ལྡི་ལིར་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་ཀྱི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་བཞིན་པའི་ཤེས་རབ་ཚེ་རྡོར་ལཊ་ཀྱིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་དང་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོཊ་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བཅས་སུ་དགོས་འདུན་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་འདུག
ཟླ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྟེ། འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་བཟུང་བོད་རིཊ་གཞོན་སྐྱེས་ལས་འགུལ་བ་ཤེས་རབ་ཚེ་རྡོར་ལཊ་ཀྱིས། འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོཊ་སྡེ་ཁག་ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཐད་གཟིཊ་རྟོག་གནང་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་ཆེད། ལྡི་ལིའི་ཇན་ཏར་མན་ཏར་(Jantar Mantar) ས་གནས་སུ་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་ཀྱི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་སྟེ་དེ་རིང་ཉིན་ ༡༦ འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཁོང་དངོས་སུ་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་དང་ཡོ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་ལས་ཁུངས་བཅས་སུ་དངོས་སུ་བཅར་ཏེ་དགོས་འདུན་སྙན་ཞུ་ཞིག་ཕུལ་ཡོད་འདུག
དེའི་ཐད་གསར་འགོད་པས་ཁ་པར་བརྒྱུད་ཤེས་རབ་ཚེ་རྡོར་ལཊ་སུ་བཅར་འདྲི་བྱས་པར། ཚེ་རྡོར་ལཊ་ཀྱིས་དེ་ནི་ཟླ་སྔོན་མའི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ནས་བཟུང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་གཙོས། རྒྱལ་སྤྱིིའི་ཚོཊ་སྡེ་ཁག་ལ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཐོག་རྟོག་ཞིབ་གནང་དགོས་པའི་དགོན་འདུན་འོག་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡང་། རྒྱལ་ཚོཊ་གཙོས་པའི་ཚོཊ་སྡེ་ཁག་གིས་ནས་བརྡ་ལན་གང་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཁོང་དངོས་སུ་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་དང་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོཊ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་ལས་ཁུངས་བཅས་སུ་བཅར་ཏེ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོཊ་ (High Commissioner for Human Right) ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྕམ་ནེལ་ཝེ་ཕེ་ལེར་ (Navi Pillay) མཆོག་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ། བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གསར་འགོད་པ་བཅས་བོད་ནང་ཕྱིན་སྟེ་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ་གཙོས་པའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཐད་རྟོག་ཞིབ་གནང་རྗེས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོཊ་ཀྱི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་གླེང་སློང་གནང་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཚོཊ་ཀྱི་ངོས་ནས་བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་གི་གནས་སྟངས་སེལ་ཐབས་གནང་དགོས་པའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།
ཁོང་ལས་འགུལ་སྐབས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ག་རེ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། “ ཐེངས་འདིའི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་སྐབས་ང་རང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཅིག་དངོས་སུ་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡུལ་དུ་ཡོང་སྟེ། ཁྱེད་རང་གི་དགོས་འདུན་དེ་དག་ང་ཚོའི་འཆར་གཞི་ནང་ཡོད། ང་ཚོས་མགྱོགས་མྱུར་ལག་ལེན་བསྟར་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་། ཁོང་ཚོ་མཉམ་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོང་པ་ཁག་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་སྒང་ཡོད་སྟབས། དེའི་ཕྱོགས་ནས་འགོག་རྐྱེན་མ་འཕྲད་པ་ཡིན་ན་མགྱོགས་པོར་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གནང་གི་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་བྱུང་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ནམ་རྒྱུན་བོད་མི་ཚོས་སྙན་ཞུ་སྤྲོད་སྐབས། སྙན་ཞུ་ཚུར་སོ་སོའི་གདོང་ལ་གཡུག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཁས་ཉིན་ངའི་སྙན་ཞུ་བླངས་སོང་བ་མ་ཟད། འབྱོར་ཟིན་པའི་བརྡ་ལན་ཡང་སྤྲད་སོང་། དེ་དག་ང་རང་གིས་ཡག་པོ་མཐོང་སོང་། དཀའ་ངལ་གྱི་ཐད་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ང་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་མ་སོང་། བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ་གནང་མཁན་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམ་པའི་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་བསམ་འོང་དུས་ངས་ལས་འགུལ་དེ་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཏུ་ཚོར་གྱི་མི་འདུག ཡིན་ནའང་། ཉེ་ལམ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་དང་གོམ་པ་རྒྱག་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་མེད་མོད། དེ་རིང་ནས་བཟུང་དེའི་ཐད་དཀའ་ངལ་འདུག་སྟབས། མ་འོངས་པར་རོགས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དྲན་ཡོང་གི་འདུག གང་ལྟར། ང་རང་གི་ངོས་ནས་དགོས་འདུན་མ་འགྲུབ་བར་དུ་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་མཚམས་འཇོག་འཆར་མེད།” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པས་ལྡི་ལི་བསམ་ཡས་གླིང་གི་གཞིས་མགོ་ལེགས་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ལགས་སུ། ས་གནས་མགོ་འཛིན་གྱི་ངོས་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བར་མཐུན་འགྱུར་གནང་ཡོད་མེད་དང་མ་འོངས་པར་འཆར་གཞི་ཡོད་མེད་དྲིས་པར་ཁོང་གིས། “ ས་གནས་མགོ་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཤེས་རབ་ཚེ་རྡོར་ནམ་རྒྱུན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཞིག་དང་བསམ་ཡས་གླིང་གི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་མགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཉིན་མོར་ང་རང་ཆས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་བར་ང་ཚོས་དམིགས་བསལ་མཐུན་འགྱུར་གནང་མེད་ཀྱང་། ས་གནས་ཀྱི་བརྒྱ་དཔོན་དང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཀྱང་རོགས་རམ་གནང་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ལམ་ང་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཚོགས་འདུར་སོང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡུལ་དུ་སོང་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཁོང་གཞུང་ཚབ་ཁག་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བར་ཕྱིན་སྟབས་ཐུག་མ་སོང་། ཁ་པར་གྱི་ལམ་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རིང་ཉིན་རྒྱབ་ང་ཡང་བསྐྱར་ཁོར་བལྟ་རུ་སོང་འགྲོ་བསམ་བསྡད་ཡོད། དེ་རིང་ཕར་སོང་སྟེ་ཁོང་གི་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་རྗེས་ས་གནས་མགོ་འཛིན་དང་བརྒྱ་དཔོན། གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་ཚང་མ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་ལྟར། དོ་དགོང་ནས་བཟུང་མི་གཉིས་གསུམ་རེ་རེ་མོས་ཀྱིས་ཁོང་གི་རོགས་པར་གཏོང་འཆར་ཡོད།”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
