དེ་རིང་གངས་སྐྱིད་གཉའ་ཁྲི་ཚོཊ་ཁང་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུཊ་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འབད་བརྩོན་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ཚོཊ་སོང་བ་དང་། སྐབས་དེར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་རྒན་པ་ལས་ཤེས་ཡོན་དང་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་ཡང་ལྷག་བསམ་ཐད་རིམ་གྱིས་བལྟ་དགོས་སྐོར་གསུངས་སོང་།
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་འབད་བརྩོན་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ཚོགས་སོང་བ་དང་། བགྲོ་གླེང་དབུ་འབྱེད་ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གི་གཙོས་ཡོ་རོབ་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་མཆོག ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་སྐལ་རྡོར་ལགས། ཐའེ་ཝན་དོན་གཅོད་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས། ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོཊ་ལཊ་སོཊ་ཀྱིས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུཊ་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲཊ་གནང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ད་ལྟའི་འཕོ་འགྱུར་སོཊ་ཀྱི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་སོང་།
བགྲོ་གླེང་དབུ་འབྱེད་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ཚོགས་འདུའི་དགོས་དམིགས་སོགས་གསུངས་དོན། “དེ་རིང་བགྲོ་གླེང་འདི་གོ་སྒྲིག་གནང་དགོས་པའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཕྱིར་མིག་ཅིག་གཟིགས་པ་ཡིན་ན། གྲུབ་འབྲས་གང་འཚམ་ཐོན་པ་དེར་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱས་ཏེ། སློབ་གསོ་ག་རེ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ན་བླངས་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་བོད་དོན་ཐད་འབད་བརྩོན་གནང་བར་ཐུགས་ཕན་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་རེད། ཉེ་ཆར་ང་ཝ་ཤིན་ཊོན་དུ་ཐེངས་འགར་བཅར་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོས་ཨ་རིས་བོད་དོན་ལ་གཞན་ལས་ལྷག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ ༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་སྙན་གྲགས་དང་། བོད་པ་ཟེར་དུས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་དྲང་བདེན་ཅན། དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་ཡིན་སྟབས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཁྱེད་ཚོའི་སྐད་འབོད་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་མི་འབོར་མང་དྲག་པ། ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་ཐད་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིན་ཞེས་ལབ་ཀྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་མི་གསར་པ་ཞིག་བསླེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་སྲི་ཞུ་བའི་ནང་དུའང་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། རྒན་པ་ཚོ་དང་བསྡུར་བ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་ཤེས་ཡོན་དང་མཐོང་རྒྱའི་ཐད་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ཡག་བོ་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད། དཀའ་ལས་རྒྱག་གི་ཡིན་བསམ་པའི་དམ་བཅའ་དེ་རྒན་པ་ལས་ལྷག ཡང་ན་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་པ་ཡོད་མེད་རིམ་པས་གཟིགས་དགོས་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག “ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།
དེ་རྗེས་ཡོ་རོབ་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་དང་། ཡོ་རོབ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གསུངས་དོན།
“བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་ཞི་མོལ་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་དགོས་ན། ཞི་མོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཁ་ཤས་ཤིག་ཚང་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད། བོད་པའི་ལྟ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་བོད་ཀྱི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་རན་པའི་ལམ་ཀ་ཞིག་རྙེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དང་པོ་གང་མགྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། གཉིས་པ་ཐབས་ལམ་དེ་ཡང་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གསུམ་པ་ཐབས་ལམ་དེའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་མ་འགལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། བཞི་པ་ཐབས་ལམ་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་རག་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། ཐབས་ལམ་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བར་རོགས་འདེགས་གནང་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། “ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་བོད་དང་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གསུང་བཤད་གནང་དོན། “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་གླེང་སློང་གནང་སྟེ། ༡༩༩༥ ལོར་བོད་དོན་ལ་ལག་པ་འཆང་དགོས་ཟེར་མཁན་གྱི་ཚོགས་མི་ ༢༢ དང་འཆང་མི་དགོས་ཟེར་མཁན་ ༢༢ བཅས་གྲངས་འབོར་འདྲ་མཉམ་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བརྩིས་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བོད་དོན་ལ་ལག་པ་འཆང་དང་མ་འཆང་གི་གྲོས་ཆོད་འཇོག་པའི་ལས་རིམ་ནང་བསླེབས་སྐབས། གྲོས་ཆོད་འཇོག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་མཁན་ ༢༠ དང་འཇོག་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་ཟེར་མཁན་ ༢༡ བྱུང་སྟེ་འོས་གཅིག་གིས་ཤོར་བ་རེད། གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཤོར་བ་རེད་ཟེར་ན། ཨུ་རུ་སུ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ལག་པ་འཆང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་མཁན་ནང་ཡོད་ཀྱང་། གྲོས་ཆོད་འཇོག་སྐབས་གྲོས་ཆོད་འཇོག་དགོས་ཀྱི་མི་འདུག་ཟེར་ནས་འོས་ཤོར་བ་རེད། དང་ཐོག་ཚོགས་མིའི་ནང་བར་ཞུགས་ ༩ ལས་མེད་ཀྱང་། ཧྥེ་ལི་པིན་དང་ཨེ་ཅིབ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་བཅས་བར་ཞུགས་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ ༡༢ ཆགས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་ཆེན་པོ་དང་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་ལ་འཕྲད་སྐབས། འོས་ཤོར་བའི་གནད་དོན་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ ༥༥ ནང་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ཚོགས་མི་ ༡༥ ཡོད་པ་ཚང་མས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་མི་ཚོས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་མེད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟབས། བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ནུས་པ་དང་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ན། ཁུལ་དེ་གཉིས་གལ་ཆེན་དུ་མཐོང་ནས་འབྲེལ་བ་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ༡༩༩༧ ལོར་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ཐེངས་ ༣ ལ་ཁུལ་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཐུབ་པ་སོགས་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། “ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་སྐལ་རྡོར་ལགས་ཀྱིས་བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུས་ནས་ཟླ་བ་ ༨ ལྷག་གི་རིང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་དང་། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐེངས་
༢། དེ་བཞིན། ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་དོན་གཅོད་ཁང་གནས་སྤོར་བཅས་ཀྱི་ཆེད་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྐོར་དང་། མ་འོངས་པར་དོན་གཅོད་ཀྱི་ལས་གཞི་ཆེ་ཤོས་དེ། ཨ་རིའི་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་གསར་པ་དང་མཉམ་དུ་བོད་དོན་ཐད་ལས་ཀ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ༢༠༠༢ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་སྲིད་བྱུས་( Tibetan Policy Act) ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་གཞི་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ལས་གཞི་དེ་ཚར་ན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཕུལ་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་རག་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ། སྤྱིར་བཏང་དེང་སང་ཨ་རིའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་ཐབས་དང་། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ལས་འཆར་མང་པོ་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
ལྷོ་ཨ་རིའི་འབྲེལ་མཐུད་པ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་བོད་དང་ལྷོ་ཨ་རིའི་འབྲེལ་ལམ་ཐོག སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་འཕྲོས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་གནང་མཁན་ཨ་རི་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ཉེ་བའི་ལོ་མང་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་ལས་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ། ༢༠༠༨ ལོ་ནས་ལཱ་ཌེན་ཨ་མེ་རུ་ཁའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་རྒྱ་ནག་ནང་གི་བཟོ་གྲྭ་མང་པོའི་ཐོན་ཁུངས་ལཱ་ཌེན་ཨ་མེ་རུ་ཁ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཟས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་སྟབས། ལཱ་ཌེན་ཨ་མེ་རུ་ཁ་རྒྱ་ནག་གི་ཟས་རིགས་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་བཞིན། ལཱ་ཌེན་ཨ་མེ་རུ་ཁར་ཚོང་ལས་ཀྱི་མ་རྩ་ཕོན་ཆེན་དགོས་བ་ལྟར་རྒྱ་ནག་མ་རྩ་འཇོག་མཁན་ཆེ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པ་ལྟར། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ལཱ་ཌེན་ཨ་མེ་རུ་ཁའི་ནང་བོད་དོན་ཐད་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
ཉིན་རྒྱབ་ཏུ་ཐའེ་ཝན་དོན་གཅོད་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་བོད་དང་ཐའེ་ཝན་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གསུངས་དོན། “ཐའེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་ནང་པས་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་དགོན་པ་ཁག་ལ་ཞབས་འདེབས་
