རྒྱ་གར་དཔལ་འབྱོར་དབྱེ་ཞིབ་པ་མོ་ཌེས། (R.C. Mody)
ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྲིད་བློན་མོ་ཌེ་རྒྱ་ནག་ནང་ཉིན་གསུམ་གཟིགས་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པ་དེ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་བར་གྱི་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ཆེས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་བསླེབས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་དོན་གྲོས་ཆིངས་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ འབྲེལ་ལམ་སྔར་བས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་རྒྱུའི་ཁ་གཡང་བསྒྲགས་པ་རེད།
དེར་མ་ཟད་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རེབ་དེའི་གཟིགས་སྐོར་ནི་ཚོང་དོན་གྲོས་མོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་སྟབས། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། མི་སྣ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནག་གིས་བློ་བུར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐའ་མཚམས་མངའ་ཁུལ་ཁག་ལ་ཅི་སྙམ་པར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མགོ་བརྩམས་པ་ནས། དགོད་བྲོ་བའི་སྲིད་དོན་ཟློས་གར་དེ་མཇུག་བསྒྲིལ་ཞིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་བོད་མིའི་སྒེར་ལངས་ལས་འགུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་བསླེབས་རྗེས། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་སྔར་བས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་སྔའི་གྲོས་ཆིངས་དང་ཁ་གཡང་སྣང་མེད་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་བར་རྒྱ་གར་མི་དམངས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ཚབས་ཆེ་བའི་འཁོན་འཛིང་དེའི་རྐྱེན་པས། ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ཁོ་རང་མི་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་སླར་ཡང་རྒྱ་གར་ནང་སྐོར་སྐྱོད་གནང་རེ་ཡོད་ལུགས་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་རེབ་དེའི་ཁོང་གི་རྒྱལ་དོན་གཟིགས་སྐོར་གྱི་རེ་འདུན་ལ་ནི་ཅི་སྙམ་དུ་བལྟས་ཀྱང་། ད་དུང་གཞུང་དམངས་རེ་འགའ་ཞིག་གི་མིག་ལམ་དུ་རེ་བའི་འོད་ཟེར་ཡང་འཕྲོས་མྱོང་།
གང་ལྟར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་འབྱོར་བ་རེད། བདག་གིས་ནམ་རྒྱུན་འདི་ལྟར་དུ་སྙམ། ང་ཡང་རང་གི་བུ་ཆུང་དང་ལྷན་དུ། རེབ་དེར་གནམ་ཐང་དུ་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ལ་སྣེ་ལེན་གནང་མཁན་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་བསམ་བྱུང་། རྒྱུ་མཚན་ནི། རྒྱལ་དམངས་ཚང་མས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་བར་གྱི་འཁོན་འཛིང་དང་མཛའ་དུངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གང་ཞིག་མཐོང་འདོད་ཡོད་པ་རེད།
གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུ་གནང་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་ཚང་མ་རྒྱ་སྐད་ནང་བཤད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་ཧིན་སྐད་དུ་ལོ་ཙཱ་བྱས་པའི་ནང་། སྲིད་བློན་ནེ་རོའི་གཏམ་བཤད་ཡོད་ཚད་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སྡིགས་མོས་ཁེངས་འདུག་སྟེ། ཁོང་གིས“ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྔོན་ཆད་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། ཉེ་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ཛ་དྲག་གི་གནད་དོན་དེས། ང་ཚོ་ངོ་མ་སེམས་ཁྲལ་ལ་གཏད་ཡོད”ཅེས་དང་། ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ཁོ་རང་གི་གཏམ་བརྗོད་དུ་མཛའ་བརྩེ་དང་སྤྲོ་སེམས་ཀྱིས་གཏམས་འདུག་སྟེ། ཁོང་གིས་གནའ་བོའི་བྷ་ཧ་ར་ཊའི་ (Bharat) ཡུལ་ལུང་ལ་གུས་འདུལ་དང་བརྩི་འཇོག་བླ་མེད་གནང་བྱུང་མོད། རེབ་དེའི་མཇལ་འཕྲད་ལ་ཕྱོགས་གཉི་གར་སྤྲོ་བག་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཧ་ཅང་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
གཞུང་དམངས་རེ་འགས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ལ་རེ་འབོད་ག་ཙམ་གནང་ཡང་རེ་འབྲས་ཅི་ཡང་མ་ཐོན་ཞིང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་བློན་གཉིས་ལའང་གསལ་ཁ་གང་ཡང་མེད་པར་སོམ་ཉི་དང་རེ་དོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ཅིག་གི་འོག་ཏུ་ལྷག་སོང་།
བདག་གིས་གསལ་བོར་དྲན་པ་ཞིག་ལ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་འགའ་ཞིག་རིང་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་དྲག་པོས་འོས་ལངས་བསྟུད་མར་བྱུང་བས། ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ཟུར་བ་ཚོ་དང་དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བློན་སོགས་ཀྱི་གམ་དུ་བཅར་ནས་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་བརྗོད་ཅིང་། བརྒྱུད་ལམ་ཁག་རེ་ཆད་ཁྲོ་སྡང་གི་གནས་ཚུལ་འབའ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་འདུག
རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་གི་རྐྱེན་པས། སྐབས་ཐོག་དེར་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ལ་སེམས་ཁམས་མི་སྐྱིད་པ་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་གི་ཡོང་རོགས་ཚོ་ཨ་གཱི་ར་ (Agra) གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྐྱོད་ནས་ཊ་ཇེ་མ་ཧལ་ (Taj Mahal) བང་སོར་ལྟ་སྐོར་གནང་བ་རེད།
མཐར་རྒྱ་གར་དུས་བབ་གསར་ཤོག་སོགས་སུ་ཐེངས་འདིའི་གྲོས་མོལ་ཐག་ཆོད་མ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་རྗེས། ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ཆེན་པོའི་ངང་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་ལ་ལོག་ཅིང་། ཕྱིས་འབྱུང་གི་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་བར་གྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་རེད།
སྐབས་དེར་ང་རང་ཉིད་ཀྱང་ཀྲུའུ་ཨན་ལེ་ཡི་རྒྱལ་དོན་གྲོས་མོལ་ལ་ཕན་འབྲས་ཅི་ཡང་ཐོན་མི་སྲིད་སྙམ་མཁན་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། གསར་ཤོག་སྟེང་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས། ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དེ་ནོར་མི་འདུག་དྲན་སོང་།།
