སྐད་ཡིག་དང་ཁ་གྱེས་མི་རུང་།

སློབ་དགེ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།

      འཛམ་གླིང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐད་ཡིག་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ན། སྐད་ཡིག་གིས་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཆ་མཚོན་ཞིང་སྐད་ཆས་མི་རིགས་དེའི་བསམ་བློ་མཚོན། བསམ་བློས་མི་རིགས་དེའི་མི་གཤིས་རིན་ཐང་མཚོན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད། དེས་ན་བོད་མི་རིགས་འདིར་དུས་སྔ་མོ་ནས་རང་རྐྱ་འཕེར་ངེས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་ཡོད་ལ།  ད་དུང་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་སྤངས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ནམ། དེ་དག་ནི་གློ་བུར་བ་ཞིག་མིན་པར་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་གོང་རོལ་ནས་བོད་མི་རིགས་འདིའི་སེམས་ངོར། མི་རབས་ནས་མི་རབས་རིམ་པར་ཕ་ཤུལ་བུ་འཇགས་ཀྱིས་བྱུང་སྟེ་དུས་ད་གཟོད་བོད་མི་རིགས་ལ་མི་རིགས་གཞན་ལྷག་གི་མི་གཞི་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།
      དེ་ཡང་ ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ ༡༽ “ ང་ཚོ་བོད་པར་འཛམ་གླིང་ནང་དོ་སྣང་དང་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་རྣམ་པ་མཛེས་དྲགས་ནས་དགའ་མོས་བྱེད་པ་མིན་ལ། དེ་བཞིན་ལུས་སྟོབས་ཆེ་དྲགས་ནས་དགའ་མོས་བྱེད་པ་ཡང་མིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཚོའི་སྐབས་ནས། བོད་མི་རིགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་འབུར་དོད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ། ཁྱིམ་ཚང་མི་རེ་ངོ་རེའི་ནང་གོམས་གཤིས་བག་ཆགས་ཤིག་འཇགས་ཡོད་སྟབས། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པ་ཟེར་དུས་མི་མང་པོས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་མཁན་ཞིག་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་དགའ་མོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་” ཅེས་པ་འདིས། བོད་མི་རིགས་ལ་མི་རིགས་གཞན་ལས་ལྷག་གི་མི་གཞིའི་རིན་ཐང་ཞིག་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས།  

