀྱིས་ཟབ་སྦྱོང་དེར་ངྷ་ས་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ནས་སྨན་པ་ ༤ དང་། ཨ་རབ་ཁ་ཆེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་ཆེད་ལས་སྨན་པ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་སོཊ་ཁྱོན་མི་ ༡༠༠ ལྷག་འདུ་འཛོམས་གནང་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཨལ་ཇེ་རི་ཡའི་ལྡི་ལི་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས་བོད་པའི་སྨན་པ་ཚོར་ཐོངས་མཆན་སྤྲད་མེད་སྟབས། ཁོང་མོར་བསྐྱར་དུ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཐེངས་འདིའི་ཟབ་སྦྱོང་དེ་བཞུཊ་སྒར་ངྷ་སར་གོ་སྒྲིག་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་འདུག  

ཐེངས་འདིའི་ཟབ་སྦྱོང་དེ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ནས་གངས་སྐྱིད་དབུས་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཚོཊ་ཁང་དུ་ཚོཊ་ཡོད་ཅིང་། ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་རྨང་གཞི་དང་། དངོས་གཞིའི་གསོ་བ་རིག་པའི་བརྗོད་གཞི་དོན་ཚན་ ༦༠ ཐོག་ཟབ་ཁྲིད་དང་། དུགས་ལུམས་བྱུག་གསུམ་གྱི་འཇམ་བྱད་ལག་ལེན་བཅས་ཀྱི་ཐོག་སྦྱོར་བརྡར་བཅས་སྤྲད་ཡོད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་སོ་ངྷི་ཨ་རབ་སྨན་པ་ལྕམ་མཱ་མཱ་ཧཱ་ཤམ་ལཊ་ཀྱིས། སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཚོཊ་ཁང་དུ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་ལ། ༼ཡུ་ནཱ་ནཱེ་གསོ་དཔྱད་རིག་པ་དང་ཨ་རབ་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་ལག་ལེན།(Unani Medical System and Arabic Therapies) ༽གནང་ཕྱོཊ་ངོ་སྤྲོད་དང་། ཁ་ཆེའི་ཡུ་ནཱ་ནཱེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་གཞུང་གི་འཇམ་བྱད་ལག་ལེན་སྐོར་དམར་ཁྲིད་གནང་ཡོད་འདུག ད་རེབ་ཀྱི་ཟབ་སྦྱོང་བརྒྱུད་ཚོཊ་ཞུཊ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བོད་སྨན་ཐོག་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ཨ་རབ་ཁ་ཆེའི་ལུང་པ་ཁག་གི་སྨན་པ་ཚོས། ངྷ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་དང་འབྲེལ་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་འདོད་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡ ཉིན་ཟབ་སྦྱོང་བ་ཚོར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་རག་སྟེ་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༤༥ རིང་གླེང་མོལ་བྱུང་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པས་ཟབ་སྦྱོང་བ་དག་ལ་བོད་པའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གང་འདྲ་གནང་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་སྨན་པ་མཁྱེན་རབ་ལགས་ཀྱིས།  “ཐེངས་འདིའི་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་དུས་ཚོད་འདང་མིན་གྱི་དབང་གིས་ཁོང་ཚོ་ཡར་མར་གཟིགས་སྐོར་དུ་འཁྲིད་རྒྱུ་བྱུང་མ་སོང་། ཡིན་ནའང་བོད་པ་དང་ཁ་ཆེའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་གླེང་མོལ་མང་པོ་བྱུང་སོང་ལ། ལྷག་པར་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེ་མི་རིགས་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱུན་དུ་གསུང་བཞིན་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། འགྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་སོགས་ཁོང་ཚོས་དངོས་སུ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཞལ་དྲོན་མོ་ནས་གསན་རྒྱུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་བསམ་སོང་།”ཞེས་བརྗོད་སོང་།

མ་འོངས་པར་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ངོས་ནས་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་འཛུཊ་འཆར་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། “ དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསོ་དཔྱད་ཡུ་ནཱ་ནཱེ་ཁ་ཆེའི་སྨན་གཞུང་དང་། རྒྱ་གར་ཨཱ་ཡཱ་ཝེ་ཏེ་སྨན་གཞུང་། རྒྱ་ནག་ཀྲུང་ཡའོ་སྨན་གཞུང་སོགས་ཀྱི་མཁས་དབང་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཚོགས་ཏེ་བགྲོ་གླེང་སྦྱང་བཤད་ལྷུག་པོར་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ། སྨན་རྩིས་ཁང་བཙན་བྱོལ་དུ་བཙུཊ་ཏེ་མི་ལོ་ ༥༠ འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཕྱི་མིའི་ཆེད་ཟབ་སྦྱོང་མང་པོ་ཚོགས་ཡོད་རུང་། ཁ་ཆེ་ལུང་པ་ཁག་ནས་ད་རེབ་ཀྱི་འདི་འདྲའི་མང་པོ་ཕེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འབྲེལ་བ་འཛིན་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ལ། མུ་འཐུད་ནས་ཕན་ཚུན་གྱི་ལེགས་ཆ་བརྗེ་རེས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱ་འདོད་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ལན་མང་ཨ་ཡོ་ཝེ་ཏི་དང་། ཡུ་ནཱ་ནཱེ། ཀྲུང་ཡུས་བཅས་ཀྱི་སྨན་དཔྱད་མཁས་པ་ཚོར་འབྲེལ་བ་གནང་གལ་ཆེ་བ་གསུངས་ཡོད། སྤྱིར་བོད་སྨན་གྱི་ཕན་ནུས་ལེགས་པོ་ཡོད་སྟབས། འཛམ་གླིང་གང་སར་བོད་སྨན་ལ་དོ་སྣང་དང་། བསྟེན་གཏུག་གནང་མཁན་གང་སར་ཁྱབ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཁྲོད། ཁ་ཛ་ཀི་སི་ཐན་(Kazakhstan) དང་ཨུ་ཛི་བྷ་ཁུ་སི་ཐན་ (Uzbekistan)། ཊི་ཀེ་(Turkey) སོགས་ཁ་ཆེ་ལུང་པ་ཁག་གི་ནང་བོད་སྨན་བསྟེན་གཏུག་གནང་མཁན་མང་པོ་ཡོད”ཅེས་བརྗོད། 

མཐའ་མར་ཁོང་ལ་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་ཁ་ཆེའི་གསོ་རིག་བར་ཕན་ཚུན་དང་ལེན་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐོར་དྲིས་སྐབས། “ད་ལྟའི་ཆར་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མི་འདུག ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་གི་རྩ་བའི་འགྲོ་ལུཊ་དེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག འགྲོ་ལུཊ་དེ་ཆ་ལག་ཚང་པོ་དང་སྤུས་དག་པོ་མཐོང་སོང་བརྗོད་མཁན་འདུག” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།

༼ བོད་ཀྱི་དུས་བབ་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༥༦༩ ལས་འདིར་བདམས་བཀོད་བྱས། ༽