ལྷའི་མངོན་རྟོཊ་ཚང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ཚད་ལྡན་དཀོན་པོ་འདུག

ཉེ་སྔོན་བཞུགས་སྒར་དྷ་སར་སྒེར་གཉེར་གྱི་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ཆེད་སྦྱོང་དང་། ལྷ་བྲིས་ཐང་ག་མངགས་བླུ་བྱ་སའི་སྐལ་བཟང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་གླིང་ཞེས་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གླིང་དེའི་འགན་འཛིན་ལྷ་བྲིས་པ་སྐལ་བཟང་དམ་ཆོས་ལགས་སུ། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་བཅར་འདྲི་ཞུས་ཡོད།

        དྲི་བ། ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚར་ལོངས་བརྒྱུད་རིམ་དང་འབྲེལ་ཏེ།  བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་བུ་འདིར་ཁྱེད་རིང་ཅི་ལྟར་ཞུགས་པའི་སྐོར་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནང་རོགས།

        ལན། ང་རང་གི་སྐྱེས་ཡུལ་ནི་མདོ་སྨད་བསང་ཆུའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྱིས་ཚང་ཡིན་ལ། སྒྱིས་ཚང་ལ་ནགས་རི་དང་སྤང་རི་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྤང་རི་རེད། ༡༩༨༨ ལོར་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་སྟེ་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ལོ་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་སྦྱངས་པ་ཡིན། དེ་ནས་བོད་ཁྱིམ་གྱི་ལྷ་བྲིས་སྡེ་ཚན་ནང་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༦ རིང་ལྷ་བྲིས་སྦྱངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་ལྷ་བྲིས་ལོ་ ༤ ལ་སྦྱང་སྟེ། ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་ ༡༠ རིང་ལྷ་བྲིས་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་པ་ཡིན། ༢༠༠༡ ནས་བཟུང་སོ་སོའི་ལྷ་འབྲི་བའི་རང་མགོ་ཐོན་སོང་། དཔེ་མཛོད་ཀྱི་དགེ་རྒན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་ཁོ་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས། ང་ཚོར་ལྷ་བྲིས་ཚད་ལྡན་ཡིན་པའི་ལག་འཁྱེར་ཅིག་ཀྱང་སྤྲད་ཡོད། དེ་ནས་སོ་སོ་སྒེར་གྱིས་ལྷ་འབྲི་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ད་ལྟ་བར་དུ་ལྷ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲིས་ཡོད། འཇར་མན་དང་ཧྥ་རན་སི། སི་ཕན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུའང་ལྷ་འབྲི་རུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེ་བཞིན། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ནང་ལྷ་བརྩེགས་ལྷེ་ ༢༠༠ ཙམ་བཞེངས་ཡིན། དགོན་པ་དང་མི་སྒེར་སོགས་ལ་ཐང་ག་མང་པོ་བྲིས་མྱོང་ཡོད། ༢༠༡༠ ལོར་ང་རང་གིས་འགན་ཁུར་བའི་ཐོག་ནས་ལྷ་བྲིས་ ༢༠ ཙམ་གྱིས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་། དོན་རྒྱུད་དགའ་ཚལ་གླིང་བཙུན་དགོན་གྱི་ལྡེབས་རིས་ཡོངས་རྫོཊ་བཞེངས་པ་ཡིན།  ད་ལྟའི་ཆར་དྷ་རམ་ས་ལར་སྐལ་བཟང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་གླིང་འདི་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་བྲིས་དགེ་ཕྲུག་རེ་ཟུང་སྐྱེད་སྲིང་གི་ཞོར་དུ་མུ་མཐུད་ལྷ་བཞེངས་ནས་བསྡད་ཡོད། 

        དྲི་བ། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ལ་བྲིས་རྒྱུན་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་འདུག  ཁྱེད་རང་གི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ཁུངས་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ།