དང་པོ། སྐད་ཡིག་དང་མི་གཤིས།

      བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་བོད་མི་ཞིག་གི་གྲུབ་ཆ་དེ་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་ཡོད། དེ་ཡང་མི་གཤིས་འགྲུབ་བྱེད་དེ་སྐད་ཡིག་ཡིན་ཞིང་། སྐད་ཡིག་དང་མི་གཤིས་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན། གལ་ཏེ་བོད་རིགས་ཤིག་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་ཁ་བྲལ་ན། མི་དེའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་བོད་རིགས་ཡིན་ནའང་། དེའི་མི་གཤིས་དོད་དུ་མི་གཤིས་གཞན་ཞིག་གིས་ཚབ་བྱས་ཡོད་སྟབས། དེའི་བསམ་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་བོད་མིའི་རང་གཤིས་དང་ཐ་དད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གསལ་བོར་བཤད་ན། རང་ཉིད་གཞན་སྐད་སྨྲ་མཁན་ནས་སྐྱེས་འཚར་བྱུང་བ་དེས་རང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་། གོམས་སྲོལ་རྣམས་ཀྱང་སྨྲ་བཞིན་པའི་སྐད་ཡིག་དེས་རྗེས་འཁྲིད་བྱས་ཏེ། ད་གཟོད་རང་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གི་སློབ་གསོའི་བསྒྱུར་བཀོད་འོག་ཚུད་པའི་ཤ་རུས་བོད་རིགས་དང་། འདུ་ཤེས་གཞན་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་མི་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། དེར་བརྟེན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མི་གཞིའི་རིན་ཐང་དེ་མངོན་ཚུལ་མེད་པ་ཞིག་གོ།
     དེས་ན་བོད་རིགས་རྣལ་མ་ཞིག་བྱེད་འདོད་པ་ཚོས་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་ཁ་འབྲལ་མི་རུང་བ་སྟེ། རང་གི་སྐད་ཡིག་ནང་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་སྐྱུར་རྩི་ཡོད་ཅིང་། སྐྱུར་རྩི་དེ་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་བརྒྱུད་རང་གི་ཡུལ་སྐད་དམ་ཁ་སྐད་དུའང་རིག་གཞུང་དེས་ལྷད་ནས། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་བོད་ཡིག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་སེམས་གཤིས་དང་། དེ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གཤིས་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་གནད་དམ་པ་ཡང་དེ་ལ་ཐུག་པའོ།།
      གཞན་དུ་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་དེའི་བརྗོད་བྱ་བྱས་པའི་བྱམས་བརྩེའི་སྐྱུར་རྩི་དེ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བོད་ཡུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཁུལ་དུའང་རིག་གཞུང་དེ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་གི་མི་གཤིས་ཀྱང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་གི་མི་གཤིས་དང་བསྡུར་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་བའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཚོའི་སེམས་གཤིས་ཧ་ཅང་གིས་ལེགས་པོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་མང་ལ། རང་ཉིད་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་ནུབ་ལ་དྭགས་དང་། སྤྱི་ཏི་སོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ངོས་འཛིན་དེར་ཡིད་རྟོན་རུང་ངེས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་མང་དུ་བྱུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ན་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལྟར་གཤིས་རྒྱུད་ལེགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
       དེ་ཡང་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་བདུན་པ་ནས་དུས་རབས་སྔ་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བར་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས། ནུབ་ཧི་མ་ལ་ཡ་རྒྱུད་ཀྱི་ལ་དྭགས་སུ་ཡུལ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཟིན་ཐོའི་རྩོམ་ཡིག་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་དུ། ལ་དྭགས་ཀྱི་མི་མང་ལ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད། ༢༽ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་ཙམ་འཛོམས་པོ་མེད་ཀྱང་། རྒྱུན་དུ་དགོད་སྒྲས་ཁེངས་པ་དང་། གདོང་འཛུམ་དམུལ་ལེ་སྡོད་པ། རང་གི་མི་ཚེ་ལ་ཡིད་ཚིམ་ཞིང་དྲང་ཚུགས་བརྟན་པ། གཞན་ལ་གནོད་མི་བསྐྱལ་ཅིང་བློ་གཏད་རུང་བ། རྫུན་ཤོད་མི་ཤེས་པ་དང་འདྲིས་སླ་བ། མཛའ་བརྩེ་ཆེ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ། བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ལྡན་པའི་དགའ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད། 
     སྤྱིར་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་དག་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་གྲོང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་འདི་གཉིས་བསྡུར་ཚེ། ཕྱི་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་འབྱོར་ཕྱུག་དེ་ལྡབ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་འཛོམས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གསར་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གདོང་ན་འཛུམ་མདངས་མེད་པ་དང་། སེམས་སུ་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ། ད་དུང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་སྲོག་གཅོད་མཁན་དང་སྙིང་ནད་ཅན་ཉིན་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་དམ།  དེ་ནི་མཐར་གཏུགས་ན་སློབ་གསོ་སྤྲོད་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཤིང་། སློབ་གསོ་ནི་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོར་རག་ལས་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱིས་དབུས་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཁུལ་དུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤུས་དག་ཅིག་དར་སྤེལ་བྱུང་པ་དེས་ས་ཁུལ་དེ་དག་ལ་མཚོན་ན། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པའི་བསམ་བློའི་ཤེས་རིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན།
      དེ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ ༣༽ “ ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ནི། ནང་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་དེས། འགྲོ་བ་མི་ལ་བཟོ་ལྟ་གང་འདྲ་ཞིག་བཟོ་ཡི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མི་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུད་དུལ་བོ་དང་། ངང་རྒྱུད་རིང་པོ། ཕན་པའི་སེམས་པའམ། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ཡང་སྒོས་མི་སྒེར་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཞི་བདེའི་བག་ཕེབས་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།” ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནུབ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ལ་དྭགས་དང་། སྤྱི་ཏི་སོགས་སུ་ད་དུང་རང་གི་སྐད་ཆའི་སྤྱོད་སྒོ་འབྲིང་ཙམ་ཡོད་པའི་ཁར།  རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་དར་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཉམས་བཞེས་གནང་བའི་ལམ་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་སྟབས། དུས་ད་ལྟའང་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་གི་མི་གཤིས་རིན་ཐང་ནི་ཆེས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་གོ།  

