འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཝི་ལི་ཡམ་བྷག་བཅས་སུ། མང་ཚོཊ་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ། ཆོས་ལུཊ་ཀྱི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་བཀའ་སློབ་བསྩལ་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་ནས་དུས་ཡུན་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་རིང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁག་དྲུག་ནང་ཆོས་ཕྱོཊ་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་སྐྱོང་བཞིན་པ་ལྟར། ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་ནེའུ་ཡོག་སཱེ་རཱི་ཁུ་སི་ (Syracuse University) གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་༼ཞི་བདེ་གླེང་སྟེཊ་༽འདུ་འཛོམས་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཡོད་འདུག་ལ། འདུ་འཛོམས་དེར་ཨ་རིའི་དབུས་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་(R.James Woolsey) མཆོག་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཟུར་པ་ (Andre Young )། ཨི་རན་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟཊ་བཞེས་མཁན་ཨེ་བྷ་ཌེ་ (Shirin Ebadi)། ཨི་ཇིབ་མཁས་དབང་མཱ་ཧཱ་མེ་ཌི་(Mohamed Elbaradei) བཅས་མཉམ་ཞུཊ་གནང་ཡོད་འདུག
འདུ་འཛོམས་དེའི་ཐོག་མར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ས་གནས་མི་མང་ ༢༠༠༠ བརྒལ་བར། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ནི་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་ཙམ་དང་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོང་ཐབས་མེད་པར། དོན་དམ་གྱི་ཞི་བདེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོཊ་བྱུང་བའི་ཐོག་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་རྒྱུ་དང་། དུས་རབས་ ༢༡ པ་ཞི་བདེའི་དུས་རབས་ཤིག་ཡོང་མིན་གྱི་འགན་གཙོ་བོ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཡོད་ཚུལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་དགྲ་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་སྐབས། མང་ཚོཊ་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་ལ་བསྟོད་གླུ་ལེན་པ་དང་། དམག་འཁྲུག་ལ་མཉམ་ཞུཊ་བྱས་པ་ལས་དམག་འཁྲུག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱག་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཐོག་དྲི་བ་བསླེབས་མེད་ཀྱང་། ཝེ་ཊི་ནམ་གྱི་དམག་འཁྲུག་བྱུང་རྗེས་གཞི་ནས་མང་ཚོཊ་ཁྲོད་དམག་འཁྲུག་གི་བྱུང་རྐྱེན་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་ལུཊ་དང་། དེ་བཞིན། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་མགོ་སྟོད་དུ་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་ཁོར་ཡུག་ཐོག་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་མགོ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མགོ་ཁྲིད་དང་མང་ཚོཊ་གཉིས་ཀར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བསླེབས་ཏེ་ལས་འགུལ་རིམ་པར་སྤེལ་ཡོད་སྐོར། མི་ལོ་ ༢༠༠ གོང་ནས་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། ལོ་ངོ་དེ་དག་རིང་མི་ཚང་མས་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་བདེ་སྐྱིད་རག་ཐབས་བྱས་ཀྱང་། ད་ཆར་ཚན་རིག་པས་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཅིང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གཞི་རྩ་སེམས་དང་ཚོར་བ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོཊ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་སོཊ་གསུངས་ཡོད་འདུག
སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་དོན། “མི་ཞིག་གི་བསམ་བློ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཡོད་ན། ཕྱིའི་གཟུཊ་པོར་དཀའ་ངལ་ཅི་ཙམ་འཕྲད་ཀྱང་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་ཡོང་གི་མེད། ཀླད་པའི་ཐོག་བཤད་ན། དཀའ་ངལ་ཆུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མེད། དེང་སྐབས་ཕྱིའི་གཟུཊ་པོ་དང་ཀླད་པའི་ཚོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མིའི་བདེ་སྡུག་གི་དཀའ་ངལ་ཡོངས་རྫོཊ་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། ནང་སེམས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་སྟེ། དུས་དང་མཐུན་པའི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་གི་ཡོད། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་མི་ཡོང་བ་མང་ཚོཊ་ལ་ཤེས་ཡོན་ཐོག་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། འགྲེལ་བཤད་དེ་དག་ལྷ་ཡུལ་དང་ཀླུ་ཡུལ་སོཊ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཐོག་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས། ཁྲིམས་དང་བཀའ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར། མང་ཚོགས་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་ལུཊ་ཐོག་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། ”ཞེས་གསུངས་འདུག
ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་༼འཛམ་གླིང་ནང་ཆིག་སྒྲིལ་ཐོག་རྩོད་རྙོག་འདུམ་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོཊ་༽ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་བསྩལ་ཡོད་ཅིང་། ཉིན་རྒྱབ་སཱེ་རཱི་ཁུ་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་རྩེད་ཐང་དུ་ཚོཊ་པའི་(COMMON GROUND FOR PEACE) རོལ་དབྱངས་འདུ་འཛོམས་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། ཁུལ་དེའི་མི་མང་ ༡༥༠༠ ལྷག་ལ་གོ་གནས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་སུ་ཡིན་རུང་། སྤྱི་ཚོཊ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བདེ་སྐྱིད་ནམ་ཡང་འཐོབ་ཐབས་མེད་པ་དང་། དོན་ལྡན་གྱི་མི་ཚེ་ཞིག་ཡོང་བར་གཞན་ལ་བསླུ་བྲིད་དང་བཤུ་གཤོག་གཏོང་མི་རུང་ཞིང་། རང་གཅེས་འཛིན་བྱས་ཀྱང་བྱེད་སྟངས་མི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་བསྐྱལ་བར་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོཊ་ཡོང་རྒྱུ། སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མཉམ་དུ་གཞན་གྱི་ཁེ་ཕན་ལའང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ནང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱིས་འདང་གི་མེད་པ་ངོས་འཛིན་གྱིས། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་ཚོར་ཆོས་ལུཊ་ཀྱི་རྒྱ་ལས་བརྒལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་སྤེལ་ན་ཕན་ཐོཊ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་བཅས་གསུངས་འདུག
ཉིན་དེར་སཱེ་རཱི་ཁུ་སི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོཊ་ཤིག་གི་སྐབས། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ད་ཆར་ཁོང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མགོ་ཁྲིད་ལས་བགྲེས་ཡོལ་གནང་ཡོད་སྟབས། ཆོས་ཕྱོཊ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྐྱང་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ། དེང་སྐབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ནང་པ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་རུང་། དོན་དམ་ཐོག་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མ་ཤེས་པར་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ཙམ་ལ་མགོ་འཁོར་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཁོང་ནང་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། དུས་རྒྱུན་བོད་དང་རྒྱ། ཐེ་ལན་ཌི། ཉི་ཧོང་། འབར་མ། སིང་ངྷ་ལཱ་བཅས་ཀྱི་ནང་པ་ཚོ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་པ་བྱ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པའི་མེར་བསྲེཊ་སྐོར་གྱི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་སྟེ། “གནད་དོན་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣོ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་འགན་དབང་ཡོངས་རྫོཊ་མི་དམངས་ཀྱི་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལ་རྩིས་སྤྲད་ཡོད་སྟབས། གནད་དོན་དེའི་ཐོག་ང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ལངས་ཕྱོཊ་གསལ་བཤད་གནང་གི་རེད། ངོས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ནས་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། ད་ཆར་ཧུའུ་ཡོ་པང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ནོར་འཁྲུལ་སྲིད་བྱུས་ཟེར་བ་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པ་མ་ཟད། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། ”ཞེས་གསུངས་འདུག
ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཝི་ལི་ཡམ་བྷག་ (Williamsburg) ཏུ། ཝི་ལི་ཡམ་དང་མེ་རི་མཐོ་སློབ་ (College of William & Mary) སློབ་མ་༨༠༠༠ བརྒལ་བར་བྱམས་བརྩེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་བསྩལ་ཏེ། འགྲོ་བ་མིར་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ཐབས་ལམ་རྙིང་པ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ཚུལ་དང་། སྨན་པ་ཞིག་ལ་ཆ མཚོན་ན། ན་ཚའི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱ་དགོས་རྒྱུ་ལས་ནད་པ་དེ་མི་རིཊ་དང་ཆོས་ལུཊ། རིཊ་རུས། ཤེས་ཚད་ཅི་ཡིན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཀྱི་མེད་སྐོར་དང་། ང་ཚོའི་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐོག་བྱེད་ཐབས་དེའི་རིཊ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ། དུད་འགྲོ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་རང་གི་ཕྲུ་གུར་བརྩེ་བ་དང་སེམས་ཚོར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་མིས་ཀྱང་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན། རང་གི་གཉེན་ཉེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དགྲ་བོ་ཚུད་པའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པའི་བྱམས་བརྩེ་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཡོད་འདུག
གྲོང་ཁྱེར་ཝི་ལི་ཡམ་བྷག་གི་མཛད་འཆར་ཁག་གྲུབ་སྟེ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་ཨ་རིའི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་མང་ཚོཊ་ལ་ཆོས་འབྲེལ་དང་བཀའ་སློབ་སྩོལ་བཞིན་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།
མི་ལོ་ ༢༠༠ གོང་ནས་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཧ་ལས་པའི་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། ལོ་ངོ་དེ་དག་རིང་མི་ཚང་མས་ཕྱིའི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་བདེ་སྐྱིད་རག་ཐབས་བྱས་ཀྱང་། ད་ཆར་ཚན་རིག་པས་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཅིང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གཞི་རྩ་སེམས་དང་ཚོར་བ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོཊ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་སོཊ་གསུངས་ཡོད་འདུག