ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ་བའི་མཉམ་ལས།

ལྦར་མ་ཅལ་ལ་ནཱེ་ཡིས་བརྩམས། དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྱུར།

ཨེ་ཤ་ཡའི་མ་འོངས་བའི་གནས་བབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་མིན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འབྲེལ་ལམ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མེད་པའི་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར། ཉི་ཧོང་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་གང་འདྲ་འཛིན་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གིས་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་ཐབས་ཇུས་དེ་ལོ་ཤས་རྗེས་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་ཡིན། 

རྒྱ་གར་ནང་ཟླ་སྔོན་མར་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཀི་ཧེ་ཌོ་དང་རྒྱལ་མོ་མེ་ཆི་ཁཱོ་རྣམ་གཉིས་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་དམངས་གཙོ་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་དྲན་ཉིན་ཏེ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན། ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛ་ཨ་བྷེ་མཆོག་དུས་དྲན་དེའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དེ་དག་གིས། རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང་གི་འབྲེལ་ལམ་སྔར་ལས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཨེ་ཤ་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་མཛའ་མཐུན་མཉམ་ལས་ཤིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད་སྟབས།  ཉི་ཧོང་བདེ་སྲུང་བློན་ཆེན་ཨོ་ཎོ་ཌི་ར་ (Itsunori Onodera) ལགས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་ནང་གཟིགས་སྐོར་སྐབས། ཕྱོགས་གཉིས་བར་དམག་དོན་ཐོག་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་མང་པོ་ཞིག་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད།   

ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་ཚོད་འཛིན་བྱ་ཐུབ་མིན་དེ་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྟོབས་ཤུགས་འདྲ་མཉམ་ཡོང་ཐུབ་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང་གི་མཉམ་ལས་དེ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་ཐོག་རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རིའི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་གླིང་ཆེན་གྱི་ཁ་སྤྲོད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་གཙོས་ནུས་ཁུངས་འཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་མཚོ་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་མངའ་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་བདག་དབང་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་གལ་ཆེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

གཉིས་ཕན་མཉམ་རྒྱལ།

རྒྱ་གར་ནང་སྔར་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཟླ་མགོར་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པ་དེས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་སྔར་ལྷག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་སྣེ་ཁྲིད་མཛད་ཡོད། དེ་ཡང་། ཉི་ཧོང་གི་ལོ་ངོ་ ༢༦༠༠ ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྙིང་ཤོས་གྲས་ཏེ། རྒྱ་གར་བ་ཚོས་ནང་པའི་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་འབོད་པའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་དེ་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་རྒྱ་གར་ནང་གཟིགས་སྐོར་གནང་པ་དེས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སྟ་གོན་བྱས་ཡོད་པ་མཚོན་ཡོད།   

ལྡི་ལི་གཞུང་གིས་འདས་པའི་ལོ་རབས་གཅིག་ལྷག་རིང་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་རྣམ་གཉིས་རྒྱ་གར་དུ་གདན་ཞུ་ཐེངས་མང་གནང་ཡང་ཕེབས་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཉི་ཧོང་སྲིན་བློན་ཤིང་ཛ་ཨ་བྷེ་ཡིས་རྒྱ་གར་ནི་ཡིད་སྨོན་བྱེད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་རྣམ་གཉིས་རྒྱ་གར་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་དེས། ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་ཡིན་པ་ང་ཚོས་རྟོགས་ཐུབ། ད་རེབ་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་མཆོག་རྒྱ་གར་དམངས་གཙོའི་དུས་དྲན་གྱི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་གདན་ཞུ་གནང་བ་དེས། ཨེ་ཤ་ཡའི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་ཀྱི་རང་དབང་དང་མཚན་མཐོང་གསར་པ་ཞིག་དབུ་བརྙེས་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་ཚེ། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཐུན་མིན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་ཡིན།

ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཚན་རྩལ་འཕྲུལ་ལས་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་ཆེད་རོགས་དངུལ་འཕངས་མེད་སྤྲད་པ་དེའི་དབང་གིས། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་དམག་དོན་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་དེ་ཉི་ཧོང་གི་ཁ་གཏད་ལྕོག་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་གར་ལ་དངུལ་བུན་དང་ལག་རྩལ་སོགས་མཁོ་གཏོང་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་ནང་ལས་ལས་བཟོ་བར་གླ་ཆ་མཐོ་བ་དང་ཆབ་སྲིད་བརྟན་བརླིང་མེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒྱ་ནག་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཉེན་ཁ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་གར་ནི་ཁྲོམ་རྭ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང་གཞོན་སྐྱེས་ལས་ཀ་བ་མང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཐོག མཉམ་ལས་བྱེད་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། ད་ལྟ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་གི་ཁེ་ལས་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ལོ་འགར་མཉམ་ལས་བྱས་ཏེ་ཨེ་ཤ་ཡ་མངའ་ཁུལ་དུ་སྟོབས་ཤུགས་མངའ་ཐང་དོ་མཉམ་ཡོང་ཆེད། རྒྱ་གར་ནང་སིམ་འཛུལ་གྱིས་མ་འཇོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟ་ཉི་ཧོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལས་རྒྱ་གར་ནང་མ་དངུལ་འཛུགས་འཇོག་ཕོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཆགས་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉི་ཧོང་གི་དངུལ་རྩའི་འཛའ་ཐང་ཉམས་གུད་ཤུགས་ཆེན་ཕྱིན་པ་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་དགོས་ན། རྒྱ་གར་ནང་མ་འཇོག་དང་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཉི་ཧོང་ནི་སྒྲིག་ཁྲིམས་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་དང་། རྒྱ་གར་ནི་གུ་ཡངས་ལྷུག་གཏོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ན་གཞོན་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་། ཉི་ཧོང་ནི་ཡར་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལས་རྒན་ཡོལ་ལས་ཞུགས་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་ནི་དམག་དོན་རང་དབང་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། ཉི་ཧོང་ནི་ཨ་རི་གལ་ཆེན་མཐུན་གྲོགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཨ་རིའི་དམག་མི་བཞག་སྟེ་འགྲོ་གྲོན་ཕོན་ཆེ་གཏོང་གི་ཡོད། ཉི་ཧོང་གིས་ཨ་རིའི་དམག་མིར་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་ཚད་ནི་ཨ་རིའི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༦ ལས་སྡོམ་པ་ལས་ཀྱང་མང་བ་མཁོ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད།  

ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་འདྲ་བོ་མེད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་མཛའ་མཐུན་མཉམ་ལས་གནང་སྟེ། ཨེ་ཤ་ཡ་མངའ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཉི་ཧོང་ལ་བཟོ་སྐྲུན་ཚན་རྩལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ལ་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་གཙོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པའི་ན་གཞོན་མང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། མཉམ་ལས་དེ་གཉིས་ཕན་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནི་དུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་མི་རྒྱུ་གཉིས་དང་ཉི་ཧོང་གི་དཔལ་འབྱོར་བཟོ་ལས་ཚན་རྩལ་གྱི་ཐབས་འཕྲུལ་འོག རྒྱ་གར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད། དེ་སྔ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཉི་ཧོང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཐ་དག་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་འདོད་དང་དབང་ཐང་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།  

དེར་བརྟེན། རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང་བར་གྱི་ཐབས་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་མཉམ་ལས་དེ་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར། ཉི་ཧོང་སོགས་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་གྲུ་ག་གསུམ་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། གྲུ་ག་ཀ་པ་དང་ཁ་པ་ག་པ་གསུམ་ལས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་རྒྱ་ནག་ནི་གྲུ་ག་རིང་ཤོས་ཀ་པར་གནས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཁ་པ་དང་ཉི་ཧོང་ག་པ་བཅས་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཁ་པ་དང་ག་པ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ན་ཀ་པ་ལས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཆགས་ངེས་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་གར་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངེས་ཡིན།  

འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ཐད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་གྲས་ནི། ཨེཊ་ལཱན་ཊིག་(Atlantic)མངའ་ཁུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཙོས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཉི་ཧོང་དང་ཨ་རིའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཐུན་མོང་གི་འབྲེལ་ལམ་དེ་དག་གིས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་བདེ་འཇགས་ཤིག་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད། གལ་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ཐོག་ཐབས་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་རམ་འདེགས་དེ་དག་མེད་ན། དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང་། ཨ་རི་སོགས་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་དཔལ་འབྱོར་འབྲེལ་ལམ་བཙུགས་པ་ལྟར་བརྟན་བརླིང་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཡིན།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང་མཐུན་གྲོགས་མཉམ་ལས་དེ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྟོབས་ཤུགས་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དོན་དམ་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མཛའ་མཐུན་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

རྩོམ་པ་པོ་ལྦར་མ་ཅལ་ལ་ནཱེ་ (Brahma Chellaney) ལགས་ནི། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐབས་ཇུས་མཁས་པ་དང་རང་དབང་གི་རྩོམ་པ་པོ། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཅས་ཡིན་འདུག  

མ་རྩོམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག http://chellaney.net/2014/01/22/japan-and-india-a-transformative-entente/