བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ཉིན་ནས་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཀྱི་ལས་འགན་བཞེས་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལས་ཐོག་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་རྒན་ཡོལ་ཞུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་སྟབས། ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་གྲྭ་བླ་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་སྟེ། འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལས་འཁུར་མགོ་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གིས་གསར་འགོད་པར་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིར་ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་སྒྲིག་གཞི་དོན་ཚན་ ༡༩ (༡) འོག་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་དང་པོ་དོན་ཚན་ ༡ པོའི་ནང་གསེས་ ༣ བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་ལག་བསྟར་གནང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
ཁ་སང་གསར་འགོད་པས་བཀའ་ཤག་གི་གྲོས་སྟོན་པ་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་ལགས་སུ་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་འཕོ་འགྱུར་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས། “ནམ་རྒྱུན་བཀའ་ཤག་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གོང་འཕེལ་ཐད་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་སྔོན་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་མང་ཆེ་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་སྟབས། ད་རེབ་བུད་མེད་ཅིག་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་རེད། ཐོངས་མཆན་གྱིས་འགྲིག་སོང་བ་ཡིན་ན་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལས་འཁུར་མགོ་འཛུགས་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལ་ལས་ཡུན་ལོ་ ༤ ཙམ་ཡིན་ཡང་། འགའ་ཤས་རྒན་ཡོལ་འགྲོ་བ་དང་ཡང་ན་སྒེར་གྱི་དཀའ་ངལ་གྱིས་དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་བྱུང་ན་མ་ཆོག་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པས་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་སུ་དགོངས་ཚུལ་དྲིས་པར་ཁོང་མོས། “ ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ནང་ང་རང་རྒན་ཡོལ་དུ་འགྲོ་རན་ཡོད་ཀྱང་དོ་བདག་ལ་མོས་མཐུན་ཡོད་ཚེ་རྒན་ཡོལ་ཕར་འགྱངས་གནང་བའི་སྒྲིག་གཞི་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟར། ད་རེབ་ཀྱི་བཀའ་བཀོད་འདིའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་ལྟའི་ཆར་ལོ་གཉིས་རྒན་ཡོལ་ཕར་འགྱངས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ལྟར་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལྷན་ཁང་ཞིག་གི་དྲུང་ཆེར་བསྡད་པ་ཡིན་ན་འདྲ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལ་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ཡིན་ནའང་རེད། ང་རང་གི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་གཟུགས་པོས་གང་ལྕོགས་ལྕོགས་དང་ནུས་པས་འདང་ཚོད་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་ཞུ་འཆར་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ལོ་གང་ལ་གང་འཚམ་བསླེབས་ཡོད་དུས་དེ་རིང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལབ་ནའང་སང་ཉིན་ཛ་དྲག་གི་དཀའ་ངལ་དཔེར་ན་ནད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཏེ། སོ་སོའི་ལས་དོན་ལ་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་ཡི་འདུག་བསམ་པ་བྱུང་ན། དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་བྱུང་ཡང་བློ་ཕམ་ཁྱོན་ནས་མེད། ལོ་ངོ་ ༣༨ རིང་༧གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཞབས་ཞུ་ཞུས་ཡོད་སྟབས་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་ནས་དགོངས་པ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ”ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།
སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་སྟོད་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། དགུང་ལོ་ ༤ ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་ཏུ་གཞི་རིམ་སློབ་གཉེར་གནང་། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་པན་ཅབ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ནས་རིག་གནས་རབ་འབྱམས་པ་ཐོན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ལོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ བར་ས་གནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཅིག་ཏུ་རྩིས་པ་ལས་དྲུང་དང་། ༡༩༩༠ ནས་ ༡༩༩༢ བར་སྦིར་གཞིས་མགོ། ༡༩༩༢ ནས་ ༢༠༠༤ བར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་འདྲ་མིན་གྱི་འགན་འཛིན་གནང་མྱོང་ཞིང་། ༡༩༩༧ ནས་ ༡༩༩༩ བར་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལའི་ཧྥོ་ནེ་ཡའི་ (The Monterey Institute of International Studies) མཐོ་སློབ་ཏུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་འཛིན་སྐྱོང་ལས་རིགས་ཐོག་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་ཐོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་ལས་བྱེད་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེར་བསྐོ་བཞག་གནང་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།