        ལན། བོད་ཀྱི་ལྷ་བྲིས་རི་མོ་བྲིས་རྒྱུན་བྱུང་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་སྟངས་ལྟར་ན་ལོ་ ༣༩༠༠ ཡར་སྔོན་ནས། བོན་སྟོན་གཤེན་རབས་མི་བོ་ཆེ་ཡིས་བོན་ལུགས་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་མཛད་ཡོད་པར་བརྗོད། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་རུ་བརྩི་སྟངས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན།  ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པའི་སྐབས་སུ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གཙོ་བྱས་པའི་མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད་པ་ལྟར། ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་པ་ལ་ངེས་པར་དུ་ལྷ་བྲིས་དགོས་སྟབས། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་ལྷ་བྲིས་གདན་དྲངས་ཏེ་མཉམ་རུབ་ཐོག་ལྷ་བྲིས་པའི་སྐོར་གྱི་བཤད་རྒྱུན་འདུག  རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙུན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞི་དངོས་སུ་ཚུགས་ཡོད་འདུག དེའང་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གདན་འཛོམས་ཐོག་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙུན་གྱིས་མཁན་ཆེན་བྷོ་དྷི་སྭ་ཏོ་ལ་ཐུགས་མོལ་གནང་པ་ལྟར། ཀུ་སྟག་ཚས་དང་རྨ་ས་ཀོང་། ལྕག་རོ་བཟའ་ལྷ་བུ། ལྕག་རོ་བཟའ་ནུ་ཆུང་སོགས་བོད་མི་རང་གི་ཉམས་འགྱུར་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས།  ལྷ་བྲིས་ཀྱི་ཐིག་རྩ་ནི་ཤཱ་རུའི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་དེའི་རྒྱ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ། ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་བ་རྒྱལ་ཚབ་བུ་ཅན་ལགས་ཀྱིས་བོད་དུ་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ལྷ་བྲིས་རི་མོའི་སྲོལ་ཐོག་མར་སྤེལ་འདུག བྲིས་རྒྱུན་དེ་ལ་བལ་རིས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་འདུག  དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་བྱིའུ་སྒང་པས་རང་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་བྱིའུ་སྒང་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་ནང་བྱིའུ་སྒང་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་འཛིན་པ་རྡོ་བ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་བོ་ལགས་སུ། རང་ཉིད་ལས་ཀྱང་མཁས་པའི་ལྷ་བྲིས་དགེ་ཕྲུག་སྨན་གླིང་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཁྱེན་རྩེ་ཆེན་མོ་གཉིམ་བྱུང་སྟེ། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོས་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་གླིང་ལུགས་དང་མཁྱེན་རྩེ་ལུགས་གཉིས་གསར་དུ་བཏོད་འདུག དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་སྨན་བྲིས་ལུགས་ལ་མཁས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནམ་མཁའ་བཀྲ་ཤིས་བྱུང་འདུག ཁོང་གིས་ཟུར་དུ་ཀརྨ་མ་སྒར་བྲིས་ཀྱི་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་འདུག དེ་ལྟར་བོད་དུ་བྱིའུ་སྒང་ལུགས་དང་། སྨན་བྲིས། མཁྱེན་བྲིས། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་བཅས་ལྷ་བྲིས་རྒྱུད་པ་བཞི་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་ཁམས་བྲག་མགོ་རུ་སྨན་བྲིས་ཀྱི་ལུགས་འཛིན་པ་སྤྲུལ་བའི་ལྷ་བཟོ་ནམ་མཁའ་རྒྱན་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་བྱུང་འདུག ཁོང་གིས་མཐོང་སྒྲིབ་ཀྱི་རིག་པ་སྤྱད་དེ་སྨན་བྲིས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་གསོན་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ནས་བརྒྱུད་པའི་མི་རབས་དྲུག་གི་རྗེས་སུ། བྲིས་རྒྱུན་དེ་འཛིན་མཁན་ལྷ་བྲིས་དགེ་རྒན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལགས་བྱོན་འདུག ཁོང་གི་མདུན་ནས་ང་རང་ལ་ལྷ་བྲིས་ཐིག་རྩ་དང་བཅས་པའི་བྲིས་རྒྱུན་གང་འཚམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། དེ་ལྟར་ང་རང་གི་བྲིས་རྒྱུན་སྨན་བྲིས་ཡིན། 

        དྲི་བ། སྐལ་བཟང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་གླིང་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་བསམ་བློ་ཅི་ལྟར་འཁོར་སོང་། 

        ལན། སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་འབྲི་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག ང་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཚོགས་པ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་དོན་ནི་ལྷ་བྲིས་རང་མགོ་མི་ཐོན་མཁན་ཚོར་ལས་ཀ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ་ཆེད་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་བྲིས་ལ་དགའ་མོས་གནང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་།  ཁོང་ཚོར་ཉམས་མྱོང་གསོག་ས་ཞིག་རག་གི་མེད་པར་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས་པ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ཆེད་ལས་པའི་ལག་འཁྱེར་ཅིག་སྤྲོད་ཐུབ་རྒྱུར་འཆར་གཞི་གཏོང་གི་ཡོད། སོ་སོའི་ངོས་ནས་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གཉེར་ནས་ལོ་ ༢༠ ལྷག་ཕྱིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ཚོགས་པའི་ནང་མི་ ༢༢ ཡོད། ཁ་ཤས་ལྷ་བྲིས་ཏེ་ལོ་ ༢༠ ཙམ་ཕྱིན་མཁན་འདུག ཉུང་མཐར་ཡང་ལྷ་བྲིས་ཏེ་ལོ་ ༣ འཁོར་མེད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག  ཁོ་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདི་ནས་ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་བསགས་རྗེས། བོད་ནང་ལ་ལོགས་པ་དང་ས་གནས་གཞན་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་། ལྷ་བྲིས་ལག་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེ་འདུན་ལམ་མཐའ་འཁྱོངས་ཤིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེང་སྐབས་གཟབ་གཟབ་ཅིག་མ་བྱས་ན་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་ཉམས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག  དེར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ལ་གཞི་འཛིན་ས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་བཅས་ལ་དམིགས་ཏེ།  བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་གླིང་འདི་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན།

        དྲི་བ།  དེང་སྐབས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་བྲིས་རྒྱུན་མེད་པའི་ལྷ་བྲིས་པ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཡིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་བསླེབ་སྲིད་རྒྱུ་རེད་དམ།

        ལན། དེང་སྐབས་ལག་པ་བདེ་བོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་ལྷ་གང་འདོད་བཞེངས་ཀྱིན་འདུག  ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་ཀྱང་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་ཀྱི་བཟོ་ལྟ་དང་མཚུངས་བའི་རི་མོའི་དེབ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བཏོན་ཡོང་གི་འདུག  ཞིབ་ཏུ་ལྟ་དུས་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་ཀྱི་མངོན་རྟོཊ་ཚང་བའི་བྲིས་རྒྱུན་དང་། གསལ་རིས། བཅད་སྦོམ་ཕྲ་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཁ་ཚང་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག  ང་ཚོ་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཆར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟབས། གང་འདོད་དུ་བྲིས་ཆོག་ཆོག་ཅིག་མིན་པར་ལྷའི་མངོན་རྟོགས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འབྲི་དགོས་པ་རེད།  དང་པོ་ལྷ་བྱུང་དུས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་རེད། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས་པ་དང་། ཁ་ཤས་ལ་དག་སྣང་བསླེབས་ཏེ་གཞུང་ལུགས་བརྩམས་རྗེས་དེ་དག་མར་རི་མོར་ཕབ་བཞག་པ་ཞིག་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ལྷ་བྲིས་ཐང་ག་རྣམས་ཚོང་ལས་ཁྲོམ་རའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཏེ།  དངུལ་མང་པོ་གསོག་ཐབས་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་མི་སོ་སོའི་སྣང་བར་གང་མཛེས་དང་། ཐང་ག་མང་པོ་འབྲི་ཐུབ་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ་མགྱོགས་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གྱུར་ནས།  ཐང་གའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཉམ་ཉེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་འདུག  འདི་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་ཉམས་ཆག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།

        དྲི་བ། ད་ལྟའི་ཆར་སྐལ་བཟང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐང་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་དར་སྤེལ་གླིང་གི་ངོས་ནས་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་གང་དག་གཉེར་བཞིན་ཡོད། 

