ཁ་སང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་མིན་སྐོར་བརྡ་སྤྲད་ཡོད་འདུག
འཆར་ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ནང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀེབ་ཌོན་ (Cape Town) ནང་ནོ་སྤེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་གྱི་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ནེལ་སན་མན་ཌ་ལཱ་ (Nelson Mandela) མཆོག་དང་ཆོས་དཔོན་ཌ་སེ་མོན་ཌེ་ཀྲུ་ཌོ་ (Desmond Tutu) མཆོག ཌི་ཁེ་ལག (FW de Klerk ) མཆོག ཨལ་བྷར་ཌེ་ (Albert Luthuli) མཆོག་བཅས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག ནེལ་སན་མན་ཌ་ལར་རྗེས་དྲན་དང་འབྲེལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་གྱི་སྐབས་ ༡༤ པའི་ཆེས་མཐོའི་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྐོང་འཆར་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་༧གོང་ས་མཆོག་གཙོས་པའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ ༡༣ ཙམ་མགྲོན་འབོད་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་སང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་མིན་སྐོར་བརྡ་ལན་སྤྲད་ཡོད་འདུག
འདིའི་ཐད་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་སྣང་ས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་ (AFP) གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་བརྗོད་དོན། “ཁ་སང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་ཁ་པར་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་འབུལ་རྒྱུ་མིན་པའི་བརྡ་ལན་སྤྲད་བྱུང་ཡང་། ད་ལྟ་ད་དུང་ཡིག་ཐོག་ནས་ཐོངས་མཆན་ཕུལ་མིན་ལན་གང་ཡང་འབྱོར་མེད་སྟབས། རེ་བ་མུ་མཐུད་བརྒྱབ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་རེབ་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་མ་སྤྲད་པ་ཡིན་ན། འདི་ནི་འདས་པའི་ལོ་ལྔའི་ནང་འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་མ་སྤྲད་པ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད” ཅེས་བརྗོད་འདུག
ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁའི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དཔལ་འབྱོར་དུས་བབ་ཐོག་ (The Economic Times) བརྗོད་པར། “རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་ཐོངས་མཆན་ཡིག་ཆ་འབྱོར་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་མིན་ཐད་ཐག་གཅོད་གང་ཡང་བྱས་མེད” ཅེས་བརྗོད་འདུག
༡༩༩༦ ལོར་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ནེལ་སན་མན་ཌ་ལཱ་མཆོག་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ནེལ་སན་མན་ཌ་ལཱ་མཆོག་གཙོས་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༠༠ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ། ལོ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༨༠ ལྷག་གི་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀས་བོད་དོན་ཐད་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་འགྱུར་ཏེ། ༢༠༠༩ ལོར་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་འབྲེལ་ཡོད་གཞུང་གིས་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀར་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་པའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་། མཉམ་བཞུགས་གནང་རྒྱུའི་ཐོངས་མཆན་སྤྲད་མེད་པ་མ་ཟད། ༢༠༡༡ ལོར་ཆོས་དཔོན་ཌ་སེ་མོན་ཌེ་ཀྲུ་ཌོ་མཆོག་དགུང་ལོ་ ༨༠ ཕེབས་པའི་གྱ་སྟོན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཆེད་༧གོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུ་གནང་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་དེའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་ཐོངས་མཆན་སྤྲད་མེད་པ་ལྟར། ད་རེབ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༤ ཉིན་སླར་ཡང་དོན་གཅོད་བརྒྱུད་ཁོང་ལ་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་མིན་པའི་བརྡ་ལན་སྤྲད་ཡོད།
ཆོས་དཔོན་ཌ་སེ་མོན་ཀྲུ་ཌོ་མཆོག་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་རོ་ཇར་ (Roger Friedman) ལགས་གྱིས། “ད་རེབ་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་ཐོངས་མཆན་མ་ཕུལ་ཚེ། ལྷན་ཚོགས་སུ་མགྲོན་འབོད་གནང་བའི་མི་སྣ་གཞན་ཁག་ཅིག་ཀྱང་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་སྲིད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང” ཞེས་བརྗོད་འདུག
ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་དང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཌི་ཁེ་ལག་ (FW de klerk) གི་ཐེབས་རྩའི་མགྲིན་ཚབ་པ་སེ་ཌེ་ཝར་ཌི་ (Dave steward) ལགས་ཀྱིས། “གལ་སྲིད་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཐོངས་མཆན་མ་སྤྲད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཚོགས་ཞུགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་སྟེང་བཅར་རྒྱུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཚོགས་ཞུགས་པ་ཚོ་ཚོགས་འདུར་དངོས་སུ་བཅར་ཏེ་ཚོགས་ཐོག་རང་དུ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཇི་ཡོད་སྦ་གསང་མེད་པར་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད”ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས། “ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་མཐོང་མཆན་མ་ཕུལ་བ་དེ་ནི། རྩ་ཁྲིམས་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་རེད” ཅེས་སོགས་བརྗོད་འདུག
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས། “ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་དངོས་ཡོད་ཡིན་ཚེ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གཞན་ལྟར་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་མ་གནང་བ་དེ་ནི་ཐབས་སྡུག་རེད” ཅེས་བརྗོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།