མ་གཞི་ནས་བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་དེ་སྔ་ནས་དོན་གཅོད་དུ་བསྐོས་པ་ཕུད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྟ་གོན་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་ཡིན་མདོག་འདུག འཛིན་སྐྱོང་ནང་གི་སྲིད་དོན་ནི་རིགས་འདི་འདྲ་ཟེར་བ་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་བོད་ཡིག་སྦྱངས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རབས་ཞུས་རྗེས་བཀའ་དྲུང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་དེ་ལ་མོས་མཐུན་དང་བློ་བཟང་སེང་གེར་དེ་དོན་སྐབས་མཚམས་སོ་སོར་ནན་ཞུས་པས་སྲིད་སྐྱོང་གི་དགོངས་པ་འགལ་འདུག་ཟེར་པ་དེ་གངས་སྐྱིད་ཀྱི་སྒྲུང་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཡིན་རྒྱུ་ངོ་མ་ནི་བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ་མི་འགྱུར་ནི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་སྒོ་ཁའི་སྟག་ཕྲུག་ཡིན་ཞེས་བཤད་མཁན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེང་སང་གི་བཀའ་ཤག་གི་གྲོས་སྟོན་པ་ཟེར་པའི་ཁ་ཚོད་མེད་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་མི་ཐུབ་པ་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང། སྲིད་སྐྱོང་ཁྲི་ཁར་སླེབས་མ་ཐག་བོད་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་སེམས་ཤུགས་སྤར་ཅི་ཐུབ་དང། བཀའ་དྲུང་མི་འགྱུར་ལ་སྣག་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟའང་ཐག་ཞོར་འདྲང་འདྲུད་དུ་བཏང་བ་རེད་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡར་བཤད་མར་བཤད་སྟོང་བཤད་ཀྱང། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་འདོད་ཀྱིས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བཀའ་དྲུང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་དེ་རིང་གི་ཚད་འདིར་བསྐྱལ་བ་མ་གཏོགས། སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་རྒས་ཡོལ་ཕར་འགྱངས་ཞུས་ཆོག་ས་ན། བཀའ་དྲུང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེར་ཕར་འགྱངས་ཞུ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་གང་ཡང་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་རེད། ཡིན་ནའང། མཐའ་དོན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་སྟོན་རྒྱུའི་གྲུབ་འབྲས་ཁས་བླངས་དམ་བཅའ་བཞིན་རྦད་དེ་ཕྲེང་བསྟར་སྒྲིག་རྒྱུ་མེད་སྟབས། ཆེ་ས་ནས་ཐུགས་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཡོད་སྟབས། བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལགས་དེའི་ཉམས་ཉེས་འོག་རྒས་ཡོལ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་རེད།
མི་ཚེའི་དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེར་སྲི་ཞུའི་ལས་དོན་ཐོག་བསྐྱེལ་བའི་ལས་བྱེད་རྒན་གྲས་པ་འདི་དག་བགྲེས་ཡོལ་དུ་ཕེབས་པ་ལ། མ་འགྲིག་མ་འཐུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་རྩ་རྩེའི་ཟིལ་ཙམ་ཡང་སྟོན་དབང་སུ་ལའང་མེད། གལ་ཏེ་མ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་དགོས་ན་དེ་ནི་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞིར་བརྩི་བཀུར་མི་བྱེད་མཁན་ཁོ་ནར་སྟོན་དགོས།
སྐྱེ་བོ་བསམ་ཡོད་པ་མང་པོས་ལོ་མང་རིང་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་བྱུང་བའི་སྒྲིག་གཞི་དེ་དེང་སང་གསོལ་ཚིགས་གཅིག་གི་བར་གསེང་ནས་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད།
ད་སྔ་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་བགྲེས་རིམ་བཞིན་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལ་བསྐོ་བཞག་གནང་སྲོལ་ཡོད་མོད། བར་ལམ་ཞིག་ནས་དོན་གཅོད་དང་དྲུང་ཆེ་སོགས་རང་གིས་གང་འདོད་བཞིན་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད།
དེ་འདྲའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ལས་བྱེད་རྒན་གྲས་པ་དག་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་གནས་དགོས་སམ།
བཀའ་དྲུང་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཁའི་དོན་གཅོད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་གཅིག་ཙམ་ལས་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོང་དགོངས་པ་ཞུས་ནས་ཕེབས་དོན་ག་རེ་རེད། སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཟླ་དྲུག་རྗེས་ལ་རྒལ་ཡོལ་འཐོན་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། བཀའ་ཤག་ལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་མ་རེག་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་རེད།
ཨ་ཅག་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ལྷ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་གནང་བར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། དབུ་དཀར་ཚང་སྐལ་རྡོར་ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་དུ་བཏང་བ་དེ་ཁྲིམས་སྒྲིག་གང་གི་དགོངས་དོན་ཡིན་མིན་དེ་ཡང་གསལ་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་རེད།
བཀའ་ཤག་དང་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་ལ་དོགས་འདྲི་ཞིག་ཡོད། དབུ་དཀར་ཚང་སྐལ་རྡོར་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དོན་གཅོད་ལ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་སྟངས་དེ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་སྒྲིག་གཞི་གང་གི་འོག་ནས་བསྐོས་པ་རེད།