        ལན། ད་ལྟའི་བར་གཙོ་བོ་མི་གཞན་གྱིས་ཚུར་མངགས་པའི་ཐང་གའི་རིགས་བཟོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་རི་མོ་འབྲི་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོའི་ནང་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་རི་མོ་ཚང་མ་འབྲི་མཁན་ཡོད། མ་འོངས་པར་སྤྱི་ཚོཊ་ནང་རི་མོའི་རིཊ་ག་རེ་འབྲི་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་། ང་ཚོས་ངོས་ནས་དེའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གཏོང་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ད་ལྟའི་ཆར་འབྲི་བཞིན་པ་གཙོ་བོ་ནི་ཐང་ག་ཡིན། དེ་བཞིན། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ རིང་ང་རང་གིས་ལྷ་བྲིས་པ་རྣམས་ལ་རི་མོའི་ཐིག་རྩའི་སྐོར་བསྐྱར་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ལྷ་བྲིས་ཆེད་ལས་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཕུགས་འདུན་ཡོད་མཁན་མི་ ༧ འདུག སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་བྲིས་བ་ཁ་ཤས་ནི་མི་ཚེ་གཅིག་ལ་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་དང་སྒྲོལ་དཀར། སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ལྷ་རེ་ཟུང་ཙམ་བྲིས་སྡོད་མཁན་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ལྷ་བྲིས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བླ་མ་དང་ཡིད་དམ། སངས་རྒྱས། བྱང་སེམས། དཔའ་བོ། མཁའ་འགྲོ། ཆོས་སྐྱོང་སོགས་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀྱི་ལྷའི་རིགས་དང་། ཐང་གའི་ནང་ནས་ནག་ཐང་དང་གསར་ཐང་། དམར་ཐང་སོགས་རིགས་འདྲ་མིན་འབྲི་བཞིན་ཡོད། ལྷ་བྲིས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་ལྷ་འབྲི་སྦྱོང་གནང་སྟེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྗེས། སོ་སོ་རང་ངོས་ནས་ལྷ་ཆ་ཚང་ལ་ལག་པ་འཆང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ཡོད།  ད་ལྟའི་ཆར་ལས་གཞི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་བསྡད་ཡོད། མ་འོངས་པར་གཏེར་བུམ་དང་བོད་བཟོས་མདུན་ཅོག་སོགས་ཅ་དངོས་འདྲ་མིན་ཐོག་བོད་ལུགས་རི་མོ་འབྲི་བ་སོགས། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་ཅི་ཞིག་ལས་དགོས་ཀྱང་ལག་པ་འཆང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད།

        དྲི་བ། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མཚོན་ན་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་གྱི་ཐད་ནས།  བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་རིག་གནས་འདི་གལ་ཆེ་ལོས་ག་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག་གམ།

        ལན།  སྤྱིར་ང་ཚོ་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས།  མི་རིགས་རང་གི་ལག་ཤེས་རིགས་གཞུང་ཆ་ཚང་ལ་བདག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ལས་ཀ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་དགོས་པ་རེད། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ལག་ཤེས་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོའི་ལག་ཤེས་གཙོ་བོ་ལྷ་དང་སྐུ་སོགས་བོད་པའི་ལག་ཤེས་རྐྱང་ཆགས་བསྡད་འདུག  དེང་སྐབས་བོད་པའི་སྐུ་བརྙན་གོང་ཁེ་བོ་དང་ལེགས་པོ་ཞིག་དགོས་ཚེ་བལ་ཡུལ་དུ་འགྲོ་དགོས་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལག་ཤེས་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱིར་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལས་ཀ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་བསྐྱོད་མ་དགོས་པར།  བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་ཁ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་གི་ནང་ལས་མེད་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ང་ཚོའི་སློབ་སྟོན་བྱེད་སྟངས་འགྲིག་གི་མི་འདུག སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག  ཤེས་ཡོན་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོའི་ཐོག་ནས་འགན་བླངས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། སྔོན་ཆད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་སྟབས།  ད་ལྟའི་བར་བོད་རང་གི་རིག་གནས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་གི་མཁས་དབང་དུ་འབོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་བྲིས་དང་འཇིམ་བརྐོས་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་རིག་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་གི་མི་འདུག  མ་འོངས་པར་ལྷ་བྲིས་དང་ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་སྐོར་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། 

        དྲི་བ། མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྐྱོད་མ་ཐུབ་པར་ལྷག་བསྡད་པའི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་ལས་མེད་དུ་ལྷག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ལས་གྲྭ་འདི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ལས་མེད་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ལག་རྩལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་ཡོད་དམ། 

