ཇཱོ་ཏཱི། མ་ལོ་ཏ་རས་Jyoti Malhotraསྤེལ།
སྐལ་ལྡན་གྱིས་བསྒྱུར།
ཡང་ཅན་ལི་ཡིས་གདན་ཞུ་བྱས་པའི་མི་སྣ་དེ་དག་ཁྲོད་ཐོངས་མཆན་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱོགས་འགལ་བ་གསུམ་པོ་དང་ཀ་ཊི་ན། ལན་ཊོ་ས་Katrina Lantos ཡང་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
ཉེ་ཆར་དྷ་རམ་ས་ལར་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོའི་སྐོར་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་པ་གཙོ་བོ་ཡང་ཅན་ལཱི་ཡིས། ཨ་རིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༨ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ བར་ཚོགས་ཟིན་པའི་ལྷན་ཚོགས་དེར་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱོགས་འགལ་བ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཆེད་བཅར་རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སུ་དང་སུ་ཡིན་གསལ་པོ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་ཅན་ལི་ཡིས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཐོངས་མཆན་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པའི་ཤིན་ཅང་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་ཌོལ་ཀུན། ཨི་སཱ་ Dolkun Isa དང་། ཧོང་ཀོང་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་རས་ཧོང་། Ray Wong ཨ་རིར་རྟེན་གནས་སྡོད་ ༡༩༨༩ ལོའི་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཞི་རྒོལ་བ་ལུ་ཅིན་ཧཱ་ Lu Jinghua གསུམ་པོས་གཙོས། ལྷན་ཚོགས་དེར་མཉམ་ཞུགས་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༦༣ གྱི་མཚན་ཐོ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལ་ཕུལ་ཡོད་པའི་སྐོར། ཁོང་གིས་རེས་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་ཨ་རིར་ཐོན་ཁར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་ནི་ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་ཆེད་མི་སེར་གྱི་ནུས་པ་ Citizen Power for China ཞེས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་འགན་འཛིན་ཡིན། ཁོང་གིས་ང་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་འཛམ་གླིང་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ World Movement for Democracy ཞེས་པས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ཐེངས་དང་པོར་བཅར་བ་ནས་བཟུང་། ད་བར་ཐེངས་བཅུར་ཡོང་མྱོང་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོར་དམངས་གཙོ་དར་སྤེལ་གྱི་ལྷན་ཚོགས་དེ་བཞིན་དྷ་རམ་ས་ལར་སྐོང་འཚོགས་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་དེ་ལོ་སྔོན་མར་འཁོར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད།
“ང་ཕྱི་ཟླ་དང་པོའི་ནང་ལྷན་ཚོགས་དེ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་པར་ལྡི་ལིར་ཡོང་བ་ཡིན། ཨ་རིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཚོར་ཡང་དེའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན། ཨ་རིར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་དང་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལ་ལྷན་ཚོགས་དེ་བཞིན་དྷ་རམ་ས་ལར་སྐོང་འཚོགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གྲུ་གང་ས་ནས་གདན་ཞུ་བྱས་པའི་མི་གྲངས་ ༦༣ གྱི་མཚན་ཐོ་ཡང་ཕུལ་བ་ཡིན། མཚན་ཐོ་དེ་དག་ཁྲོད་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཐོངས་ཆེན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱོགས་འགལ་བ་རྒྱ་རིགས་གསུམ་པོ་ཚུད་ཡོད་ལ། ཀ་ཊི་ན། ལན་ཊོ་ས་ཡང་ཡོད།”
ཀ་ཊི་ན། ལན་ཊོ་ས་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ལྷན་ཁང་(USCIRF)གི་ལས་སྣེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷན་ཁང་དེ་ནི་ ༢༠༠༥ ལོར་རྒྱ་གར་གུ་ཇུ་ར་ཏ་ལྔ་སྡེའི་བློན་ཆེན་ན་རེན་ཏ་ར། མོ་ཏི་ Narendra Modi ལ་ཨ་རིའི་ཐོངས་མཆན་སྤྲོད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་མཁན་ཚོགས་པ་དེ་རེད། ཡང་ཅན་ལི་ཡི་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་བའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད།
ཡང་གིས་ “རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་ང་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བའི་གནད་དོན་རེ་རེ་བཞིན་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། ངས་རང་ཉིད་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཆ་ཚང་གསལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།” ཅེས་ཟེར།
ཨ་རིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་མི་སྣས་ཡང་ཅན་ལི་ལ་ལྷན་ཚོགས་དེར་མཉམ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་ཐོངས་མཆན་ཞུས་པ་ལས། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ཐོངས་མཆན་ཞུས་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱི་ལམ་སྟོན་བྱས་ཚུལ་ཁོང་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་དང་། དེར་བརྟེན་ཡང་གིས་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཚོ་དང་། ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་གོ་སྒྲིག་ལས་རོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཇོར་ཇི། མེ་ཐེའུ། George Mathew ལ་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་ཞུགས་མི་སྣ་ ༦༣ གྱི་མཚན་ཐོ་ཕུལ་བ་རེད།
མཚན་ཐོའི་ནང་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་པེ་ཅིན་དང་ཧྲང་ཧེ། ཧྲན་ཀྲན་བཅས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་ཚོང་ལས་པ་ཁྱོན་མི་སྣ་བརྒྱད། ཐའེ་ཝན་ནས་མི་སྣ་བརྒྱད། ཧོང་ཀོང་ནས་ལྔ། གཞན་ཡང་ཇར་མན་དང་། ཨོ་སི་ཊི་ལི་ཡ། ཉི་ཧོང་། ཨ་རི་བཅས་ཀྱི་མི་སྣ་ཡོད། དེ་དག་ཁྲོད་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཞིག་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་ཕྱིར་འཕུད་བཏང་བའི་ཧྤ་རན་སིའི་གསར་འགོད་པ་གཅིག་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ཨུ་གུར་ Ughur ཨི་ཤ་ཏ། ཧཱ་སན་ Iishat Hassan དེ་བཞིན་ལན་ཊོ་ས། སེ་ཝེ་ཏེ་ Lantos Swett བཅས་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས་བཀག་འགོག་མ་བྱས་པའི་མི་སྣ་དག་ཡིན། ལན་ཊོ་ས་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཕེབས་ཁར་ཨ་རི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ལྷན་ཁང་གི་སྙན་ཐོ་གསར་པ་དེ་བཏོན་པ་དང་། སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ཞན་པོ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ལྷན་ཁང་དེས་ལྟ་ཞིབ་ནན་པོ་བྱེད་པའི་གྲས་སུ་བཅུག་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་གིས་ “ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ང་ཚོའི་ལྷན་ཚོགས་དེར་མིང་གནས་དང་མིང་བྱང་མེད་ལ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཚོས་ང་ཚོར་ལམ་བུ་སྟབས་བདེ་བ་དེ་སྟོན་པས་རེད། གལ་ཏེ་ངས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སླད་ཐོངས་མཆན་ཞུས་ཡོད་ཚེ། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད།”ཅེས་བརྗོད།
ཡང་ཅང་ལི་ལ་ལན་ཊོ་ས། སེ་ཝེ་ཏི་ཡི་ཐོངས་མཆན་ཇི་ལྟར་ཐོབ་མིན་དྲིས་པར། ཁོང་གི་ཚོགས་པས་ཁོ་མོ་སུ་ཡིན་མིན་སྐོར་གང་ཡང་མ་བརྗོད་པར་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ཐོངས་མཆན་ཞུས་པས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་སྐོར་བརྗོད་པ་རེད།
ཡང་གིས་ཁོང་རང་གི་ལྷན་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་རྙོག་སྐོར་རྒྱུས་མངའ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཌོལ་ཀུན། ཨི་སཱ་ཡི་ཐོངས་མཆན་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་བཀག་འགོག་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུགས་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཨི་སཱ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐོར་སྲུང་ལྷན་ཚོགས་(Interpol)ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་འོག་ཡོད་པར་སྙད་དེ། ཁོང་གི་ཐོངས་མཆན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་སོགས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ཡང་གིས་“ལྷན་ཚོགས་དེར་མཉམ་ཞུགས་པ་དེ་དག་གི་ཐོངས་མཆན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པར་བློ་ཕམ་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་དང་ང་ཚོའི་བར་ལ་ཚོད་འཛིན་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་ལྷན་ཚོགས་དེ་རྒྱ་གར་དུ་ཚོགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བརྡ་ལན་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད།” ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་སོང་།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/india-knew-of-invite-to-chinese-dissidents-conference-organiser-2789724/