རྒྱུད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་གྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་གི་དགོན་སྡེ་དང་སློབ་གྲྭ་སོགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཐའེ་ཝན་ནང་པ་གཙོས་པའི་ཞབས་འདེབས་ཀྱིས་དོན་གཅོད་ཁང་གི་འགྲོ་སོང་མང་ཆེ་བ་དང་། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་དེབ་སྔོན་པོའི་ཞབས་འདེབས་ཧིན་སྒོར་ས་ཡ་གཉིས་བརྒལ་བ་སོགས། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ཐའེ་ཝན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་ཡོད་ཀྱང་། བོད་མིར་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཐའེ་ཝན་མི་མང་གི་གོ་རྟོགས་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག “ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཨུ་རུ་སུའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ངག་དབང་རབ་རྒྱལ་ལགས་དངོས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་གི་གསུང་བཤད་རྩོམ་ཡིག་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་བའི་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ ༧གོང་ས་མཆོག་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཨུ་རུ་སུའི་མི་མང་དང་བོད་མིའི་བར་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱེད་སྐབས་ཨུ་རུ་སུ་གཞུང་གིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་གཏོགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ དང་ ༡༩༧༠ ནང་རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུ་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར་རྗེས། ཨུ་རུ་སུའི་བོད་ཐོག་བཟུང་བའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ཕྲན་ཙམ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ས་གཙོས་མངའ་སྡེ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་དར་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༡༢ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་ཕུའུ་ཊེན་རྒྱ་ནག་ནང་ཕེབས་པ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཡིན་ནའང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་དེ་ཁྲོམ་ར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་རྩི་བཞིན་ཡོད་སྟབས། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དུས་ཚོད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ལྷག་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་གོམ་པ་མདུན་དུ་སྤོ་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་བཀོད་འདུག
བགྲོ་གླེང་ཉིན་དང་པོ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་སྐུ་ཞབས་གྷེབ་རིལ་ལཱ་ཕི་ཊི(Gabriel lafitte)ལགས་ཀྱིས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བོད་ཅེས་པའི་ཐོག་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་སོ་སོའི་དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་སྦྱངས་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བཅས་གནང་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་མཚོ།
པདྨ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་ཀློག་རིན་ཡོད་པའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་བྲིས་འདུག་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། གསར་འགྱུར་འབྲི་སྐབས་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཞིབ་འབྲི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་དེ་ནས་མི་སུ་ཞིག་གིས་སྐད་ཆ་ཅི་ཞིག་བཤད་པའང་མགོ་རྔ་ཚར་བར་ཞིབ་ཚགས་མོས་འབྲི་རྒྱ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད
༧གོང་ས་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་ཟུར་བ་ཡུ་རོབ་སྐུ་ཚབ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་གསུངས་བཤད་ལ་ཧ་ཅང་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་འདུག (བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་ཞི་མོལ་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་དགོས་ན། ཞི་མོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཁ་ཤས་ཤིག་ཚང་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད། བོད་པའི་ལྟ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་བོད་ཀྱི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་རན་པའི་ལམ་ཀ་ཞིག་རྙེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དང་པོ་གང་མགྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། གཉིས་པ་ཐབས་ལམ་དེ་ཡང་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གསུམ་པ་ཐབས་ལམ་དེའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་མ་འགལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། བཞི་པ་ཐབས་ལམ་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་རག་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། ཐབས་ལམ་དེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བར་རོགས་འདེགས་གནང་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། )