        ལན། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་ལྷ་བྲིས་རི་མོ་སྦྱོང་སའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བསྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུའི་འཆར་སྣང་ཡོད་ལ། རི་མོ་ལ་དུང་ཞེན་ཡོད་མཁན་བོད་རིཊ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཚུར་བསྡུ་རུབ་གནང་ཐུབ་ན་བསམ་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ལྷ་བྲིས་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་དེ་དག་གི་ཟས་སོང་སོགས་ཀྱི་ཐད་འགྲོ་གྲོན་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཚད་ལྡན་གྱི་ལྷ་བྲིས་སློབ་དེབ་ཅིག་ཀྱང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་བར་ཐིག་རྩ་འདེབས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་དེབ་རེ་ཟུང་ཡོད་ནའང་། ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ལྷ་བྲིས་ཀྱི་སློབ་དེབ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན། ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དེབ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱིས་ཆེད་ལས་ལྷ་བྲིས་ཀྱི་དེབ་ཅིག་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུར་འཆར་གཞི་གཏོང་གི་ཡོད། སློབ་དེབ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོར་ལྷ་བྲིས་ཁྲིད་དེ། ལོ་གསུམ་ནང་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ལྷ་བྲིས་ཐོན་པའི་ལག་འཁྱེར་ཅིག་སྤྲོད་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ཤུགས་ཆེན་པོ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་མེད། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ད་ལྟའི་ཆར་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་འདང་གི་མི་འདུག  སྤྱིར་བཏང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལག་ཤེས་ལ་མཐོང་ཡོད་པ་མ་རེད། ལག་ཤེས་ནི་ཅི་ཡང་མི་འབྱོན་མཁན་ཚོས་ལས་ཀ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། 

        དྲི་བ། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཉམས་ཆག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཉེན་ཁ་གང་དག་མཐོང་གི་འདུག

        ལན། སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་བྲིས་མང་པོ་འདུག ཡིན་ནའང་མངོན་རྟོགས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ལྷ་བྲིས་ཆེད་ལས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ལྷ་ཡག་པོ་ཞིག་བྲིས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོ་མངོན་རྟོགས་དང་མཐུན་དགོས་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ནས་སོ་སོར་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལག་རྩལ་ག་རེ་ཡོད་ན་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རེད། རི་མོ་ཞིག་འབྲི་ཤེས་པ་དང་ཚོན་རྩི་ཙམ་གཏོང་ཤེས་པ་མ་གཏོགས། ལྷའི་མངོན་རྟོགས་ལ་གཟིགས་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མ་འཇགས་པ་ཡིན་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག བོད་སྤྱི་བ་ལ་ཕན་པའི་ཐོག་ནས་ལྷ་ཡིན་ནའང་མངོན་རྟོགས་དང་མཐུན་པའི་ལྷ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་བྲིས་པ་ཡིན་ན། ཕ་རོལ་བོ་ལྷ་བླུ་མཁན་ལའང་ཕན་གི་རེད།  དྷ་རམ་ས་ལར་གྲངས་ཀ་བརྒྱབ་ན་ཧ་ལམ་ལྷ་བྲིས་ཐང་ག་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་ ༤༠ ཙམ་འདུག དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་ཐང་ག་ངོ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། བལ་ཡུལ་གྱི་ཐང་ག་རྐྱང་པ་རེད། གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་ཀ་མགྱོགས་པོ་ཚར་ཐུབ་དང་། དངུལ་གང་མགྱོགས་རག་ཐུབ་ལ་བསམ་བློ་ཁོ་ན་བཏང་བའི་ཐོག་ནས།  མགྱོགས་ལས་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ཏེ་ཐང་གའི་བཟོ་འདྲ་བོ་ཞིག་ཐོན་སོང་ན་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྒྱུན་ངོ་མ་དེ་ཉར་མ་ཐུབ་པར་ཉམས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག 

        དྲི་བ། ད་ལྟའི་ཁྲོམ་ར་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་བྲིས་ཐོན་རྫས་རྫུན་མ་འདི་དག་ལ། བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་པ་དག་གིས་གདོང་ལེན་ཅི་ལྟར་བྱ་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ།