གཉིས། སྐད་ཡིག་དང་གྱེས་པའི་མཇུག་འབྲས།

       འདི་ལོའི་དགུན་ཟླའི་གུང་སེང་སྐབས་ཤར་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཅིག་ལ་བསྐྱོད། གནས་ཚང་འབྲས་ལྗོངས་པའི་ཁྱིམ་བདག་མས་འདི་ལྟར་བཤད་སོང་། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཤར་འབྲས་ལྗོངས་ཡུལ་དུ་སྔ་མོའི་བཟང་སྤྱོད་ཧ་ཅང་གིས་ཉམས་ཆག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། སོ་སོའི་ཕ་མར་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཡང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་སྐོར་དང་། ད་ལྟ་རེ་ཟུང་གིས་ཕ་མར་ལྟ་སྐྱོང་ལེགས་པོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཚོ་ཡང་སྔ་མོ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭར་སྐྱོད་མྱོང་མཁན་གྱི་འབྲས་ལྗོངས་པ་དེ་འདྲ་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང་། ཁོ་མོའི་སྐད་ཆ་དེས་ང་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་སེམས་ཚོར་ཞིག་དང་བཅས་ཀ་སྦུག་ཏུ་ཐོན། ཕ་རྒྱུད་འབྲུག་པ་དང་མ་རྒྱུད་འབྲས་ལྗོངས་པ་ཡིན་པའི་གནས་པོ་བསོད་ནམས་ཚང་ནས་སྐད་ཆ་དེ་ཞར་ལ་འཕྲོས་དུས། བུ་མོ་ཆུང་བ་ T.N.A. སློབ་གྲྭའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་ལེགས་བཟང་ཆོས་སྐྱིད་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་ “ དེ་དངོས་ནས་བདེན་པ་རེད། འདི་ཕྱོགས་ཀ་སྦུག་ཁུལ་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་རེད། སྔ་མོ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭར་འཛུལ་མྱོང་མཁན་དེ་ཚོ་མི་གཤིས་དྲང་མོ་འདུག་” ཟེར། བཀའ་མོལ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ངས་རང་གི་བོད་མི་རིགས་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ནའང་། མི་གཤིས་སྐྱུར་རྩི་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པའི་གཞི་རྩ་གང་ལ་གཏུགས་ཀྱང་གོང་བརྗོད་བཞིན་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་རག་ལས་ཡོད་པར་གོ་རྟོགས་བརྙེས་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་ཁ་གྱེས་ཚེ་ཤར་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་བབ་འདི་བཞིན། རང་རེའི་བོད་མི་ཚོའི་མགོ་ཐོག་ཏུའང་ཡོང་རྒྱུར་ཉེ་བར་ངེས་ཚོར་ཟབ་མོ་བྱུང་།  དེ་བས་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ན་རང་གི་བོད་སྐད་བཤད་པ་དང་བོད་ཡིག་སྦྱང་རྒྱུ་ནི། འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་གྱི་ཕན་བདེའི་གཞི་མ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐུལ་བའོ། །

ལུང་ཁུངས་བཅོལ་གཞི།

༡ ༽ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་ཁེ་ན་ཌར་དུས་དབང་ཐེངས་ཉེར་དགུའི་སྐབས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ལ་སྩལ་བའི་འོད་སྡེར་ལས་ཕབ་བཤུས་བྱས།

༢ ༽ ཨབ་དུལ་གཱ་ནི་ཤེཁ་ཡི་རྩོམ་ཡིག་བཀྲ་ཤིས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པ་ལ་དྭགས་ཤེས་རབ་ཟོམ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གསལ།

༣ ༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་པར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་པོད་ཕྲེང་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༥༡༥ ལས་བཤུས།