རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གྲོས་མོལ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས།

ཁ་སང་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གཞུང་ཚབ་པས་ཀཱ་ཤི་མིར་རྒྱ་གར་ལས་ལོགས་སུ་ཁ་བྲལ་རྩོད་མཁན་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་སྟབས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་གྲོས་མོལ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཨེ་སི་ལཱ་མཱ་བྷ་ཌེ་ (Islamabad)ནང་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་བར་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་གནང་འཆར་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་སང་རྒྱ་གར་ནང་གི་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གཞུང་ཚབ་པ་ཨབ་དྷོལ་ (Abdul Basit) ལགས་ཀྱིས་ཀཱ་ཤི་མིར་ (Kashimir) རྒྱ་གར་ལས་ལོགས་སུ་ཁ་བྲལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་ཇ་མུ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་དམངས་གཙོ་རང་དབང་ཚོགས་པའི་ (Jammu and Kashmir Democratic Freedom Party) མགོ་གཙོ་ཤཱ་བྷེར་ (Shabir Shah) དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་གར་གཞུང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་གྲོས་མོལ་དེ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཡོད་འདུག

འདིའི་ཐད་རྒྱ་གར་བདེ་སྲུང་བློན་ཆེན་ཨ་རུན་ཇད་ཌི་ལེ་ (Arun Jaitley)ལགས་ཀྱིས། “€œཔ་ཀི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར་བར་མེ་མདའ་འཕེན་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་གི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། པ་ཀི་སི་ཐན་དམག་མིས་རྒྱ་གར་བྱང་བརྒྱུད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་འཇབ་རྒོལ་ཡང་ཡང་བྱས་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་མི་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་ཁ་གཏད་ལྕོག་སྲིད་པ་དང་། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་རྒྱ་གར་དང་མེ་མདའ་འཕེལ་མཚམས་འཇོག་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ལ་རྡོག་རོལ་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གཞུང་ཚབ་པས་ཀཱ་ཤི་མིར་རྒྱ་གར་དང་ཁ་བྲལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཐུག་པ་དེ་ནི། རྒྱ་གར་ལ་འཁྲུག་རྐྱེན་སློང་གཞི་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟ་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་རྒྱ་གར་དང་འབྲེལ་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་དགོས་མིན་སོ་སོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས” €ཞེས་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཨག་བྷ་རུ་ཌེན་ (Syed Akbaruddin) ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་། “€œ རྒྱ་གར་ནང་གི་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གཞུང་ཚབ་པས་ཀཱ་ཤི་མིར་རྒྱ་གར་ལས་ཁ་བྲལ་འདོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ནང་གི་གནད་དོན་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཁ་སང་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་ལྕམ་སུ་ཇ་ཋ་སིང་ (Sujatha Singh) ལགས་ཀྱིས་པ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་ཚབ་ལ་ཁ་པར་བཏང་སྟེ། གལ་ཏེ་པ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱས་ཚེ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཡང་རང་འགར་སྡོད་ཐབས་མེད། པ་ཀི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར་བར་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་མོལ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ན། པ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་རྒྱ་གར་དང་མཉམ་དུ་བཞག་པའི་སིམ་ལའི་གྲོས་མཐུན་དང་ལཱ་ཧོར་ (Lahore) གྱི་ཆིངས་ཡིག་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་གནང་དགོས” €ཞེས་སོགས་བརྗོད་འདུག

པ་ཀི་སི་ཐན་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས། “€œང་ཚོས་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་བར་གྲོས་མོལ་མ་བྱས་སྔོན་ལ་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཐུག་སྟེ་ཀཱ་ཤི་མིར་གནད་དོན་སྐོར་ལ་གོ་སྡུར་བྱས་པ་དེ་ཧ་ཅང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད” ཅེས་བརྗོད་འདུག

