ད་ཐེངས་ཀྱི་ཤི་རི་ལན་ཁའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་སྐུ་ཞབས་མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་ལ་ཐོབ་ཡོད་འདུག
ཁ་སང་ཤི་རི་ལན་ཁའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་ཁྲོད་གདམ་བྱ་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ས་ཡ་ ༡༥ ཙམ་གྱིས་འོས་བླུགས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་ཟུར་བ་མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་ (Mithripala Sirisena)ལ་འོས་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༣།༨༥ དང་། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་དང་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་འོས་མི་མཱ་ཧེན་དྷ་ར་ཇཱ་པཱག་སཱ་ (Mahinda Rajapaksa) ལ་འོས་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་ ༤༥།༦༣། དེ་མིན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ ༡༩ ལ་འོས་གྲངས་ཉུང་ཤས་རེ་བཅས་ཐོབ་ཏེ། མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་མཆོག་ལ་སྲིད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་སྟབས། དེ་རིང་ཉིན་རྒྱབ་ཁོང་གིས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་འཁུར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཡོད་འདུག
འདིའི་ཐད་མཱ་ཧེན་དྷ་ར་ཇཱ་པཱག་སཱ་ཡིས། “ངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གིས་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པའི་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་སྟེ། སྤྱི་འབངས་བདེ་འཁོད་དང་རྒྱལ་ནང་བརྟན་ལྷིང་། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད”ཅེས་བརྗོད་འདུག
ཤི་རི་ལན་ཁའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་ཡིས། “ཕྲན་ལ་མང་ཚོགས་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་འོས་བླུགས་ཡོད་སྟབས། དབྱིན་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ལ་མིག་དཔེ་བལྟས་ཏེ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་ གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་དང་། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་ལྟ་བ་མེད་པ་བཟོས་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་འཛུལ་དག་ལས་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཤི་རི་ལན་ཁའི་སྲིད་འཛིན་གསར་རྙིང་བར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་སྔོན་མཱ་ཧེན་དྷ་ར་ཇཱ་པཱག་སཱ་ཤི་རི་ལན་ཁའི་སྲིད་འཛིན་ཡིན་སྐབས། ཁོས་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་ཤི་རི་ལན་ཁ་ལས་ལོགས་སུ་རང་བཙན་རྩོད་མཁན་གྱི་ཏཱ་མིལ་མི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུགས་སྤྱད་དེ་ཤི་རི་ལན་ཁ་དུམ་བུར་མ་སོང་བ་བྱས་ཡོད་སྟབས། ༢༠༡༠ ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་སྐབས་ཁོང་ལ་མང་ཚོགས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༢།༥༩ ཡིས་འོས་བླུགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཁོས་དབང་ཆ་ལོག་པར་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་ཁོ་རང་གི་སྤུན་མཆེད་གྷོ་ཌ་བྷོ་ཡཱ་ (Gotabhaya) བདེ་སྲུང་བློན་ཆེན་དང་། བྷ་སལ་(Basil) དཔལ་འབྱོར་བློན་ཆེན་ལ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཛའ་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་བཟུང་སྟེ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༡༠༠ ལྷག་གི་ཚོང་འབྲེལ་གྲོས་མཐུན་བཞག་པའི་ཁྲོད་ནས་མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་ལྐོག་ཟ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པས་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་ཤིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པར་སྣེ་ཁྲིད་དེ། ཤི་རི་ལན་ཁའི་ཁ་ཆེ་དང་ཡེ་ཤུ། ཏཱ་མིལ་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་དང་འཆམ་མཐུན་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་མང་པོ་སྤེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ཕྱིའི་གནོན་ཤུགས་ལས་གཡོལ་ཐབས་ཀྱི་དམངས་ཕན་གཞུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་ལངས་ཕྱོགས་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐེངས་འདིར་འོས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག
ཉེ་ལམ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ད་ལྟའི་ཤི་རི་ལན་ཁའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་ཡིས་ཤི་རི་ལན་ཁའི་ཉིན་རེའི་གསར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དྲ་ཚིགས་ཐོག “དེ་སྔོན་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་མི་རིགས་དཀར་པོའི་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དེ། ད་ཆ་ཕྱི་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཡུལ་འདིའི་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་ལྐོག་དངུལ་སྤྲད་ནས་ཉོ་རྩིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། མ་འོངས་པར་ང་ཚོས་ད་དུང་སྲིད་ཇུས་འདི་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཚེ། ལོ་ལྔ་དྲུག་རྗེས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ནས་ང་ཚོ་བྲན་གཡོག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། གལ་ཏེ་ང་ལ་སྲིད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཚེ་ཕྱིའི་བཙན་འཇུལ་དང་ནང་གི་ལྐོག་ཟ་ལྐོག་རྔན་ལེན་མཁན་དག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་བརྗོད་ཡོད་སྟབས། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་དམིགས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཞིག་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཤི་རི་ལན་ཁར་དངུལ་བུན་བཏང་བའི་ཁ་གྲངས་ནི་འདས་པའི་ལོ་ བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ནང་ལྡབ་ཧ་ཅང་མང་པོ་འཕར་ཡོད་སྟབས། ཨ་རི་གཙོས་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་ཤི་རི་ལན་ཁར་དངུལ་བུན་སྤྲད་པ་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་གཉིས་ཙམ་གྱི་མང་བ་ཆགས་ཡོད་འདུག
ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་ནི་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་གར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན། རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་གཅིག་མཚུངས་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱ་ནག་ལ་ཉེ་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་འཛིན་མཁན་ཞིག་མིན་པར་བརྟེན། ད་ལྟ་ཤི་རི་ལན་ཁ་དང་རྒྱ་ནག་བར་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་མ་འོངས་པར་གཉེར་འཆར་ཡོད་པའི་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་མང་པོའི་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་དང་ལས་འཆར་ཁག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
སྐུ་ཞབས་མྷེ་ཏི་རི་པཱ་ལཱ་སི་རི་སྷེ་ནཱ་མཆོག་ནི་ ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་སྐྱེས་ཤིང་། འབྲིང་རིམ་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས། ༡༩༨༩ ལོར་ཆབ་སྲིད་ནང་བཞུགས་ནས་ལྷན་ཁང་ཁག་འདྲ་མིན་གྱི་བློན་ཆེན་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༢༠༡༠ ལོར་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་གནང་སྐབས་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་དང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ནས་ལས་གནས་ནས་དགོངས་ཞུ་བྱས་རྗེས། ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་མང་པོ་སྤེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདི་ལོ་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་བསྡུའི་ནང་བཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད།
