ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་ནག་གི་གྲོས་མོལ།

དེ་རིང་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་རྣམ་གཉིས་པེ་ཅིན་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ཀའ་རྙོག་ཁག་དང་མ་འོངས་པར་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༧ ཉིན་ནས་བཟུང་ཉིན་བཞིའི་རིང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་མངའ་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པ་ཚོགས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། དེ་རིང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་རྣམ་གཉིས་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་མཚོ་གླིང་རྩོད་རྙོག་དང་། ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་བདག་དབང་གནད་དོན། ཐབས་ཇུས་དང་ཚོང་དོན་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་འདུག

འདིའི་ཐད་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡིས། “གྲོས་མོལ་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་གོམ་པ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། འདི་བརྒྱུད་དེ་མ་འོངས་པར་ཐབས་ཇུས་དང་ཚོང་དོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་པོས་གཉིས་ཕན་མཉམ་རྒྱལ་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་ཡོང་རྒྱུར་ད་དུང་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཞིག་འགོར་སྲིད།”ཅེས་སོགས་བརྗོད་འདུག

ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས། “ད་རེབ་འབྲེལ་མོལ་འདི་བརྒྱུད་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཐེར་འབུམ་གཅིག་དང་ས་ཡ་སུམ་ཅུ་ཡི་བདེ་འཇགས་ཆེད་ཨེ་ཤ་ཡ་མངའ་ཁུལ་ནང་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་ཐུབ་དང་། མ་འོངས་པར་བབས་ལྷིང་ཅན་གྱི་དམག་དོན་སྲིད་ཇུས་ཤིག་བཟུང་སྟེ་མངའ་ཁུལ་ནང་དམག་འཁྲུག་མི་འབྱུང་བའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད།”ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཁ་སང་ཉི་ཧོང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཀཱ་ཌོ་ (Katsunubo Kato) ཡིས། “རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་བར་གྱི་གྲོས་མོལ་སྐབས་མཚོ་གླིང་རྩོད་རྙོག་དང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱས་པའི་སྐོར་ལ་ཐད་ཀར་གླེང་སློང་གང་ཡང་བྱ་འཆར་ཡོད་པ་མ་རེད།” ཅེས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཡང་ཆི་ཧྲེ་ (Yang Jiechi) ཡིས། “ཉི་ཧོང་སྲིད་བློན་གྱིས་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་མཚོ་གླིང་རྩོད་རྙོག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོད་ཉོག་དག་གླེང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག

༢༠༡༢ ལོའི་ཟླ་ ༩ ནང་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་དང་བདག་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཤར་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཕྲན་ཁག་ཅིག་བདག་བཟུང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་རྗེས། རྒྱ་ནག་གིས་ཉི་ཧོང་གཞུང་ལ་སྡིགས་ར་ཐེངས་མང་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༧ ཉིན་རྒྱ་གིས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་མཁའ་དབྱིངས་ཐིག་ཚད་བཟོས་ཏེ། ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བྷུར་ནི་ (Brunei) དང་མ་ལི་ཤི་ཡ། ཝེ་ཋི་ནམ། ཧྥི་ལི་ཕིན། ཐེ་ཝན་ཉི་ཧོང་བཅས་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་ཡོད་སྟབས། ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ནང་ཉི་ཧོང་སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་ཡིས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་དམར་གསོད་གཏོང་མཁན་ཉི་ཧོང་དམག་མིའི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་དམག་དོན་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ལོ་རེའི་དམག་དོན་སྔོན་རྩིས་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་ལྷག་སྤར་བ་སོགས་རྒྱ་ནག་ལ་རྣམ་འགྱུར་མི་ལེགས་པ་བསྟན་སྟབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཁོང་ཁྲོ་ཆེན་པོ་ལངས་ཏེ་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་སཱིན་ཁཱ་ཁཱའོ་མཚོ་གླིང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་མཚོ་དམག་གྲུ་གཟིངས་བཏང་སྟེ། ༢༠༡༤ ལོའི་ ༥ ཚེས་ ༢ དང་ཚེས་ ༡༢། ཚེས་ ༣༡ བཅས་བཙན་འཛུལ་ཐེངས་གསུམ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱང་བཙན་འཛུལ་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་ཏེ་ཉི་ཧོང་ལ་འཁོན་ལན་བསློགས་ཡོད།

ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནཱ་རེན་ཌ་མུ་དྷེ་ཉི་ཧོང་ནང་གཟིགས་སྐོར་སྐབས། ཉི་ཧོང་སྲིད་བློན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དང་ (2+2 dialogue) ཞེས་པའི་གྲོས་མོལ་གནང་སྟེ། དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གིས་ཉི་ཧོང་གི་ཁེ་ལས་ཁག་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་ཆ་ (rare earths material) ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དག་རྒྱ་གར་ལ་ནང་འདྲེན་བྱ་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལོ་རེར་རྒྱ་གར་གྱིས་ཉི་ཧོང་གི་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་ཆ་ (rare earths material) ཌོན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༣༠༠ བར་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་གར་ནང་བཟོ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་ལོ་རེར་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༢ ཀྱི་མ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ། དེ་བཞིན། རྒྱ་གར་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གློག་ཤུགས་རྒྱུ་ཆ་རིགས་ཉི་ཧོང་ནས་ནང་འདྲེན་བྱ་རྒྱུ། ཉི་ཧོང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་མཚོ་དམག་ལ་མཁོ་བའི་འཚོལ་ཞིབ་དང་དམག་རྒྱག་གནམ་རྒྱུ་ ཕྱིར་ཚོང་བྱ་རྒྱུ། ལོ་རེའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཚོ་དམག་བར་དམག་སྦྱོང་དང་། ཉི་ཧོང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་རྒྱ་གར་ནང་མྱུར་མགྱོགས་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༣༣ གྱི་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད་སྟབས། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་ནང་རྒྱལ་དོན་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ནས་སྲིད་བློན་མུ་དྷེ་ཐུག་སྟེ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༡༠༠ ལྷག་གི་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་དེ། ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀས་རྒྱ་གར་བར་གནས་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད།

ཉེ་ལམ་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་རྒྱ་ནག་ནང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་པ་དང་འབྲེལ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་མོལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱས་པ་དང་། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་ཉི་ཧོང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་དང་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་བར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་བར་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་སྟབས། དེ་རིང་ཞི་ཅིན་ཕིན་དང་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་གཉིས་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཡོད།