ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དགུང་ལོ་ ༨༠ ལ་ཕེབས་ནའང་བོད་པ་ཚོས་ད་དུང་དཀའ་སྡུག་མྱོང་གི་ཡོད།

ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ནི་ངེད་གཉིས་ལ་ཀ་ཤུ་ཀ་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྩོལ་མཁན་དང་གྲོགས་འདྲིས་གནང་མཁན་གྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༠ ལ་ཕེབས་པའི་གྱ་སྟོན་ཡིན། ཁོང་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་ནས་རྟ་ཐོག་ལ་ཆིབས་ནས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་བརྒལ་ཏེ། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་འཛམ་གླིང་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད། ཁོང་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་མན་ངག་དང་། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་རིན་ཐང་དང་ཆེ་མཐོང་ནི་ནམ་ཡང་གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན། མིའི་མི་ཚེའི་ནང་གྱ་སྟོན་གྱི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུ་རྒྱུ་ནི་བོད་ཙམ་མིན་པར། རིག་གཞུང་མི་གཅིག་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གྱ་སྟོན་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། འདི་སྲུང་གཙི་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་སྟེ། བོད་མིའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ༢༠༠༩ ལོ་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ད་བར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ནང་བོད་མི་ ༡༤༠ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་སྟེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡོད། ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ལ་རྒྱ་དམག་གིས་བོད་ནང་ཞི་བའི་ངང་འདུ་འཛོམས་བྱས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུ་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཉེ་ལམ་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདི་ལོའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་མོ་མ་འཆར་སྔོན་ལ་བོད་ནང་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ། བོད་མི་ཚོས་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་མི་མང་ལ་དཔེ་ཟླ་བྲལ་བའི་ལེགས་སྐྱེས་དུ་མ་ཕུལ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་ “སྐུ་མདུན་”ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང་། མཚན་བྱང་འདིས་ཁོང་དང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་བར་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་དང་གཏིང་ཟིན་དཀའ་བའི་མཐུད་མཚམས་ཤིག་སྦྱོར་གྱིན་ཡོད། མཚམས་རེར་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་ཚོར་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། “ཁོང་གིས་གསུངས་པར་གསན་རོགས”ཞེས་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་མཚན་བོས་ན་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ཁོ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཚབ་ཏུ་སྐུ་མདུན་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་མིང་བྱང་སྟེང་རྒྱ་ཡིག་གི་ཚིག་འགྲོས། “ངས་ཁོག་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཐག་རིང་ལ་བཞུགས་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཕྱིར་ཕེབས་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།”ཅེས་སོགས་བྲིས་ནས་སེམས་པ་མཚོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ད་ལྟ་རྒྱ་རིགས་ཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་གསུང་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་། དེ་ཡང་དམིགས་བསལ་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེས། ག་རེ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་རེད་ཟེར་ན། ཁོང་ནི་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་ཞིག་མིན་པར། རྒྱུན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་མི་མང་བར་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ས་ཕྱོགས་ག་པར་ཕེབས་པ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་གིས་བོད་ནང་གནས་སྐོར་ལ་འགྲོ་མཁན་དང་བོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་ཏེ། བོད་མི་ཚོ་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་འཇུ་བཟུང་གི་ཞེད་སྣང་དང་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་མཐོང་ཆོས་འགྱུར་མཁན་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་རྒྱ་ནག་དང་ཐའེ་ཝན། ཧོང་ཀོང་བཅས་ཀྱི་དད་ལྡན་པ་ཚོར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་དང་འདུ་འཛོམས་ཐོག་ག་རེ་གསུང་གི་ཡོད་མེད་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་རིགས་གསར་འགོད་པ་དང་། དད་ལྡན་པ་ཚོ་ཐུག་ནས་བཀའ་སྡུར་གནང་གི་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟ་ཁོང་གི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་ལ་བརྟེན་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ཡོད།

  རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནས་བོད་སྐོར་ཤེས་འདོད་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་གི་མ་འོངས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་རིགས་འདི་དག་ཁྲོད་ནས་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་སྟེང་དུ་འབོད་པ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ (Shangri-La) ཐོག་དོན་མེད་ཐབས་ཤེས་བྱས་ནས་སླེབ་ཐབས་བྱས་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། འདི་ནི་དཀའ་དུབ་ཅན་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ཤུགས་ལས་ཐོན་པའི་ནང་ཁུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་འཐབ་རྩོད་གསལ་རྟོགས་དང་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞིག་རང་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས་ཚོས་ཐུན་མོང་ཐོག རང་དབང་དང་རང་དབང་གི་འབོད་སྒྲ་དབང་གཙོ་སྨྲ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་གྱི་མུན་ནག་ལས་བརྒལ་ཏེ། གཞན་གྱིས་གོ་ཐུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བོད་མིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་འདི་ནི་འཁྲུག་རྩོད་དང་འཚེ་བས་ཡོངས་སུ་དཀྲུག་བཞིན་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་མིག་དཔེ་ལྟ་ཡུལ་གྱི་དགོས་མཁོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་བོད་ནང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། བོད་མིའི་རང་དབང་དང་། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལག་གདངས་སྦྲེལ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སློབ་གསོ་ཁང་གི་བར་དུ་གོམ་བགྲོད་བྱས་ཏེ། སློབ་ཁྲིད་སློབ་དེབ་བོད་ཡིག་ནས་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྩོམ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དུས་དེབ་སྟེང་སྤོབས་སེམས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་བོད་ཡིག་སྙན་ངག་བྲིས་ཏེ། རང་གི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བཅངས་པའི་ལ་རྒྱ་མཚོན་པར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་དོ་དམ་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ། གྲྭ་གཞོན་ཚོས་ཁོ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་མ་བྱས་ཚེ། རྒྱ་དམག་གིས་ཁོ་ཚོ་མཚན་གུང་སྐབས་དྲུད་ཤར་བཏང་ནས་བཙོན་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ། སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ལ་སློབ་གཉེར་དང་རྩ་བའི་བླ་མར་མི་འཇིགས་པའི་དད་སེམས་བཅངས་ནས་བཀའ་དགོངས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཐབས་བྱུས་གྲོགས་འབྲེལ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོན་པོར་སླེབས་སྐབས། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སོ་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་བ་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་བསམ་བློ་བ། ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་སྙན་ངག་པ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་པ་སོགས་བཙོན་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་གཞུང་དང་འགྲིག་འཇགས་བྱས་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གུ་ཤངས་མང་པོ་བཏང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་འདྲ་ལང་ཤོར་གཏོང་བ་དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རིན་ཐང་དང་མངོན་འདོད་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱས་པ་རང་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་དང་དྲང་བདེན་དང་རིག་པ་དྭངས་གསལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་བཙུགས་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་དང་རྒྱ་རིགས་ཚོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འོས་འགན་སྒྲུབ་ཐུབ་མཁན་གྱི་ཆབ་འབངས་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།

ཏྰ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་རིང་མི་དང་མིའི་བར་གྱི་མཛའ་བཤེས་ནི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་ཡང་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་དང་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་རླབས་ཆེན་དགོངས་གཞི་དང་དམིགས་ཡུལ་འདི་ནི། རྒྱ་ནག་བརྟན་སྲུང་གནང་བ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་ནང་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་བསྐྲུན་ཏེ། དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གོམ་ཆེན་སྤོ་རུ་བཅུག་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་འོས་འགན་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཅིག་ཆགས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་གནང་མཛད་ཡོད། དེར་བརྟེན། ད་རེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་བཅུར་བཞེས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བསྟུན་ཏེ། ང་ཚོས་ཁོང་དང་བོད་རིགས་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུ་དང་།  ཁོ་ཚོའི་གནད་དོན་འཛམ་གླིང་ཐོག་གསོན་པོར་གནས་ཐུབ་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་རྒྱུ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཁོང་ལ་ཆེ་མཐོང་ཞུ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་བཟང་བ་གཞན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཟུར་མཆན།

རྩོམ་ཡིག་འདི་བོད་མིའི་འདི་ཕྱིའི་སྐྱབས་མགོན་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༠ བཞེས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། ཨ་རིའི་ཧོ་ལེ་ཝོ་ཌའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་གྲགས་ཆེན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རི་ཅར་གྷེར་(Richard Gere)དང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མིའི་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལྕམ་ཎན་སི་ཕེ་ལོ་སི་(Nancy Pelosi)མཆོག་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་བརྩམས་ཏེ། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཨ་རིའི་གསར་ལམ་གྲགས་ཆེན་(The wall street journal)ཞེས་པའི་སྟེང་སྤེལ་འདུག