ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇཊ་ཚོགས་འདུ།

དེ་རིང་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་སིང་གྷ་པུར་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་པའི་ (Shangri-La Dialogue ) ཞེས་པའི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་ཡོད་འདུག

ཚོགས་འདུ་འདི་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཉེ་ལམ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་མཁའ་དབྱིངས་དབྱེ་མཚམས་ཐིག་ཚད་བཟོས་པ་དང་། ཤར་ལྷོའི་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་མངའ་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་བྱས་ཏེ། ཨེ་ཤ་ཡའི་བརྟན་བརླིང་ལ་འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཆེད་ཡིན་འདུག

ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེས། “ ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཙན་འཛུལ་པར་ཁ་གཏད་གཅག་ནས་མངའ་ཁུལ་ནང་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གི་ཚོགས་ཞུགས་པ་དེ་སྔའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཟུར་བ་ཕུ་ཡིང་ (Fu Ying) གིས། “ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་ནི་ཉི་ཧོང་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་ནག་མིན་སྟབས་ཉི་ཧོང་གིས་འཁྲུག་རྐྱེན་སློང་གཞིའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས།” ཞེས་བརྗོད་འདུག

སིང་གྷ་པུར་གྱི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆེད་མཁས་པ་མལ་ཁོམ་ཀུག་ (Malcolm Cook) ལགས་ཀྱིས། “ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེའི་ཐག་གཅོད་ལ་རྒྱ་ནག་དང་མངའ་ཁུལ་གྱི་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་རེད།” ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐབས་ཇུས་མཁས་པ་ནཱ་རུ་ཤི་གྷེ་ (Narushige Michishita ) ལགས་ཀྱིས། “ ད་རེབ་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་དག་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། མ་འོངས་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློར་ཕམ་ཉེས་གཏོང་གི་རེད” ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས། ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི། རྒྱ་གཞུང་གི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་ཆེད་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཚོགས་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་དང་ཚོང་འབྲེལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་མ་ལི་ཤི་ཡ་དང་ཀམ་བྷོ་ཌི་ཡ། ལའོ། འབར་མ་བཅས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ནག་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷོ་ཤར་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་བདག་དབང་གི་རྩོད་རྙོག་ཡོད་པའི་ཉི་ཧོང་དང་ཧྥི་ལི་ཕིན། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གཅོག་སྲིད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཧྥི་ལི་ཕིན་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་མཚོ་གླིང་སེ་ཧྥར་ལེའི (Spratlys) ཧབ་མོན་ཤོལ་ (Half Moon Shoal) མཚོ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་རིགས་ཉ་པ་ཚོས་ཉ་འཛིན་གྲུ་གཟིངས་བཏང་སྟེ། སྟོང་ཉེན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རིགས་འཛིན་བཞིན་ཡོད་པར། ཧྥི་ལི་ཕིན་གཞུང་གིས་རྒྱ་རིགས་ཉ་འཛིན་པ་ ༡༡ འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་དང་། ཚེས་ ༡༥ རྒྱ་གཞུང་གིས་ཝེ་ཋི་ནམ་དང་རྩོད་གཞི་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་ལྷོ་ངོས་ཕཱ་ར་སེལ་ (Paracel) མཚོ་གླིང་དུ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་གཅིག་ལྷག་གི་རྡོ་སྣུམ་སྔོག་འདོན་ཡོ་ཆས་བཙུགས་ཏེ་རྡོ་སྣུམ་སྔོག་འདོན་མགོ་འཛུགས་སོགས་བྱས་ཡོད།

༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་དམག་གྲུས་ཧྥི་ལེ་པིན་དང་རྒྱ་ནག་བར་རྩོད་ཉོག་ཡོད་པའི་སེ་ཁར་བྷོ་རོག་ཤོལ་ (Scarborough Shoal) དང་། དེ་རྗེས་ཋོ་མཱ་སེ་ཤོལ་ (Thomas Shoal) མཚོ་ཁུག་གཉིས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་མཁའ་དབྱིངས་ཐིག་ཚད་བཟོ་བྱས་ཤིང་། ༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་ནག་གིས་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་སཱིན་ཁཱ་ཁའོ་གླིང་ཕྲན་གྱི་ (Minamikojima) ཞེས་པའི་སྤྱི་གཡར་མཚོ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མཚོ་དམག་གྲུ་གཟིངས་གསུམ་བཏང་སྟེ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཡོད།

དེ་རིང་ནས་བཟུང་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་སྲུང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཙོས། ཨ་རི་དང་ཨོ་སི་ཌོ་ལི་ཡ་བཅས་ཀྱི་འཐུས་མི་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།