        ལན། ཚོགས་པ་འདི་འཛུགས་དགོས་དོན་ཡང་། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལྷ་བྲིས་ཁུངས་ལྡན་མེད་པའི་གནས་སྟངས་དེར་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དང་། ལྷ་བྲིས་སྦྱོང་མཁན་གང་མང་ཞིག་ཚུར་བསྡུས་ཏེ་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་སྒྱུ་རྩལ་ཆེད་ལས་པ་སྐྱེད་སྲིང་ཡོང་ཐབས་ལ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་གསུམ་རེའི་ནང་ལྷ་བྲིས་ཆེད་ལས་པ་ ༧ སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ང་རང་མི་སྒེར་གཅིག་གི་ངོས་ནས་ཧ་ལས་པ་རེད་བསམ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་བོད་པའི་ལྷ་བྲིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆེད་ལས་པའི་ངོ་བའི་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས་ཏེ། མ་འོངས་པར་ལག་འཁྱེར་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གཏོང་གི་ཡོད།  དེའང་ང་ཚོ་རང་ངོས་ནས་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ལྷ་བྲིས་དང་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་སོགས་ཤེས་མཁན་སློབ་སྟོན་པ་ལྔ་དྲུག་ཅིག་བཙལ་རྗེས། ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་དེའི་ངོས་ནས་ལྷ་བྲིས་པ་རྣམས་ལ་ལྷའི་མངོན་རྟོགས་ངོས་འཛིན་དང་། ཐིག་རྩ་འདེབས་སྟངས་སོགས་ལྷ་བྲིས་བཟོ་རྩལ་ཐད་རྒྱུགས་བླངས་པའི་ཐོག་ནས།  སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་བྲིས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ།  བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆེད་ལས་ལྷ་བྲིས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཐུབ་མཁན་རྣམས་ལ་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུར་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། 

        དྲི་བ། བོད་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཐང་ག་ནི་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ལྷ་རྟེན་དུ་བླུ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་ཐང་ག་བླུ་སྐབས་ངེས་པར་དུ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱོགས་ག་རེ་འདུག

        ལན། གཙོ་བོ་ཐང་ག་དང་སྐུ་གང་ཞིག་བླུས་ན་རེད། ཚོང་པའི་ཁ་བདེ་བོ་བཤད་པར་ཉན་དེ་ཉོ་རྐྱང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱིར་སྲང་ན་བཙོང་བཞིན་པའི་གྲས་སུའང་ཐང་ག་རེ་ཟུང་འགྲིག་བསྡད་མཁན་ཡོད་པ་རེད། སོ་སོའི་མི་ཤེས་ན་ངེས་པར་དུ་ལྷ་ཤེས་མཁན་ཞིག་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ།  སོ་སོའི་བླུ་བཞིན་པའི་ལྷ་དེའི་མངོན་རྟོགས་ཚང་ཡོད་མེད་དང་། མཚོན་མདོག་དང་ཕྱག་ཚན་འགྲིག་ཡོད་མེད་བརྟག་བཅུག་སྟེ། ལྷ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བླུས་པ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་དངུལ་འཕྲོ་བརླག་ལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་རབས་ནས་མི་རབས་ལ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་རིན་ཐང་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན། སོ་སོའི་ཚོགས་བསགས་སའི་རྒྱུ་ཞིག་ཏུའང་འགྱུར་འགྲོ་གི་རེད། དེ་མིན་པར་གང་འདོད་ཅིག་ཉོས་པ་ཡིན་ན། རི་མོ་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཉོས་པ་དང་ཁྱད་ཡོད་པ་མ་རེད། ལྷ་བྲིས་པ་ཚད་ལྡན་མིན་ན་ལྷའི་བྱིན་རླབས་མི་འཇུག་པ་གཞུང་ལུགས་ནང་བཤད་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ཁ་ཤས་ཤིག་གིས་སྐུའི་ཆེ་ཆུང་ལ་ཁོ་ནར་ལྟ་བཞིན་འདུག སྐུའི་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་བལྟས་པར་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བླུ་དགོས་པ་རེད།  དེར་བརྟེན་ཤེས་མཁན་ཞིག་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

གསར་འགོད་པ། ཚེ་རིང་རྒྱལ།

༼བོད་ཀྱི་དུས་བབ་སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༥༧༠ ལས་བདམས་བཀོད་བྱས།༽