༢༠༠༡ ལོར་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མུ་ཤཱ་རབ་ (Pervez Musharraf) རྒྱ་གར་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ (Agra Summit) ཞེས་པར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཀཱ་ཤི་མིར་ནང་ཡོད་པའི་ཀཱ་ཤི་མིར་ (Kashimir) རྒྱ་གར་ལས་ལོགས་སུ་ཁ་བྲལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ན་ནིང་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་པ་ཀི་སི་ཐན་སྲིད་བློན་ནཱ་ཝ་ཛེ་ཤཱ་རེབ་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་སར་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྐབས། ཁོ་ཚོར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་མོལ་ལ་དོ་ཕོག་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད་ཀྱང་། ཁ་སང་རྒྱ་གར་ནང་གི་པ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་ཚབ་པས་ཁོ་ཚོར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་བ་དེས་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་བར་གྱི་འབྲེལ་མོལ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཡོད།

༡༩༤༧ ལོར་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་མངའ་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་སྐབས། པ་ཀི་སི་ཐན་རྒྱ་གར་ལས་ལོགས་སུ་ཁ་གྱེས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་མ་འཆམ་པ་བྱུང་སྟེ། ༡༩༧༡ ལོ་དང་། ༡༩༨༤ ལོར་ཀཱ་ཤི་མིར་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་སཱ་ཆེན་འཁྱགས་གཤོང་ (Siachen Glacier) དུ་དམག་བརྒྱབ་པ་དང་། ༡༩༨༩ ལོར་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་གྱེན་ལོག་ཤོག་ཁག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ཀཱ་ཤི་མིར་རྒྱ་གར་དང་ཁ་བྲལ་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད། ༡༩༩༩ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཀར་གྷིལ་ (Kargil war) ས་ཐོག་ཏུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་མི་རྒྱུ་གཉིས་ཀར་གྱོང་ཆེན་པོ་ཕོག་ཡོད།

༡༩༩༩ ལོའི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་བཱ་ཇི་བྷ་ཡེ་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་སྲིད་བློན་ནཱ་ཝ་ཛེ་ཤཱ་རེབ་ (Nawaz Sharif) བར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལཱ་ཧོར་བར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གཏོང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ལྟར་ལོ་གཅིག་ལྷག་རིང་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༠༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་པ་ཀི་སི་ཐན་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་མི་ ༧ བསད་པ་དང་གཞན་མི་ ༡༨ ལ་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་ལ། ༢༠༠༧ ལོའི་ཟླ་ ༢ ཚེས ༡༨ ཉིན་མེ་འཁོར་ (Samjhauta Express) ཞེས་པར་འབར་གས་དོན་རྐྱེན་བཟོས་ཏེ་མི་ ༦༨ བསད། ༢༠༠༨ ལོའི་ཟླ ༡༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་མོམ་བྷེ་ཡི་སྐར་མ་ལྔ་ཅན་གྱི་མགྲོན་ཁང་ནང་འཇབ་རྒོལ་གྱིས་མི་ ༡༦༤ བསད་པ་མ་ཟད་མི་ ༣༠༨ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཏང་ཡོད།

ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་ཆེད་ད་ལོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོའི་སྐབས། ནཱ་རེན་ཌ་མུ་དྷེ་ཡིས་པ་ཀི་སི་ཐན་སྲིད་བློན་ནཱ་ཝ་ཛེ་ཤཱ་རེབ་མགྲོན་འབོད་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བཟུང་ཡོད་ཀྱང་། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༥ ཉིན་པ་ཀི་སི་ཐན་དམག་མིས་ཀཱ་ཤི་མིར་གྱི་ཤེར་ཤག་ཌི་ (Sher Shakti) དང་། ཚེས ༨ ཉིན་པོན་ཆི་(Poonch) རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བྷེམ་བྷར་གྷ་ལི་སྒར་སར་ (Bhimbher Gali) འཇབ་རྒོལ་བྱས་པ་མ་ཟད། ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནེ་ཁཱོ་ཝལ་(Nikowal) དང་བྷོ་ཝར་ (Bhudwar) སོགས་སུ་སྒྱོགས་མདེལ་འཕངས་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་དམག་མི་ ༤ ལ་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་ལ། ད་ལོར་པ་ཀི་སི་ཐན་མཐའ་སྲུང་དམག་མིས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་འཇབ་རྒོལ་ཐེངས་ ༥༠ ཙམ་བྱས་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།